Böbrek nakli sonrası semptom deneyimlerinin ilaç uyumu ile ilişkisinin belirlenmesi
Determination of the relationship between symptom experiences and medication adherence after kidney transplantation
- Tez No: 981743
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU KARAZEYBEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: böbrek nakli, semptom deneyimi, immünsupresif ilaç uyumu, kidney transplantation, symptom experience, immunosuppressant medication adherence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Prof. Dr. Tuncer Karpuzoğlu Organ Nakli Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı böbrek nakli sonrası semptom deneyimlerinin ilaç uyumu ile ilişkisinin belirlenmesidir. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel türdedir. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Prof. Dr. Tuncer Karpuzoğlu Organ Nakli Merkezinde yürütülmüştür. Araştırmaya 125 böbrek nakil alıcısı dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri,“Tanıtıcı Özellikler Formu”,“Modifiye Transplantasyon Sonrası Semptom Oluşma ve Rahatsızlık Formu-58TR”ve“İmmünsupresif Tedaviye Uyum Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde, normal dağılıma uygunluk Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri ile değerlendirilmiştir. Bireylerin ölçeklerden aldıkları puanlar betimsel istatistikler ile incelenmiştir. Semptom görülme ve rahatsızlık verme durumları arasındaki farkın belirlenmesinde Mann Whitney-U ve Kruskal-Wallis-H testleri kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %53,6'sı 18-39 yaş grubunda, %66,4'ü erkek ve %68,8'i evli, %30,4'ü ilkokul ve altı eğitim seviyesinde ve %49,6'sının nakil sonrası geçen sürenin 5 yıl ve üzerinde olduğu belirlenmiştir. Böbrek nakli alıcılarında en sık ortaya çıkan semptomların başında; idrara çıkmada artış (2,42), iştah artışı (1,98) ve ellerde titreme (1,84) gelmektedir. Yaşanan semptomlardan ellerde titreme (1,49), saçlarda incelme veya dökülme (1,28), huzursuzluk veya gerginlik yaşama (1,03) transplantasyon sonrası bireylerde en yüksek rahatsızlık yaratan ilk 3 semptom olarak öne çıkmaktadır. Alıcıların semptom oluşma ve rahatsızlık verme durumları arasında anlamlı, aynı yönlü ve güçlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Semptom oluşma ve rahatsızlık verme ile immünsupresif tedaviye uyum durumları arasında arasındaki korelasyon katsayılarının ise çok düşük ve anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma böbrek nakilli hastalarda immünsupresif ilaçlarla ilişkili semptomları ve hangi semptomun daha çok rahatsızlık verdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca semptom oluşma ve rahatsızlık verme durumları ile immünsupresif tedaviye uyum arasında bir ilişki bulunamamıştır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine the relationship between symptom experience and medication adherence after kidney transplantation. Method: This descriptive, cross-sectional study was conducted at the Prof. Dr. Tuncer Karpuzoğlu Organ Transplantation Center of Akdeniz University Hospital. The study sample included 125 kidney transplant recipients. Research data were collected through the“Descriptive Characteristics Form”, the“Modified Post-transplant Symptom Occurrence and Distress Scale-58TR”, and the“Immunosuppressant Therapy Adherence Scale”. Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests were employed to assess the normality of the distributions. Descriptive statistics were utilized in the analysis of the participant scores for each scale. Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis H tests were used to determine if there were differences in distress levels between groups with different levels of symptom occurrence. Results: The majority of participants were male (66.4%) and married (68.8%). More than half (53.6%) were between 18 and 39 years of age, while 30.4% had completed primary school education or less. Nearly half (49.6%) of the participants had received their kidney transplant at least 5 years prior. Increased urination was found to be the most frequent symptom (2.42), followed by increased appetite (1.98) and hand tremors (1.84). Hand tremors emerged as the most distressing symptom (1.49), followed by thinning or hair loss (1.28) and restlessness or tension (1.03). A significant, positive, and strong correlation was detected between the occurrence of symptoms and the level of distress experienced by the recipients. However, neither symptom occurrence nor distress levels showed significant correlations with adherence to immunosuppressant therapy, with correlation coefficients remaining negligible. Conclusion: This study identified the most prevalent and distressing symptoms experienced by kidney transplant recipients. Contrary to expectations, neither symptom burden nor associated distress levels demonstrated a significant relationship with adherence to immunosuppressant therapy.
Benzer Tezler
- Karaciğer transplantasyonu sonrası destek grup girişiminin hastaların bilgi, semptom ve yaşam kalitesi düzeyine etkisinin incelenmesi
The effect of support group intervention on knowledge, symptom and quality of life in adult liver transplant recipients
YAPRAK SARIGÖL ORDİN
Doktora
Türkçe
2013
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜL KARAYURT
- Böbrek transplantasyonu sonrası hastalarda semptom oluşma ve rahatsızlık durumu, yaşam kalitesi ve ilişkili faktörler
Symptoms formation and discomfort, quality of life and related factors in patients after renal transplantation
DURDU OK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikPamukkale ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA YAVUZ KARAMANOĞLU
- Böbrek nakli alıcılarında 5.bulgu girişiminin ilaç uyumuna etkisinin incelenmesi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of the 5th sign intervention on medication adherence in kidney transplant recipients: A randomized controlled trial
BÜŞRA SELMA SAHA
Doktora
Türkçe
2026
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAPRAK SARIGÖL ORDİN
- Böbrek nakli hastalarında temporomandibular rahatsızlıkların sıklığı
Frequency of temporomandibular disorders in renal transplant patients
NURİ KOLLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKAN GÜNGÖR
- Böbrek transplantasyonu bekleyen ve hemodiyalize giren bireylerle, böbrek transplantasyonu olan bireylerin beden imgesi algısı, ağrı, yorgunluk ve kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of body image perception, pain, fatigue and anxiety levels of individuals awaiting kidney transplantation and individuals on hemodialysis and individuals with kidney transplantation
FARHIA HASSAN SHEIKH MOHAMED
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikAmasya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURHAN DOĞAN