Dârü'l-Hilâfetü'l-Aliyye Medresesi ve imam hatip mekteplerinin ders programlarının karşılaştırılması
A comparison of the curricula of Dârü'l Hilâfetü'l Aliyye Madrasa and imam hatip schools
- Tez No: 980683
- Danışmanlar: PROF. YÜCEL GELİŞLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Nizamiye medreseleri, İmam hatipler, Nizamiya madrasahs, İmam hatips
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitimin Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı, Osmanlı'nın son döneminden Cumhuriyet'in erken yıllarına uzanan süreçte şekillenen iki önemli dinî eğitim kurumu olan Dârü'l Hilâfetü'l Aliyye Medresesi ile İmam Hatip Mekteplerinin ders programlarını karşılaştırmalı olarak incelemektir. Dârü'l Hilâfetü'l Aliyye Medresesi, 1914 yılında klasik medrese eğitimi ile modern bilimleri sentezlemeyi amaçlayan bir eğitim modeli olarak ortaya çıkarken; imam hatip mektepleri, 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu doğrultusunda modern okul yapısı içinde dinî eğitimi sürdürmeyi hedeflemiştir. Çalışma, her iki kurumun ders programları, kurumsal yapıları, ders içerikleri ve öğretim yöntemleri arasındaki benzerlikler ve farklılıkları tarihsel ve pedagojik bağlamda değerlendirmektedir. Araştırma, tarihsel model çerçevesinde doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiş ve her iki müfredatın temel ders grupları ve yapısal özellikler bakımından benzerlik taşıdığı, ancak ideolojik yaklaşımlar açısından ayrıştığı sonucuna ulaşmıştır. Ayrıca, imam hatip mekteplerinin medreselerin doğrudan devamı olmadığı; ancak tarihsel miras ve işlevlerinin belirli unsurlarını taşıdığı; modern Türkiye'de devletin din adamı ihtiyacını karşılamaya yönelik yeni bir eğitim kurumu olarak şekillendiği sonucu elde edilmiştir. Bu bağlamda, çalışma hem geleneksel medrese eğitimi ile modern din eğitimi arasındaki dönüşüm süreçlerine ışık tutmakta hem de Türkiye'de din eğitimi tarihine ilişkin önemli katkılar sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis conducts a comparative analysis of the curricula of two significant religious education institutions that emerged during the late Ottoman period and early Republican era: the Dârü'l Hilâfetü'l Aliyye Medrese and the Imam Hatip Schools. Established in 1914, the Dârü'l Hilâfetü'l Aliyye Medrese aimed to synthesize classical madrasa education with modern sciences, whereas the imam hatip schools, founded following the 1924 Tevhid-i Tedrisat Law, sought to sustain religious education within a modern school framework. The study evaluates the curricula, institutional structures, course contents, and teaching methodologies of both institutions within historical and pedagogical contexts. Employing a historical research model and document analysis method, the findings reveal that while the core subject groups and structural features of the curricula exhibit notable similarities, ideological approaches differ significantly. Furthermore, the imam hatip schools are not a direct continuation of the madrasas but carry certain elements of their historical legacy and functions. These schools were established as new educational institutions designed to meet the state's need for religious personnel in modern Turkey. Accordingly, this study sheds light on the transformation processes between traditional madrasa education and modern religious education, contributing valuable insights to the history of religious education in Turkey.
Benzer Tezler
- Dârü'l-Hilâfeti'l-Aliyye Medresesi'nde eğitim ve öğretim
Education and training in the Daru'l-Hilafeti'l-Aliyye Madrasah
HASAN YILDIZ
Doktora
Türkçe
2017
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMİT ER
- II. Meşrutiyet dönemi İslamcılık akımının medrese algısı (1908-1918)
The perception of the Islamic movement in the II. Constitutional era on the madrasah (1908-1918)
NESRİN AKTARAN
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ZİŞAN FURAT
- Osmanlı Devri Dâru'l-hadisleri ve hadis eğitimi
Dar al-hadiths in Period of The Ottoman Empire and hadith education
EKREM YÜCEL
- İslâm'da savaş ve dinsel retorik: Bir iç direniş ideolojisi olarak cihâd (632-750)
War and religious rhetoric in Islam: Jihad as an ideology of internal opposition (632-750)
REYHAN YAĞMUR ÖZTÜRK
- Hz. Ömer Döneminde bayındırlık faaliyetleri
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA NECATİ BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
DinAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN AYCAN