Otizmli çocuğa sahip annelerin tükenmişlik düzeylerinin annenin algılanan yalnızlıklarına ve telefon kullanım alışkanlıklarına etkisinin incelenmesi
Examining the impact of perceived loneliness and smartphone usage habits on the burnout levels of mothers with children diagnosed with autism
- Tez No: 981067
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS YÜCEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı otizmli çocuğa sahip annelerin tükenmişlik düzeylerinin annenin algılanan yalnızlıklarına ve telefon kullanım alışkanlıklarına etkisinin incelenmesidir. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmanın evrenini, İstanbul ilinde ikamet eden 5-25 yaş arasında bulunan otizmli çocukların anneleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde, evreni temsil eden 150 otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuğu olan anne bulunmaktadır. Araştırmanın verileri Sosyo-demografik Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Uygulanan anket yoluyla elde edilen verilerin analizi SPSS 27.0 programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada kullanılan anket formu için Google forms uygulaması kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı almış çocuğa sahip olan annelerin tükenmişlik düzeylerinin ortalaması yalnızlık düzeylerinin ortalamasından daha düşük olduğu, akıllı telefon bağımlılık düzeylerinin ortalamasının ise tükenmişlik ve yalnızlık düzeylerinden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. OSB tanılı çocuğa sahip annelerde tükenmişlik düzeyi ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki bu anlamlı pozitif ilişki, dijital teknolojilerin bir tür duygusal baş etme aracı olarak kullanıldığını ve bu kullanımın zamanla işlevsellik kaybına ve bağımlılık belirtilerine evrilebildiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca bireylerin tükenmişlik, yalnızlık ve akıllı telefon bağımlılık düzeyleri ile yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, gelir düzeyi, medeni durumu, kronik rahatsızlık durumu ve sürekli ilaç kullanma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma tespit edilmiştir. Son olarak, çalışmanın sonucunda bireylerin tükenmişlik, yalnızlık ve akıllı telefon bağımlılık düzeyleri arasında istatistiksel anlamda anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the impact of perceived loneliness and smartphone usage habits on the burnout levels of mothers with children diagnosed with autism. Designed using a relational survey model, the study population consists of mothers residing in Istanbul who have children aged 5 to 25 years diagnosed with autism. The study sample includes 150 mothers of children with autism spectrum disorder (ASD), representative of the population. Data was collected using the Socio-demographic Information Form, the Maslach Burnout Inventory, the UCLA Loneliness Scale, and the Smartphone Addiction Scale. The data obtained through the applied surveys were analyzed using the SPSS 27.0 software. Google forms application was used for the questionnaire form used in the study. The study found that the average burnout levels of mothers with children diagnosed with ASD were lower than their perceived loneliness levels, while the average smartphone addiction levels were higher than both burnout and loneliness levels. This significant positive relationship between burnout level and smartphone addiction in mothers with children diagnosed with ASD reveals that digital technologies are used as a kind of emotional coping tool and that this use can turn into loss of functionality and addiction symptoms over time. Furthermore, significant statistical differences were identified between burnout, loneliness, and smartphone addiction levels and variables such as age, education, employment status, income level, marital status, chronic illness, and continuous medication use. Lastly, statistically significant relationships were found between burnout, loneliness, and smartphone addiction levels.
Benzer Tezler
- Otizmli çocuğa sahip annelerin ebeveynlik rolü kendilik algıları ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi
Examination of parenting role self-perceptions and burnout levels of mothers with children with autism
SİMGE DOĞRU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Okan ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ÜNLÜER
- Otizmli çocuğa sahip annelerin depresyon, umutsuzluk ve tükenmişlik düzeylerinin çocuğun otizm ağırlık derecesine göre karşılaştırılması
Comparison of depression, hopelessness and burnout levels of mothers with children with autism according to child's autism weight rating
GÜLÇAĞ KANDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE TOLUN ARICI
- Otizmli çocuğu olan annelerde anksiyete düzeylerinin tükenmişlik ile ilişkisi
The relationship between anxiety levels and burnout in mothers of children with autism
CEYDA TAHİNCİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiBeykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAKAN KARAŞ
- Hareket ve spor eğitimi derslerine katılan otizmli bireylerin ebeveynlerinde yaşam kalitesi ve duygusal tükenmişlik üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of movement and sports education classes on quality of life and emotional exhaustion in parents of individuals with autism
BUSE EJDER
- Otizm spektrum bozukluğu olan ve normal gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlerin tükenmişlik düzeyi ve yaşam kaliteleri bakımından incelenmesi
Examination of life quality and burnout level of parents with children who have autism spectrum disorder and typically development
MÜGE KURBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİLLA TEKİN