Türk üniversitelerinden mezun olan Suriyelilerin geri dönüş eğilimleri
Return trends of Syrians graduating from Turkish universities
- Tez No: 981224
- Danışmanlar: PROF. DR. VEYSEL BOZKURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2011'de başlayan iç savaş, Suriye toplumunu kitlesel göçe zorlamış ve milyonlarca kişi güvenlik arayışıyla komşu ülkelere sığınmıştır. Türkiye, bu süreçte yalnızca barınma ve temel ihtiyaçlar açısından değil, yükseköğretime erişim fırsatlarıyla da öne çıkmıştır. Bu bağlamda çalışma, Aralık 2024'te Esed rejiminin düşmesi ve geçici Şam hükümetinin kurulmasının ardından Türk üniversitelerinden mezun Suriyeli sığınmacıların geri dönüş eğilimlerini incelemektedir. Böylece göç ve uyum literatürüne önemli katkılar sunmaktadır. Çalışmanın temel problemi, rejim değişikliğine rağmen devam eden güvenlik sorunları, silahlı grupların varlığı ve altyapıdaki yetersizliklerin, yükseköğretim görmüş Suriyeli mezunların geri dönüş kararlarını nasıl etkilediğidir. Araştırmanın amacı, güvenlik, ekonomik koşullar, aidiyet, hukuki statü ve toplumsal bağların geri dönüş niyetine olan etkilerini ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler uygulanmış ve amaçlı örnekleme yoluyla farklı üniversitelerden mezun 20 genç (10 kadın, 10 erkek) ile görüşülmüştür. Katılımcılar geçici koruma veya Türk vatandaşlığı statüsüne sahiptir. Elde edilen veriler yazıya dökülmüş, kodlanmış ve tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, güvenlik eksikliklerinin ve ekonomik yetersizliklerin geri dönüş kararlarında belirleyici olduğunu göstermektedir. Katılımcıların önemli bir kısmı, altyapı sorunları, sınırlı istihdam olanakları ve siyasi belirsizlikler nedeniyle geri dönüşe temkinli yaklaşmaktadır. Bununla birlikte, bazı mezunlar aidiyet, toplumsal sorumluluk ve ülkenin yeniden inşasına katkı sağlama motivasyonuyla geri dönüşe olumlu bakmaktadır. Yükseköğretim görmüş Suriyeli mezunlar için geri dönüş, yalnızca rejim değişimiyle değil; güvenlik, ekonomik istikrar ve toplumsal bütünlük koşullarının birlikte sağlanmasıyla mümkün olabilecek“koşullu bir seçenek”olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışma, bu yönüyle hem akademik literatüre hem de politika yapıcıların geri dönüş stratejilerine katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The civil war that began in 2011 forced Syrian society into mass displacement, leading millions of people to seek safety in neighboring countries. During this process, Turkey stood out not only by providing shelter and basic needs but also by offering access to higher education. In this context, the study examines the return intentions of Syrian refugees who graduated from Turkish universities following the fall of the Assad regime in December 2024 and the establishment of the Interim Damascus Government. In doing so, it contributes significantly to the literature on migration and integration. The main research problem addresses how ongoing security challenges, the presence of armed groups, and infrastructural deficiencies, despite regime change, shape the return decisions of highly educated Syrian graduates. The study aims to reveal the influence of security, economic conditions, sense of belonging, legal status, and social ties on their return intentions. A qualitative research method was employed. Data were collected through semi-structured in-depth interviews with 20 graduates (10 women and 10 men) from different universities, selected via purposive sampling. Participants held either temporary protection status or Turkish citizenship. The data were transcribed, coded, and analyzed using thematic analysis. Findings indicate that security gaps and economic shortcomings are the most decisive factors in shaping return decisions. A considerable number of participants expressed reluctance to return due to infrastructural problems, limited employment opportunities, and political uncertainties. However, some graduates view return positively, motivated by belonging, social responsibility, and the aspiration to contribute to the reconstruction of their country. For Syrian higher education graduates, return emerges not as an automatic outcome of regime change but as a“conditional option”dependent on the simultaneous fulfillment of security, economic stability, and social cohesion. In this regard, the study contributes both to academic literature and to policymakers' efforts in developing sustainable return strategies.
Benzer Tezler
- International students career paths after graduation: Perceived challenges and opportunities
Uluslararası öğrencilerin mezuniyet sonrası kariyer yolları: Algılanan zorluklar ve fırsatlar
SRI ASTUTI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÖHEYDA GÖKTÜRK
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Üniversite seçiminde öğrenci algıları ve Türk Üniversitelerinin konumlandırılması
Student perceptions of university selection and positioning of Turkish University
HATİCE ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEZİ ÇEVİK ONAR
- An investigation of career experiences of Ugandan alumni from Turkey
Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarından mezun olan Ugandalı öğrencilerin kariyer deneyimlerinin incelenmesi.
KATENDE NUHA MUKIIBI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İşletmeSakarya Üniversitesiİnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE AYDIN TURAN
- Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen Ürdünlü öğrencilerin Türk dizi ve filmleriyle ilgili izlenimlerinin incelenmesi
An analysis of the impressions of Jordanian students learning Turkish as a foreign language in relation to Turkish tv series and films
ALAA RABABA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZHAN SEVİM