A'raf suresi örneğinde Taberî ve Mâtürîdî mukayesesi
Comparison of Tabari and Maturidi in the example of sūrat al-A'raf
- Tez No: 982461
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ KARATAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tefsir Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmamızda klasik dönem müfessirlerinden olan, ayrıca tarihçi ve fâkih olarak da bilinen Muhammed b. Cerîr et-Taberî'nin (öl.310/923) Câmiu'l-beyân 'an te'vîli âyi'l-Kur'ân isimli tefsiriyle yine aynı dönemde yaşamış olan müfessir, fâkih ve kelâmcı Ebû Mansûr Muhammed el-Mâtürîdî'nin (öl.333/944) Teʾvîlâtü'l Kurʾân adlı tefsiri karşılaştırılmıştır. Aynı dönemin ilmî ortamını teneffüs eden ancak farklı bölgelerde yaşamış ve eğitimlerini bulundukları bölge civarında tamamlamış olan müfessirlerimizin aldıkları bu ilmi ortaya koymadaki benzer veya farklı yönlerinin varlığı araştırılmıştır. Buradaki amacımız, aynı asırda yaşadıkları göz önüne alınarak müfessirlerimizin düşünce sistemlerinde ve tefsir anlayışlarında farklılık olup olmadığını mukayeseli olarak incelemek ve içinde bulundukları sosyo-kültürel yapının düşünce sistemlerinin oluşumuna etkisini ortaya koymaktır. Bu amaçla yaptığımız araştırmada müfessirlerimizin tefsir alanında ortaya koydukları iki kıymetli eser olan Câmiu'l-beyân ve Teʾvîlâtü'l-Kurʾân başvurduğumuz ana kaynaklar olmuştur. Yapacağımız mukayeseli araştırma için Kur'an'ın tamamını incelemek zorluk oluşturacağından konu çeşitliliği açısından araştırmamızda tercih ettiğimiz A'raf suresi özelinde kaynak tefsirler incelenmiştir. Müfessirlerimizin Kur'an ilimlerinde yaptıkları açıklamalara, dînî ilimlere tefsirlerinde ne oranda ve ne şekilde yer verdiklerine bu sure özelinde karşılaştırmalı olarak değinilmiştir. Daha sonra müfessirlerimizin A'raf suresindeki bazı konuları ele alış yöntemleri, yorum farkları ya da benzerlikleri, açıklamalarında yer verdikleri tefsir kaynakları vb. yönünden mukayese edilmiştir. Araştırmamızın nihayetinde, her iki müfessirimizin tefsir yöntemlerinde bazen benzerliklere rastlasak da genel olarak farklı yöntemlere başvurdukları, bunda içinde bulundukları ortamın ve tâbi oldukları ekollerin düşünce sistemlerine etkisinin payının yüksek olduğu ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study undertakes a comparative analysis of two seminal exegetical works from the classical Islamic tradition: Jāmiʿ al-Bayān ʿan Taʾwīl Āy al-Qurʾān by Muḥammad b. Jarīr al-Ṭabarī (d. 310/923), a renowned exegete, historian, and jurist; and Taʾwīlāt al-Qurʾān by Abū Manṣūr Muḥammad al-Māturīdī (d. 333/944), an influential exegete, jurist, and theologian. The presence of similarities or differences in how our exegetes who lived in different regions but breathed the scholarly atmosphere of the same period and completed their education in the surrounding areas reflected the knowledge they acquired has been investigated. This study seeks to elucidate the convergences and divergences in their exegetical methodologies and theological orientations, shaped as they were by distinct socio-cultural and scholastic environments. The primary aim is to determine whether, despite their temporal proximity, these exegetes exhibit notable differences in interpretive approach and hermeneutical frameworks, and to what extent these differences can be attributed to the socio-cultural structures and theological schools that informed their thought. The analysis is grounded in their respective magnum opuses, Jāmiʿ al-Bayān and Taʾwīlāt al-Qurʾān, which serve as the principal sources of this inquiry. Given the extensive scope of the Qur'anic corpus, the study narrows its focus to Sūrat al-Aʿrāf, selected for its thematic richness and interpretive diversity. Within this framework, the research examines the exegetical treatments of both scholars with regard to Qur'anic sciences, the incorporation and application of ancillary Islamic disciplines, and their respective engagement with earlier interpretive authorities. Particular attention is devoted to the methodological strategies employed in elucidating specific passages, the hermeneutical tools utilized, and the similarities and distinctions in their theological and jurisprudential inferences. The study concludes that, while occasional methodological parallels are observable, the two exegetes largely adhere to distinct interpretive paradigms. This divergence is significantly informed by the intellectual traditions and theological affiliations prevalent in their respective contexts.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- El-Esâlibu'l-Belağiyye Fi'l-Hivari'l-Kur'âniyyi –Sûretu'l-a'raf Nemuzecen-
A'raf suresi örneğinde Kuran diyaloglarında belağat üslupları (The rhetorical methods in the Quranic dialogue - Surat Al - A'raf model)
ZANA ASAAD MULLA
- Olumlu ve olumsuz etkileri açısından tefsirlerde İsrailiyyat -Araf suresi örneğinde-
In terms of its positive and negative effects, Isra'iliyyat in tafsir books- In example of al-A'raf surah
METHAQ SALMAN ALI
Yüksek Lisans
Arapça
2021
DinBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDAT SAĞDIÇ
- Askorbik asit ve sorbik asit ilavesinin avokado püresinin raf ömrü üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of ascorbic acid and sorbic acid addition on the shelf life of avocado puree
FATMA GÜL BAYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gıda MühendisliğiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN BOZDOĞAN