Geri Dön

Kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran üçüncü trimester gebelerin aile planlaması ile ilgili bilgi ve farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi

Evaluation of the levels of knowledge and awareness regarding family planning in third trimester pregnant women applying to the gynecology and obstetrics clinic

  1. Tez No: 982033
  2. Yazar: HANDE NUR SAVAŞ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: aile planlaması, kontrasepsiyon, gebelik, Family planning, contraception, pregnancy
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Aile planlaması (AP), bireylerin istenmeyen gebeliklerden korunmalarına, gebelikleri arasındaki sürenin düzenlenmesine, istedikleri zaman ve istedikleri sayıda çocuk sahibi olmalarına, çocuğu olmayan bireylerin çocuk sahibi olmalarına olanak sağlayan bir temel sağlık hizmetidir. Çalışmada gebelerin demografik verileri ve AP hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi ve yöntem seçimine etki eden faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 1 Mart 2025-30 Haziran 2025 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine başvuran 18-45 yaş arası üçüncü trimester gebeler ile yürütülmüştür. Katılımcılar üçüncü trimesterdeki 266 gebe kadından oluşturulmuştur. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu ve AP bilgi düzeyi anketi uygulanmıştır. Veri girişi ve istatistiksel analiz SPSS 26.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Araştırma, gebelerin demografik özellikleri, gebelik öyküleri ve doğum sonrası doğum kontrol yöntemlerine ilişkin bilgi düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya katılan 266 gebenin yaş ortalaması 27,1 yıl olup, büyük çoğunluğu 26-35 yaş aralığındadır (n=148). Katılımcıların çoğunluğu lise ve üniversite mezunu (n=184), ev hanımı (n=190) ve evli bireylerden (n=266) oluşmaktadır. Gelir düzeyleri çoğunlukla giderle eşit seviyededir (n=138). Gebelik öyküsü açısından katılımcıların çoğu bir veya daha fazla gebelik yaşamış olup (n=212), mevcut gebeliklerin büyük bir kısmı planlıdır (n=154). Gebelerin yaklaşık yarısı daha önce AP konusunda eğitim veya danışmanlık almıştır (n=138) ve eşlerinin çoğu AP'ye destek vermektedir (n=210). Doğum sonrası doğum kontrol yöntemlerine ilişkin bilgilendirme talebi düşük olup (n=122), gebelerin yarısından fazlası gebelik sürecinde bilgilendirilmiştir (n=142). Katılımcıların büyük bir kısmı doğum sonrası doğum kontrol yöntemi kullanmayı düşünmekte (n=160), en çok tercih edilen yöntemler prezervatif (n=68), rahim içi araç (RİA) (n=54) ve kombine oral kontraseptiftir (KOK) (n=38). Yöntem tercihleri, yan etkisinin olmaması, kolay ulaşılabilirlik ve uzun süreli takip gerektirmemesi gibi faktörlere dayanmaktadır. vii Gebelerin doğum kontrol yöntemleri ile ilgili bilgi düzeyleri, öğrenim durumu (p<0,001), mevcut gebelik sayısı (p=0,008) ve gebeliğin planlı olup olmamasına göre (p=0,042) anlamlı farklılık göstermektedir. Gebelerin doğum kontrol yöntemleri bilgisi, öğrenim durumu ile anlamlı olarak ilişkilidir; lise ve üstü mezun olanlar ortalamanın üstünde bilgi puanı almıştır (p=0,013), ancak gelir düzeyi ile bilgi puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: Daha önce aile planlaması eğitimi veya bilgilendirme alınması bilgi düzeyi üzerinde anlamlı bir fark yaratmamıştır (p>0,05). Bu bulgular neticesinde gebelerin doğum kontrol yöntemleri konusunda eğitim ve bilgilendirme ihtiyacını ortaya koymakta ve hedefe yönelik danışmanlık programlarının önemini vurgulamaktadır.

Özet (Çeviri)

Aim: Family planning is a fundamental component of primary healthcare aimed at preventing unintended pregnancies, spacing pregnancies, and enabling individuals to have children at their desired time and number. This study aimed to evaluate the demographic characteristics of pregnant women, assess their knowledge levels regarding family planning, and examine the factors influencing their choice of contraceptive methods. Materials and Methods: This study was conducted between March 1, 2025, and June 30, 2025, at the Department of Obstetrics and Gynecology, Konya City Hospital, including third-trimester pregnant women aged 18–45 years. A total of 266 participants in the third trimester were included. All participants completed a sociodemographic data form and a family planning knowledge questionnaire. Data entry and statistical analyses were performed using SPSS version 26.0. Results: The study aimed to examine the demographic characteristics, obstetric history, and postpartum contraceptive knowledge of pregnant women. The mean age of the 266 participants was 27.1 years, with the majority aged 26–35 years (n=148). Most participants were high school or university graduates (n=184), homemakers (n=190), and married (n=266). Income levels were generally equal to expenses (n=138). Regarding obstetric history, most participants had experienced one or more pregnancies (n=212), and the majority of current pregnancies were planned (n=154). Approximately half of the participants had previously received education or counseling on family planning (n=138), and most spouses supported family planning (n=210). Postpartum contraceptive counseling demand was low (n=122), whereas more than half of the participants received information during pregnancy (n=142). Most participants intended to use a contraceptive method postpartum (n=160), with the most preferred methods being condoms (n=68), intrauterine devices (n=54), and oral contraceptives (n=38). Method selection was influenced by factors such as absence of side effects, accessibility, and not requiring long-term follow-up. Knowledge levels regarding contraceptive methods were significantly associated with education level (p<0.001), number of current pregnancies (p=0.008), and ix whether the pregnancy was planned (p=0.042). Specifically, knowledge scores were higher among women with high school or higher education (p=0.013), whereas no significant difference was observed based on income level (p>0,05). Previous family planning education or counseling did not significantly affect knowledge levels (p>0.05). Conclusion: These findings highlight the ongoing need for education and counseling on contraceptive methods among pregnant women and emphasize the importance of targeted family planning programs.

Benzer Tezler

  1. Gebelik dönemindeki anksiyete ve depresyon düzeylerinin doğum sonrası duygudurum üzerine etkisinin değerlendirilmesi: Kohort çalışması

    Evaluation of the effect of anxiety and depression levels during pregnancy on post-partum mood: Cohort study

    HATİCE ÖZKUL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bakanlığı

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET BÜLBÜL

  2. Gebelerde beden algısı, eş uyumu ve prenatal bağlanmanın fetal büyümeye etkisi

    Body perception, spouse harmony and prenatal attachment effect on fetal growth in pregnant women

    SAFİYE KÜBRA ÇETİNDAĞ KARATLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA UĞURLU

  3. Son trimester gebelerde algılanan sosyal desteğin prenatal distres üzerine etkisi

    The effect of perceived social support on prenatal distress in last trimester pregnants

    TUĞÇE NAMIK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Kadın Hastalıkları ve DoğumManisa Celal Bayar Üniversitesi

    Ebelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA DEMİRCİ

  4. Gebe kadınlarda melazma görülme sıklığı ve beden algısı ile ilişkisi

    The prevalence of melasma in pregnant women and its relationship with body perception

    DEMET TOKTAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Kadın Hastalıkları ve DoğumNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİA ATİLLA

  5. Gebe kadınların uyku sorunları ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi

    Determination of sleep problems and healthy lifestyle behaviours of pregnant women

    HATİCE YEŞİLKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Kadın Hastalıkları ve DoğumSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZEHRA GÖLBAŞI