Erken dönem uyumsuz şema alanlarının zihin kuramı bozukluklarına etkisinde çocukluk çağı travmalarının rolü
The role of childhood traumas in the effect of early maladaptive schema domains on theory of mind disorders
- Tez No: 980355
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM TURGUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Erken dönem uyum bozucu şemalar, Çocukluk çağı travmaları, Üst düzey zihinsel beceri, Early maladaptive schemas, Childhood traumas, High level thinking
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, erken dönem uyumsuz şema alanları ile zihin kuramı bozuklukları arasındaki ilişkide çocukluk çağı travmalarının biçimlendirici rolünü incelemektir. Biçimlendirici rol, çocukluk çağı travmaları eklendiğinde bu iki değişken arasındaki ilişkinin gücünde bir artış olup olmadığını değerlendirmeyi ifade etmektedir. Çalışma, ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüş olup, yetişkin katılımcılardan elde edilen veriler kullanılmıştır ve veriler korelasyon, basit regresyon ve çoklu regresyon analizleri ile incelenmiştir. Bulgular, erken dönem uyumsuz şema alanları ile zihin kuramı bozuklukları arasında anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Çocukluk çağı travmaları, özellikle empatik anlayış becerisi değişkeninde biçimlendirici rol üstlenerek erken dönem uyumsuz şemalar ile arasındaki ilişkinin gücünü artırmıştır. Araştırmada duygusal yoksunluk, sosyal izolasyon/güvensizlik ve iç içe geçme/bağımlılık şema alanlarının bu zihin kuramı becerileriyle olan ilişkilerinde, fiziksel istismar eklendiğinde korelasyon katsayılarının yükseldiği görülmüştür. Sonuçlar, çocukluk çağı travmalarının yalnızca zihin kuramı becerileri üzerinde doğrudan etkili olmakla kalmayıp, erken dönem uyumsuz şemalar ile zihin kuramı arasındaki ilişkiyi güçlendirici bir etkiye de sahip olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the moderating role of childhood trauma in the relationship between early maladaptive schema domains and ToM deficits. This moderating role refers to assessing whether the strength of the relationship between these two variables increases when childhood traumas are added. The study employed a correlational screening model, using data obtained from adult participants, and was analyzed using correlation, simple regression, and multiple regression analyses. The findings revealed significant relationships between early maladaptive schema domains and ToM deficits. Childhood trauma, in particular, played a moderating role in the variable of empathic understanding, increasing the strength of the relationship between early maladaptive schemas. The study found that the correlation coefficients for the schema domains of emotional deprivation, social isolation/mistrust, and enmeshment/dependency with these ToM skills increased when physical abuse was added. The results suggest that childhood traumas not only directly impact ToM skills but may also have a strengthening effect on the relationship between early maladaptive schemas and ToM.
Benzer Tezler
- Majör depresif bozukluklu bireylerde intihar davranışı, erken uyumsuz şemalar ve sosyal bilişsel işlevler ilişkisinin belirlenmesi
Assessment of relationship between suicide behavior, early maladaptive schemas and social cognitive functions in individuals with major depressive disorder
ÇAĞLAR SOYKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMRA ULUSOY KAYMAK
- Erken dönem uyumsuz şema alanlarının depresyon ve anksiyete ile ilişkisinde şefkat korkusu ve dışsal utancın aracı rolü
The mediating role of fear of compassion and external shame on the relationship between early maladaptive schema domains and depression and anxiety.
ESRA TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBANUR BAYRAM KUZGUN
- Erken dönem uyumsuz şema alanlarının ebeveyn kapsayıcılık işlev ile ilişkisinde zihinselleştirmenin aracılık rolü
The mediating role of mentalization in the relationship between early maladaptive schema domains and the parental containment function
ZEYNEP ŞİMAL KAŞTA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBANUR BAYRAM KUZGUN
- Klinik olan ve klinik olmayan yetişkin örneklemlerinde, ebeveynlik biçimi alanları ve kaygı ilişkisinde, erken dönem uyumsuz şema alanlarının aracılık rolleri
The mediator role of early maladaptive schema domains in relationship between parenting styles and anxiety in clinical and non-clinical adult samples
MUSTAFA GÜRSOY
Doktora
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR KÖSE KARACA
- Genitopelvik ağrı/birleşme bozukluğu (vajinismus) tanılı hastaların erken dönem uyumsuz şemaları ve şema modlarının incelenmesi
Evaluation of early maladaptive schemas and schema modes in patients diagnosed with genitopelvic pain/penetration disorder (vaginismus)
GÜLCİHAN DENİZ MADENCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık BakanlığıRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE GÖKÇEN GÜNDOĞMUŞ