Özel eğitim uygulama okulu I. ve II. kademe iletişim becerileri öğretim programlarının incelenmesi
Examination of special education practice school primary and secondary communication skills curriculums
- Tez No: 982016
- Danışmanlar: PROF. DR. SELMAN TUNAY KAMER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Özel eğitimde iletişim becerilerinin geliştirilmesi, orta-ağır düzeyde zihinsel yetersizliği ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin toplumsal katılımı ve yaşam kalitesi için kritik öneme sahiptir. Bu öğrencilerin temel ihtiyaçlarını ifade edebilmeleri ve sosyal etkileşim kurabilmeleri, Millî Eğitim Bakanlığı'nın Özel Eğitim Uygulama Okulları için geliştirdiği I. ve II. Kademe İletişim Becerileri Öğretim Programlarının temel hedefidir. Ancak, programın yazılı olarak varlığı kadar, uygulama sürecinin etkililiği de önem taşımaktadır. Bu doğrultuda araştırmada, söz konusu programların CIPP (Bağlam, Girdi, Süreç, Ürün) değerlendirme modeli çerçevesinde öğretmenlerin bakış açısıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel desende tasarlanmış olup bütüncül çoklu durum çalışması olarak yürütülmüştür. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile belirlenmiş olup her iki kademeden 15 katılımcı olmak üzere toplam 30 özel eğitim öğretmenini kapsamaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Ancak araştırma, verilerin sadece öğretmen görüşleriyle sınırlı olması ve diğer paydaşlara yönelik verileri içermemesi nedeniyle sınırlılıklara sahiptir. Araştırma bulguları, programın dört boyutunda da önemli eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Bağlam boyutunda kazanımların soyut ve işlevsel olmaması, girdi boyutunda ders kaynakları, materyal ve öğretmen hazırlığının yetersizliği dikkat çekmektedir. Süreç boyutunda fiziksel koşulların uygunsuzluğu ve aile katılımının sınırlılığı, ürün boyutunda ise programın ağır düzeydeki öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalması öne çıkan bulgular arasındadır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, programın etkililiğini artırmak için kazanımların işlevsel ve ölçülebilir hale getirilmesi, alternatif iletişim yöntemlerine yönelik pratik rehberler hazırlanması, sınıf mevcutlarının azaltılması ve öğretmenlere uygulamalı eğitimler verilmesi önerilmektedir. Ayrıca, gelecek çalışmaların karma yöntemlerle desenlenmesi ve daha geniş örneklemlerle yürütülmesi, program değerlendirme sürecine daha kapsamlı katkılar sağlayacaktır. Bu önerilerin, hem mevcut programın iyileştirilmesine hem de özel eğitim alanındaki program geliştirme çalışmalarına rehberlik etmesi beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The development of communication skills in special education is of vital importance for the social participation and quality of life of students with moderate to severe intellectual disabilities and autism. The effectiveness of the Communication Skills Teaching Programs prepared by the Ministry of National Education for Special Education Application Schools is of great importance. In this regard, the study aims to examine these programs from the teachers' perspective within the scope of the CIPP (Context, Input, Process, Product) evaluation model. The research was designed as a qualitative study and conducted as a comprehensive multiple case study. The study group was determined using criterion sampling, one of the purposive sampling methods, and included a total of 30 special education teachers, 15 from each level. The data were collected using a semi-structured interview form prepared by the researcher and analyzed using content analysis. However, the study has limitations because the data are limited to only teachers' views and do not include data from other stakeholders. The research findings reveal significant shortcomings in all four dimensions of the program. In the context dimension, the abstract and non-functional nature of the gains is noteworthy, while in the input dimension, the inadequacy of course resources, materials, and teacher preparation is striking. In the process dimension, the unsuitability of physical conditions and limited family participation stand out, while in the product dimension, the program's failure to adequately meet the needs of students with severe disabilities is a prominent finding. In line with the results obtained, it is recommended that the program's effectiveness be increased by making the gains functional and measurable, preparing practical guides on alternative communication methods, reducing class sizes, and providing practical training to teachers. Furthermore, designing future studies using mixed methods and conducting them with larger samples will contribute more comprehensively to the program evaluation process. These recommendations are expected to guide both the improvement of the current program and program development efforts in the field of special education.
Benzer Tezler
- Birinci kademe otizmli çocukların psikomotor ve zihinsel gelişimlerinde görsel sanatlar eğitiminin etkisi ve önemi üzerine öğretmen görüşleri
The effect and importance of visual arts education on thepsychomotor and mental development of children with autism at the first level
SEVDENUR TANRIVERDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA AYSUN CANCAN
- Öğretmenlere göre ilköğretim 1. kademe (4. ve 5. sınıf) din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin problemleri
By teachers; the problems of primary school (fourth & fifth classes) religious culture & moral knowledge lesson
YUSUF KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. M. ŞEVKİ AYDIN
- Michel Foucault'da iktidar: Özel eğitim uygulama okulları üzerine bir analiz
Power in Michel Foucault: An analysis on special education practice schools
REVŞAN MENDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiMarmara ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİH ÇOBAN
- Özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlerin çeşitli değişkenler açısından tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi (Sivas ili örneği)
Investigation of burnout levels of teachers working in special education schools in terms of various variables (The case of Sivas province)
EROL KAYNARPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN TOPCU
- Özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin örgütsel adanmışlık düzeyleri ile müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışları arasındaki ilişki
The relationship between the special education teachers and the organizational dedication level of the special education teachers and the perception level of servant leadership behaviour of headmasters
ÜMİT DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN ASLAN