Ergenlerde sosyal medya kullanımı ile dissosiyasyon arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın düzenleyici rolü
The moderator role of mindfulness in the relationship between social media usage and dissociation in adolescents
- Tez No: 982121
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZGE ERBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya, Dissosiyasyon, Bilinçli Farkındalık, Sosyal Medya Bağımlılığı, Adolescent, Social Media, Dissociation, Mindfulness, Social Media Addiction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal medya, günümüzde ergenlerin yaşamında önemli bir yer tutmaktadır. Kimlik gelişimi ve sosyal ihtiyaçların ön planda olduğu bu gelişim döneminde sosyal medya platformları ergen bireyleri birçok yönden etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı, ergenlerde sosyal medya bağımlılığı ile dissosiyasyon arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın düzenleyici rolünü incelemektir. Bununla beraber sosyal medya bağımlılığı, dissosiyasyon ve bilinçli farkındalık değişkenleri arasındaki ilişkiler incelenmiş ve sosyal medya kullanım alışkanlıklarını içeren çeşitli demografik verilere göre bu değişkenlerin farklılaşıp farklılaşmadığı da araştırılmıştır. İstanbul ilinde farklı liselerde öğrenim görmekte olan 454 öğrenci ile yürütülen araştırmada, veri toplama araçları olarak Ergenlerde Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Ergen Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği Ergen Formu ve sosyal medya kullanım alışkanlıklarını içeren Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. İstatiksel analizler sonucunda, sosyal medya bağımlılığı, dissosiyasyon ve bilinçli farkındalık arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Araştırmanın hipotezi kapsamında, sosyal medya bağımlılığı ile dissosiyasyon arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın düzenleyici rolü test edilmiş ancak düzenleyicilik rolünün anlamlı olmadığı görülmüştür. Öte yandan bilinçli farkındalığın, sosyal medya bağımlılığı ve depersonalizasyon/derealizasyon alt boyutu arasındaki ilişkide düzenleyici rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Temel bulgulara ek olarak, TikTok gibi hızlı içerik platformlarını sık kullanan ve farklı bir kimlikle sosyal medya kullanan ergenlerin hem dissosiyatif yaşantılar hem de sosyal medya bağımlılığı ölçeklerinden aldıkları puan anlamlı bir şekilde daha yüksekken farklı bir kimlikle sosyal medya kullanan ergenlerde bilinçli farkındalık puanları anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Elde edilen bulgular, literatüre katkı sağlamakla beraber, sosyal medya kullanımına yönelik bilinçli farkındalık temelli müdahalelerin dissosiyasyonun alt boyutları özelinde ve gelişimsel farklılıklar gözetilerek incelenmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Social media has an important place in the lives of adolescents today. In this developmental period where identity development and social needs are at the forefront, social media platforms affect adolescents in many ways.The aim of this study was to examine the moderating role of mindfulness in the relationship between social use and dissociation in adolescents. İn addition, the relationships between social media addiction, dissociation and conscious awareness variables were examined and it was investigated whether these variables differed according to various demographic data including social media usage habits.In the Research conducted with 454 students studying in different high schools in İstanbul, the Social Media Addiction Scale in Adolescent Form and the Demographic İnformation Form including social media usage habits were used as data collection tools. Statistical analyses revealed significant relationships between social media addiction, dissociation, and mindfulness. As part of the research hypothesis, the moderating role of mindfulness in the relationship between social media addiction and dissociation was tested, but its moderating role was found to be insignificant. On the other hand, mindfulness was found to play a moderating role in the relationship between social media addiction and the depersonalization/derealization subscale. In addition to the main findings, adolescents who frequently use fast-paced content platforms such as TikTok and use social media under a different identity had significantly higher scores on both dissociative experiences and social media addiction scales, while adolescents who use social media under a different identity had significantly lower mindfulness scores. While these findings contribute to the literature, they suggest that mindfulness-based interventions for social media use should be examined at the level of dissociation subscales and considering developmental differences.
Benzer Tezler
- Ergenlerde sosyal medya kullanımı ile dissosiyasyon ve duygu ifadesi arasındaki ilişki
The relationship between the usage of social media with dissociation and expressing emotions in adolescents
BEYZA NUR KAŞIKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
- Ergenlerde sosyal medya kullanımı ile benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki
The relationship between adolescents' use of social media, self-esteem and psychological well-being
BARAN KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiNişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN
- Ergenlerde sosyal medya kullanımı ile uyku kalitesi ve öz yeterlilik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investi̇gati̇on of the relati̇onshi̇p between soci̇al medi̇a usage and sleepi̇ng quali̇ty and self-effi̇cacy i̇n adolescents
YAHYA KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKER TEKİN ERGÜZEL
- Ergenlerde sosyal güvende hissetme ve memnuniyet ile problemli internet kullanımı arasındaki ilişkide sosyal medya tutumlarının aracılık rolü
A mediator role of social media attitudes on the relationship of problematic internet use with social safeness and pleasure in adolescents
EMİNE NUR AKPINAR AYDOĞMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİS SERAY ÖZDEN YILDIRIM
- Tip 1 diyabetli ergenlerde bozulmuş yeme davranışının incelenmesi: Beden saygısı, duygusal yeme, sosyal medya kullanımı ve psikopatoloji ile ilişkisi
Investigation of disordered eating behavior in adolescents with type 1 diabetes: Its relationship with body esteem, emotional eating, social media use, and psychopathology
NIMTAC ABDULLLAYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPEREN BIKMAZER
DOÇ. DR. HAMDİ CİHAN EMEKSİZ