Kriz dönemlerinde yaratıcı endüstrilerin sosyo-teknik dönüşümü: Covid-19 ve tiyatro
Socio-technical transformation of creative industries in times of crisis: Covid-19 and theatre
- Tez No: 980285
- Danışmanlar: PROF. DR. FERHAN ÇEBİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, İşletme, Performing and Visual Arts, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, COVID-19 pandemisi gibi kriz dönemlerinin sahne sanatları, özellikle tiyatro sektörü üzerindeki etkilerini sosyo-teknik sistem düzeyinde incelemektedir. Krizler, ekonomik ve kültürel sistemlerde köklü değişimlere yol açarken, yaratıcı endüstriler esnek fakat kırılgan yapıları nedeniyle bu süreçlerden derin biçimde etkilenmektedir. Tez, sanatçı merkezli yaklaşımlardan farklı olarak, sanat kurumları, teknolojik altyapılar, üretim ağları, izleyici toplulukları ve ekonomik modellerin oluşturduğu bütüncül sistemi ele almaktadır. Çalışma, dijitalleşmenin sahne sanatları üretim, dağıtım ve tüketim biçimlerini nasıl dönüştürdüğünü anlamak amacıyla sistematik literatür analizi, bibliyometrik yöntem ve profesyonellerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeleri bir araya getiren karma bir yöntem kullanmaktadır.“Çok Düzeyli Bakış Açısı”(Multi-Level Perspective – MLP) çerçevesiyle yapılan analiz, pandeminin yalnızca sanat üretim süreçlerini değil, performans sanatlarının rejimsel yapısını, teknolojik adaptasyon biçimlerini ve kurumsal işleyişini de dönüştürdüğünü göstermektedir. Bulgular, pandemi sürecinde dijital platformlara geçişin hızlandığını, uzaktan çalışma ve çevrim içi iş birliği modellerinin benimsendiğini ve inovasyonun arttığını ortaya koymaktadır. Krizlerin yıkıcı olmanın ötesinde, dönüşüm ve yeniden yapılanmayı tetikleyici işlevler gördüğü sonucuna ulaşılmıştır. Tez, teknolojik dönüşümün krizlerle hız kazandığını; yaratıcı endüstrilerde dayanıklılık, uyum ve sürdürülebilirlik için stratejik politikalar geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Böylece çalışma, sosyo-teknik değişimlerin çok katmanlı analizine dayanan özgün bir teorik ve metodolojik katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This doctoral thesis explores how crises—particularly the COVID-19 pandemic—trigger socio-technical transformations in the creative industries, with a specific focus on theatre. Creative industries, encompassing sectors such as architecture, design, visual arts, media, gaming, fashion, publishing, and performing arts, generate cultural and economic value through innovation and intellectual creativity. However, their structural flexibility makes them highly vulnerable to disruption during crises. Theatre, as a live, space-dependent art form, was especially affected by the pandemic through venue closures and the suspension of performances, yet it also demonstrated adaptability through digital streaming, hybrid productions, and virtual collaborations. Using the Multi-Level Perspective (MLP) framework, this study analyzes how the pandemic disrupted established production regimes, accelerated digital innovation within emerging niches, and reshaped the broader socio-technical landscape. A mixed-methods approach combining bibliometric analysis, systematic literature review, and semi-structured interviews provides both quantitative mapping and qualitative insight. Bibliometric analysis identifies key research themes and trends—digital transformation, resilience strategies, and socio-technical innovation—while interviews with theatre professionals reveal real-world adaptations, including technological integration, new audience engagement methods, and reconfigured economic models. Findings demonstrate that crises not only expose vulnerabilities but also act as catalysts for systemic innovation and technological adoption in creative sectors. The study concludes that digital technologies, initially adopted as short-term solutions, have become embedded in creative production ecosystems. Ultimately, the thesis contributes to theoretical understandings of socio-technical change during crises and offers practical recommendations to enhance the resilience, adaptability, and sustainability of creative industries in post-crisis contexts.
Benzer Tezler
- A case study of cultural policies and relief funds: How Turkey supports the live music industry in times of crisis
Yardım fonları ve kültür politikaları üzerine bir vaka çalışması: Türkiye kriz dönemlerinde canlı müzik sektörünü nasıl destekliyor
SEREN TOPALOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YELDA ÖZGEN ÖZTÜRK
- Kriz dönemlerinde yerli gıda firmalarındaki kriz yönetimi
The crisis management of domestic food companies during crisis period
ÇAĞDAŞ TURAN
- Afet sonrası iyileşme sürecinde sistemik tasarım yaklaşımı: yerel üreticiler için öneriler ve yaklaşımın etkisinin ölçülmesi
Systemic design approach in post-disaster recovery: Recommendations for local producers and assessment of the approach's effectiveness
YAĞMUR GİZEM AVCI
Doktora
Türkçe
2026
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM KAYA
- Kıymetli madenlerin para ve sermaye piyasalarında kullanılması, katkıları ve gelecek perspektifi: Altın örneği
Contributions and future perspective of using precious metals in money and capital markets: The case of gold
SERKAN NURAL
Doktora
Türkçe
2023
Bankacılıkİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BULUT
- Erken Dönem manyerist İtalyan resminde gerçekliğin yitirilişi
The Abondonment of the renaissance reality in early mannerist Italian painting
PELİN URAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Güzel Sanatlarİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AYLA ÖDEKAN