Bilgi ve teknoloji transferi aracı olarak yurtdışına öğrenci gönderilmesi ve yurtdışından yabancı uzman istihdam edilmesi kapsamında 19.yüzyılda Japonya ve Osmanlı Devleti'nin deneyimlerinin karşılaştırılması
In the scope of sending students abroad and employing foreign experts from abroad as a means for knowledge and technology transfer policy: A comparison of experiences of Japan and the Ottoman Empire in the 19th century
- Tez No: 981837
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT ÇOKGEZEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Tarih, Bilim ve Teknoloji, Education and Training, History, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Japonya, Yurtdışına Gönderilen Öğrenciler, Yabancı Uzmanlar, Modernleşme, Bilgi Transferi, Eğitim Politikası, Ottoman Empire, Japan, Overseas Students, Foreign Experts, Modernization, Knowledge Transfer, Education Policy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Teorisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
19. yüzyıl, Osmanlı Devleti ve Japonya için Batı karşısında teknolojik ve kurumsal açıdan geride kalındığının fark edildiği bir dönüm noktası olmuştur. Sanayi Devrimi'nin etkisiyle hızlanan üretim ve emperyal genişleme dinamikleri, bu iki devleti dış müdahalelere açık hâle getirmiştir. Japonya, ada ülkesi olmanın sağladığı avantajla sınırlarını dış dünyaya kapatabilirken, Osmanlı Devleti Avrupa ile yoğun ve yıpratıcı etkileşimlere maruz kalmıştır. Art arda yaşanan askerî ve ekonomik başarısızlıklar, her iki devleti Batı'nın bilgi, teknoloji ve kurumsal birikimini transfer etmeye yöneltmiştir. Bu bağlamda, Osmanlı Devleti ve Japonya, modernleşme stratejilerinin bir parçası olarak Batılı ülkelerden bilgi transferini sağlamak amacıyla iki temel politika geliştirmiştir: Yurtdışına öğrenci gönderme ve yurtdışından yabancı uzman istihdamı. Bu tez, söz konusu politikaların amaçlarını, uygulanış biçimlerini ve sonuçlarını karşılaştırmalı bir perspektifle analiz etmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde, yurtdışına gönderilen öğrencilerin tercih edilen ülkeleri, eğitim alanları, seçim süreçleri, dönüş sonrası görevleri ve bu politikaların sosyal ve siyasal etkileri incelenmiştir. İkinci bölümde ise yabancı uzmanların geldikleri ülkeler, görev yaptıkları alanlar, uzman seçim kriterleri ve bu politikaların toplumsal ve kurumsal yapılar üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, Osmanlı ve Japonya'nın modernleşme süreçlerinde izledikleri öğrenci ve uzman politikaları üzerinden, stratejik planlama, kurumsal kapasite ve uygulama başarısı bakımından hangi farklılıkların ne tür sonuçlar doğurduğu ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
The 19th century marked a turning point for the Ottoman Empire and Japan, as both states recognized their technological and institutional lag in comparison to the West. Accelerated production and imperial expansion driven by the Industrial Revolution rendered these countries vulnerable to external intervention. While Japan, as an island nation, could isolate itself from foreign influence, the Ottoman Empire faced intense and often detrimental interactions with Europe. A series of military and economic failures compelled both states to pursue the transfer of Western knowledge, technology, and institutional models. In this context, the Ottoman Empire and Japan developed two key policies as part of their modernization strategies: sending students abroad and hiring foreign experts. This dissertation offers a comparative analysis of the objectives, implementation methods, and outcomes of these policies. The first part of the study investigates the destination countries, fields of study, selection processes, post-return roles, and the socio-political impacts of students sent abroad. The second part examines the countries of origin of foreign experts, their areas of assignment, selection criteria, and the influence of these policies on the social and institutional structures of the respective states. In conclusion, the thesis identifies the differences in strategic planning, institutional capacity, and implementation success through the lens of student and expert policies pursued during the modernization processes of the Ottoman Empire and Japan, and evaluates the consequences of these differences.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- A novel method for measuring and fostering growth mindset using game-based learning
Gelişim zihniyetini geliştirmede ve ölçmede yeni bir metod olarak oyun-temelli öğrenme
ECEM OLÇUM
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Eğitim ve ÖğretimBrooklyn CollegePsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ROBERT O. DUNCAN
- Kamu düzeninin sağlanması ve suçların aydınlatılmasında teknolojik gelişmelerin önemi ve yeri
Securing of the public order and the importance and status of the technological developments in the clarification of criminal offenses
İSMAİL BİLGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiElektrik Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN GÜNEY
- Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının Türkiye'nin ekonomik büyümesindeki rolü:2003 öncesi ve sonrası
The role of foreign direct investment in economic growth of Turkey: before and after 2003
MERT EFE ÖZCAN