Gündelik hayatın inşasında Kur'an'ın rolü -Klasik ve son dönem tefsirler ışığında-
The role of the Qur'an in the construction of everyday life-In the light of classical and recent interpretations-
- Tez No: 981073
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HARUN ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Tefsir, Kur'ân, Gündelik Hayat, Rehberlik, İnsani İlişkiler, Tafsir, Quran, Daily Life, Guidance, Human Relations
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, Kur'ân'ın gündelik hayatın inşasındaki rolünü, klasik ve son dönem tefsirler ışığında incelemektedir. Çalışmanın ana konusu, Kur'ân'ın sosyal ilişkilere rehberlik eden üslubunun, birey ve toplum üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Bu çalışmada Kur'ân'ın değişmeyen yapısının, sürekli değişim halinde olan birey ve toplumla nasıl uyum sağladığı ve gündelik yaşam pratiklerine nasıl yön verdiği incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Kur'ân'ın, insan-Allah, insan-insan ve insan-tabiat etkileşimlerine nasıl rehberlik ettiğini, bu rehberlikte kullanılan dilin ve üslubun rolünü sosyolojik bir bakış açısıyla ortaya koymaktır. Hipotez olarak, Kur'ân'ın insanı, toplumu ve tabiatı düzenleme çabasının, modern toplumdaki sosyal ilişkileri ve davranış kalıplarını da etkileyebileceği ileri sürülmüştür. Çalışmada kullanılan yöntem ve teknikler, dolaylı gözlem ve makro yöntem esas alınarak yapılandırılmıştır. Kur'ân'ın rehberliğini ele alan ayetler incelenirken, klasik ve modern tefsirler karşılaştırılmış ve kavramsal bir analiz yapılmıştır. Kapsam ve sınırlılıklar açısından çalışma, belirli bir dönem tefsir kaynaklarına ve dil yeterliliğine bağlı kalarak Kur'ân'ın gündelik hayatta, insani ilişkiler ve toplumsal yapılar üzerindeki etkisine odaklanılmış ve yalnızca insanın Allah, insan ve tabiat ilişkileri bağlamında gündelik hayat pratikleri ele alınmıştır. Çalışmamız Arap dünyasında Menhecü'l-Kur'ân başlığıyla yapılan çalışmalarla benzerlik gösterse de, bu tez Kur'ân'ın gündelik hayata etkisini incelemesi bakımından özgün bir bakış açısı sunmaktadır. Çalışmanın en önemli sonuçları arasında, Kur'ân'ın gündelik hayatı düzenlerken kullandığı dilin, sadece bir emir ve yasaklar bütünü olmadığını, insanın aklına ve kalbine hitap eden, onun duygu ve düşüncelerine rehberlik eden bir üslup taşıdığı vurgulanmıştır. Kur'ân'ın gündelik hayata dair stratejik amaçlarının; bireylerin iradesini güçlendirmek, sosyal dinamizm sağlamak, aidiyet duygusu oluşturmak ve toplumsal güveni pekiştirmek olduğu tespit edilmiştir. Gelecekte çalışılması gereken konular arasında, Kur'ân'ın modern çağda sosyal, iktisadi, hukuki ve çevresel ilişkiler üzerindeki etkilerinin nasıl olabileceği ile Kur'ân'ın ahlaki rehberliğinin nasıl bir rol oynayabileceği önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This doctoral thesis examines the role of the Qur'an in the construction of everyday life in light of classical and contemporary exegeses. The main focus of the study is to analyse the effects of the Qur'an's style, which guides social relations, on individuals and society. This study examines how the unchanging structure of the Qur'an adapts to the ever-changing individual and society and how it guides daily life practices. The aim of the study is to reveal, from a sociological perspective, how the Qur'an guides human-God, human-human, and human-nature interactions, and the role of language and style in this guidance. The hypothesis is that the Qur'an's efforts to regulate humans, society, and nature may also influence social relations and behavioural patterns in modern society. The methods and techniques used in the study were structured based on indirect observation and macro methods. While examining the verses addressing the Qur'an's guidance, classical and modern interpretations were compared, and a conceptual analysis was conducted. In terms of scope and limitations, the study focused on the impact of the Qur'an on daily life, human relations, and social structures, relying on exegetical sources from a specific period and linguistic proficiency. It only addressed daily life practices in the context of human relations with Allah, other humans, and nature. Although our study is similar to studies conducted in the Arab world under the title Menhecü'l-Kur'ân, this thesis offers a unique perspective in terms of examining the impact of the Qur'an on daily life. Among the most important findings of the study is the emphasis that the language used by the Qur'an in regulating daily life is not merely a set of commands and prohibitions, but rather a style that appeals to the mind and heart of the individual, guiding their emotions and thoughts. It has been determined that the strategic objectives of the Qur'an in relation to daily life are to strengthen the will of individuals, provide social dynamism, create a sense of belonging, and reinforce social trust. Among the topics to be studied in the future, it is suggested that the potential impact of the Qur'an on social, economic, legal, and environmental relations in the modern age, as well as the role that the Qur'an's moral guidance could play, should be explored.
Benzer Tezler
- Televizyon dizilerinde kültürel temsiller: Mardin dizileri örneği
Représentations culturelles dans les séries télévisées: Exemple de les séries télévisées de Mardin
SEZER AHMET KINA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Radyo-TelevizyonGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ECE VİTRİNEL
- State and civil society relation in Türkiye: The case of women csos
Türkiye'de Devlet ve sivil toplum ilişkisi: Kadın örgütleri örneği
TUNA YÜCEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA ERGUN ÖZBOLAT
- Tarihsel süreç içinde Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nde konstrüktivist mimarlık
Constructivist architecture in historical process: USSR
ALİ GÜNEY YAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELVAN ERKMEN
- Unutkanlık coğrafyasında bellek yörüngelerinin mekânsal anlatısı: Bomonti'nin gündelik hayatına etnografik bakış
Spatial narrative of memory trajectories in urban amnesia: An etnographic view of everyday life of Bomonti
TUĞÇE GÜRLEYEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET OCAKÇI
- Gülhane Parkı'na biyopolitik bir bakış: bahar ve çiçek bayramı'nda anlatılar, bedenler ve iktidar
A biopolitical gaze to Gülhane Park: Narratives, bodies, and authority during the feast of spring and flowers
ECE KONUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mimarlıkİstanbul Bilgi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ ŞAFAK UYSAL
- Memduh Şevket Esendal'ın toplumsal ve siyasal görüşleri
Memduh Şevket Esendal's social and political views
TABİP GÜLBAY
Doktora
Türkçe
2008
Kamu YönetimiAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
PROF. DR. MEHMET ALİ AĞAOĞULLARI