Okul öncesi dönem çocuklarının ailelerindeki otorite ilişkilerinin sosyolojik bir bakışla incelenmesi: Batman ili örneği
A sociological investigation of authority relations in the families of preschool children: case of Batman province
- Tez No: 981139
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA YAŞAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Otorite ilişkileri, tahakküm kuramı, aile sosyolojisi, okul öncesi dönem çocukları, durum çalışması, Pierre Bourdieu, Authority relations, domination theory, family sociology, preschool children, case study, Pierre Bourdieu
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı; aile içi otorite ilişkilerinin nasıl şekillendiği, çocuklar ve ebeveynler arasındaki otorite mekanizmalarının nasıl uygulandığı ve aile içerisinde çocukların ebeveyn otoritesi ile ilişkisi ve otorite ile baş etme stratejilerinin neler olduğunu geleneksel yapı ve kültürel bağlam içerisinde incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Türkiye'nin güneydoğusunda geleneksel bir yapı sunan Raman Aşireti, araştırmanın bağlamı olarak belirlenmiştir. Bu amaçtan hareketle aile içi otorite ilişkilerinin nasıl şekillendiği, otorite mekanizmalarının uygulanma biçimleri, çocukların otorite ile ilişkisi ve otorite ile baş etme stratejilerinin neler olduğu Pierre Bourdieu'nün Tahakküm (Domination) Kuramı bağlamında ele alınmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından çoklu durum çalışması desenine göre tasarlanmış ve veri toplama süreci kapsamında yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler, odak grup görüşmeleri, katılımcı gözlem ve doküman analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada ayrıca, çocukların otoriteyle ilişkilerini anlamaya yönelik olarak geliştirilen özgün oyun ve etkinlik temelli veri toplama araçlarından yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, kültürel olarak geleneksel normlara bağlılık gösteren ve bu normların aile dinamikleri üzerinde etkili olduğu beş çekirdek aile oluşturmaktadır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş; aile bireylerinin otoriteye dair algı ve pratikleri Bourdieu'nün habitus, sermaye türleri, sembolik şiddet ve yeniden üretim kavramları çerçevesinde analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, aile içi otoritenin büyük oranda hiyerarşik ve geleneksel yapılar üzerinden inşa edildiğini; otoritenin özellikle kültürel ve sembolik sermaye aracılığıyla meşrulaştırıldığını göstermektedir. Ebeveynler, çocuklar üzerinde doğrudan baskı kurmaksızın, normlar ve değerler üzerinden içselleştirilmiş bir otorite yapısı tesis etmekte; bu durum, çocukların otoriteye rıza gösterme veya belirli stratejilerle direnme biçimlerini belirlemektedir. Çocukların aile içi otoriteye karşı geliştirdikleri stratejiler arasında müzakere, duygusal manipülasyon, büyüklere başvurma, kuralları esnetme, kabullenme gibi örüntüler yer almaktadır. Bu bulgular, çocukların otorite ilişkilerinde yalnızca edilgen konumda değil; aksine aktif özne olarak rol aldığını ortaya koymaktadır. Çalışma, ailedeki otorite ilişkilerinin yalnızca bireysel tercihlere değil; aynı zamanda kültürel yapı, toplumsal normlar ve kuşaklar arası aktarım yoluyla şekillenen çok katmanlı bir tahakküm düzeni içerisinde işlediğini göstermektedir. Bu yönüyle araştırma, Bourdieu'nün kuramsal çerçevesini temel alarak aile içi otoritenin sosyolojik olarak nasıl inşa edildiğine ve çocukların bu inşa sürecindeki konumuna ilişkin derinlemesine bir bakış sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the formation of intra-familial authority relations, the mechanisms of authority between parents and children, and children's relationship with and coping strategies for parental authority within a traditional structure and cultural context. The Raman Tribe in southeastern Turkey, representing a traditional societal structure, was selected as the research setting. The study examines the formation of authority relations within the family, the application of authority mechanisms, and children's relationship with and strategies for coping with authority and applies Pierre Bourdieu's theory of domination. The research was designed as a qualitative multiple case study. Data were collected through semi-structured in-depth interviews, focus group discussions, participant observation, and document analysis. In addition, original game- and activity-based data collection tools were developed and utilized to understand children's relationships with authority. The study group consists of five nuclear families that adhere to traditional cultural norms, which in turn influence their family dynamics. The collected data were analyzed using content analysis, and the perceptions and practices of family members regarding authority were analyzed based on Bourdieu's concepts of habitus, forms of capital, symbolic violence, and reproduction. The findings point out authority within the family is largely built on hierarchical and traditional structures, and it is legitimized primarily through cultural and symbolic capital. Parents establish an internalized structure of authority through norms and values without exerting direct pressure on their children. As a result, this shapes whether children consent to authority or resist it through specific strategies. Children's strategies for dealing with intra-familial authority include patterns such as negotiation, emotional manipulation, appealing to elders, bending the rules, and acceptance. Results show that children are not merely passive subjects in authority relations but active agents. The study demonstrates that authority relations within the family are not shaped solely by individual choices but operate within a complex system of domination formed by cultural structures, social norms, and intergenerational transmission. In this respect, the research offers an in-depth sociological perspective on how intra-familial authority is constructed and on the position of children within this process, drawing on Bourdieu's concepts.
Benzer Tezler
- Okul öncesi çocuklarda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtilerinin, davranışsal, sosyal problemler, aile işlevselliği ve ebeveyn tutumları ile ilişkilerinin incelenmesi
Preschool children with symptoms of attention deficit hyperactivity disorder: parental attitudes, impairments in behavioral, social, school and family functioning
BERİL BÖREKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiIşık ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NAZLI BALKIR
- Suriyelilerin aidiyet süreçleri: Osmaniye örneği
The belonging processes of Syrians: The case of Osmaniye
HATİCE ADAKLI HANÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ZAFER SAĞIROĞLU
- Okul öncesi dönem çocuklarının okula hazırbulunuşluk düzeyleri ile karakter güçleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relation between preschool children's school readiness level and character strengths
İCLAL OĞUZ ÇAĞLAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DURİYE ESRA ANGIN
- Okul öncesi çocuklarının erken okuryazarlık ilgileri ile ev okuryazarlık bağlamının incelenmesi
Investigation of preschool children's early literacy ınterest and home literacy context
SABRİYE KASAPOĞLU SAVAŞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN ŞAHİN
- Okul öncesi dönem çocuğuna sahip ebeveynlerin duygusal okuryazarlıkları ile duygu sosyalleştirme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between emotional literacy and emotional socialization behaviors of parents of preschool children
KÜBRA ÖZENDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ŞAHİN