Kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran üçüncü trimester gebelerin aile planlaması ile ilgili bilgi ve farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the levels of knowledge and awareness regarding family planning in third trimester pregnant women applying to the gynecology and obstetrics clinic
- Tez No: 982033
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: aile planlaması, kontrasepsiyon, gebelik, Family planning, contraception, pregnancy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Aile planlaması (AP), bireylerin istenmeyen gebeliklerden korunmalarına, gebelikleri arasındaki sürenin düzenlenmesine, istedikleri zaman ve istedikleri sayıda çocuk sahibi olmalarına, çocuğu olmayan bireylerin çocuk sahibi olmalarına olanak sağlayan bir temel sağlık hizmetidir. Çalışmada gebelerin demografik verileri ve AP hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi ve yöntem seçimine etki eden faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 1 Mart 2025-30 Haziran 2025 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine başvuran 18-45 yaş arası üçüncü trimester gebeler ile yürütülmüştür. Katılımcılar üçüncü trimesterdeki 266 gebe kadından oluşturulmuştur. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu ve AP bilgi düzeyi anketi uygulanmıştır. Veri girişi ve istatistiksel analiz SPSS 26.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Araştırma, gebelerin demografik özellikleri, gebelik öyküleri ve doğum sonrası doğum kontrol yöntemlerine ilişkin bilgi düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya katılan 266 gebenin yaş ortalaması 27,1 yıl olup, büyük çoğunluğu 26-35 yaş aralığındadır (n=148). Katılımcıların çoğunluğu lise ve üniversite mezunu (n=184), ev hanımı (n=190) ve evli bireylerden (n=266) oluşmaktadır. Gelir düzeyleri çoğunlukla giderle eşit seviyededir (n=138). Gebelik öyküsü açısından katılımcıların çoğu bir veya daha fazla gebelik yaşamış olup (n=212), mevcut gebeliklerin büyük bir kısmı planlıdır (n=154). Gebelerin yaklaşık yarısı daha önce AP konusunda eğitim veya danışmanlık almıştır (n=138) ve eşlerinin çoğu AP'ye destek vermektedir (n=210). Doğum sonrası doğum kontrol yöntemlerine ilişkin bilgilendirme talebi düşük olup (n=122), gebelerin yarısından fazlası gebelik sürecinde bilgilendirilmiştir (n=142). Katılımcıların büyük bir kısmı doğum sonrası doğum kontrol yöntemi kullanmayı düşünmekte (n=160), en çok tercih edilen yöntemler prezervatif (n=68), rahim içi araç (RİA) (n=54) ve kombine oral kontraseptiftir (KOK) (n=38). Yöntem tercihleri, yan etkisinin olmaması, kolay ulaşılabilirlik ve uzun süreli takip gerektirmemesi gibi faktörlere dayanmaktadır. vii Gebelerin doğum kontrol yöntemleri ile ilgili bilgi düzeyleri, öğrenim durumu (p<0,001), mevcut gebelik sayısı (p=0,008) ve gebeliğin planlı olup olmamasına göre (p=0,042) anlamlı farklılık göstermektedir. Gebelerin doğum kontrol yöntemleri bilgisi, öğrenim durumu ile anlamlı olarak ilişkilidir; lise ve üstü mezun olanlar ortalamanın üstünde bilgi puanı almıştır (p=0,013), ancak gelir düzeyi ile bilgi puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: Daha önce aile planlaması eğitimi veya bilgilendirme alınması bilgi düzeyi üzerinde anlamlı bir fark yaratmamıştır (p>0,05). Bu bulgular neticesinde gebelerin doğum kontrol yöntemleri konusunda eğitim ve bilgilendirme ihtiyacını ortaya koymakta ve hedefe yönelik danışmanlık programlarının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: Family planning is a fundamental component of primary healthcare aimed at preventing unintended pregnancies, spacing pregnancies, and enabling individuals to have children at their desired time and number. This study aimed to evaluate the demographic characteristics of pregnant women, assess their knowledge levels regarding family planning, and examine the factors influencing their choice of contraceptive methods. Materials and Methods: This study was conducted between March 1, 2025, and June 30, 2025, at the Department of Obstetrics and Gynecology, Konya City Hospital, including third-trimester pregnant women aged 18–45 years. A total of 266 participants in the third trimester were included. All participants completed a sociodemographic data form and a family planning knowledge questionnaire. Data entry and statistical analyses were performed using SPSS version 26.0. Results: The study aimed to examine the demographic characteristics, obstetric history, and postpartum contraceptive knowledge of pregnant women. The mean age of the 266 participants was 27.1 years, with the majority aged 26–35 years (n=148). Most participants were high school or university graduates (n=184), homemakers (n=190), and married (n=266). Income levels were generally equal to expenses (n=138). Regarding obstetric history, most participants had experienced one or more pregnancies (n=212), and the majority of current pregnancies were planned (n=154). Approximately half of the participants had previously received education or counseling on family planning (n=138), and most spouses supported family planning (n=210). Postpartum contraceptive counseling demand was low (n=122), whereas more than half of the participants received information during pregnancy (n=142). Most participants intended to use a contraceptive method postpartum (n=160), with the most preferred methods being condoms (n=68), intrauterine devices (n=54), and oral contraceptives (n=38). Method selection was influenced by factors such as absence of side effects, accessibility, and not requiring long-term follow-up. Knowledge levels regarding contraceptive methods were significantly associated with education level (p<0.001), number of current pregnancies (p=0.008), and ix whether the pregnancy was planned (p=0.042). Specifically, knowledge scores were higher among women with high school or higher education (p=0.013), whereas no significant difference was observed based on income level (p>0,05). Previous family planning education or counseling did not significantly affect knowledge levels (p>0.05). Conclusion: These findings highlight the ongoing need for education and counseling on contraceptive methods among pregnant women and emphasize the importance of targeted family planning programs.
Benzer Tezler
- Gebelik dönemindeki anksiyete ve depresyon düzeylerinin doğum sonrası duygudurum üzerine etkisinin değerlendirilmesi: Kohort çalışması
Evaluation of the effect of anxiety and depression levels during pregnancy on post-partum mood: Cohort study
HATİCE ÖZKUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET BÜLBÜL
- Gebelerde beden algısı, eş uyumu ve prenatal bağlanmanın fetal büyümeye etkisi
Body perception, spouse harmony and prenatal attachment effect on fetal growth in pregnant women
SAFİYE KÜBRA ÇETİNDAĞ KARATLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA UĞURLU
- Son trimester gebelerde algılanan sosyal desteğin prenatal distres üzerine etkisi
The effect of perceived social support on prenatal distress in last trimester pregnants
TUĞÇE NAMIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kadın Hastalıkları ve DoğumManisa Celal Bayar ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA DEMİRCİ
- Gebe kadınlarda melazma görülme sıklığı ve beden algısı ile ilişkisi
The prevalence of melasma in pregnant women and its relationship with body perception
DEMET TOKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kadın Hastalıkları ve DoğumNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİA ATİLLA
- Gebe kadınların uyku sorunları ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi
Determination of sleep problems and healthy lifestyle behaviours of pregnant women
HATİCE YEŞİLKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Kadın Hastalıkları ve DoğumSivas Cumhuriyet ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA GÖLBAŞI