Sigara kullanan bireylerde serebral kan akım hacmi ve karotis intima media kalınlığı ile öfke düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between anger level, cerebral blood flow volume, and carotid intima–media thickness in smokers
- Tez No: 982515
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜMEYRA ASLANER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Karotis Intima–Media Kalınlığı, Öfke Düzeyi, Serebral Kan Akım Hacmi, Sigara Kullanımı, Anger Level, Carotid Intima–Media Thickness, Cerebral Blood Flow Volume, Smoking
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Kayseri Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş-Amaç: Sigara kullanımı, alınan tüm önlemlere rağmen, her yıl dünya genelinde artan morbidite ve mortalitenin en önemli nedenlerinden biri olmayı sürdürmektedir. Bu çalışmanın amacı, sigara kullanan bireylerde yaygın olarak gözlenen artmış öfke düzeyi ile serebral kan akım hacmi (tCBFV) ve karotis intima media kalınlığı (KİMK) arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte planlanan bu çalışma, Eylül-Kasım 2025 tarihleri arasında Kayseri Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniği'ne başvuran 18–40 yaş arası 47 gönüllü birey (çalışma grubu) ve aynı hastanenin Aile Hekimliği Polikliniği'ne periyodik muayene amacıyla başvuran, sigara kullanmayan 18–40 yaş arası 47 gönüllü birey (kontrol grubu) üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılara, araştırmacılar tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Sağ ve sol karotis intima-media kalınlığı (KİMK), sağ ve sol İnternal karotis arter kan akım hacmi (İCA BFV) ve vertebral arter (VA) BFV ölçümleri Doppler ultrasonografi (USG) ile aynı radyolog tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu dört arterin kan akım hacimleri toplanarak toplam serebral kan akım hacmi (tCBFV) hesaplanmıştır. Katılımcıların öfke düzeylerini belirlemek amacıyla Novaco Öfke Ölçeği, nikotin bağımlılık düzeylerini değerlendirmek için ise Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FTND) kullanılmıştır. Her iki değerlendirme de klinik psikolog tarafından uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 28.0 programında analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Gruplar sosyodemografik olarak benzer bulunmuştur (p>0,05). Sigara kullanan bireylerde sol, sağ ve ortalama KİMK değerleri sigara kullanmayanlara göre daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Sigara kullananlarda sol ICA BFV ile toplam ICA BFV ve tCBFV anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (sırasıyla p=0,004, p=0,032, p=0,010); sağ ve sol VA BFV değerleri açısından ise gruplar arasında anlamlı fark izlenmemiştir (p>0,05). Novaco Öfke Ölçeği puanı sigara içenlerde sigara içmeyenlere göre daha yüksek olup bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,042). Sigara kullanım miktarı (paket/yıl) ile ortalama KİMK arasında pozitif güçlü korelasyon (r=0,545, p<0,001); sol ICA BFV ile negatif korelasyon (r=–0,247, p=0,017) saptanmıştır. Ayrıca paket/yıl ile Novaco öfke puanı arasında zayıf düzeyde pozitif ilişki belirlenmiştir (r=0,207, p=0,045). Korelasyon analizinde yaş ile öfke puanı arasında negatif ilişki (r=–0,272, p=0,008) ve sağ VA BFV ile öfke puanı arasında negatif korelasyon (r=–0,234, p=0,023) gösterilmiş; buna karşın KİMK, sol VA BFV, toplam ICA BFV ve tCBFV ile öfke puanı arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Öfkeli ve öfkesiz grup arasında yaş anlamlı (p<0,05) farklılık göstermiştir. Regresyon analizinde sağ VA BFV'nin öfkesiz olmayı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordadığı tespit edilmiştir (p<0,05). (OR=0,959, p=0,044). Sonuç: Bu çalışmada sigara kullanımının, genç erişkinlerde dahi subklinik aterosklerozun bir göstergesi olan KİMK artışı ve tCBFV azalma ile ilişkili olduğu; buna ek olarak öfke düzeylerinin sigara kullanmayanlara göre daha yüksek seyrettiği gösterilmiştir. Öfke düzeyi ile KİMK ve tCBFV arasında doğrudan bir ilişki saptanmamış olsa da, artmış KİMK, azalmış tCBFV ve yükselmiş öfke skorlarının aynı grupta birlikte görülmesi, sigaranın damar yapısı, serebral dolaşım ve emosyonel işlevler üzerinde çok boyutlu bir fizyopatolojik yük oluşturduğunu düşündürmektedir. Vertebral arter hemodinamiğinin öfke düzeyiyle ilişkili bulunması serebral dolaşım özelliklerinin emosyonel sonuçlar üzerinde etkili olabileceğini desteklemektedir. Gelecekte daha geniş örneklemli, prospektif ve çok merkezli çalışmalarla, sigaranın öfke düzeyi üzerindeki dolaylı nörovasküler mekanizmaları ayrıntılı olarak incelenmelidir. Bu amaçla fMRI, PET ve transkraniyal Doppler gibi ileri nörogörüntüleme yöntemlerinin yanı sıra oksidatif stres, endotelyal fonksiyon ve inflamasyon belirteçlerinin birlikte değerlendirilmesi, sigaranın emosyonel ve serebrovasküler etkilerini daha bütüncül biçimde ortaya koyabilir.
Özet (Çeviri)
Introduction–Aim: Despite all preventive measures, cigarette smoking remains one of the leading causes of increasing morbidity and mortality worldwide. The aim of this study was to evaluate the relationship between the commonly observed elevated anger level in smokers and cerebral blood flow volume (tCBFV) and carotid intima–media thickness (CIMT). Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted between September and November 2025 among 47 volunteer smokers aged 18–40 years who applied to the Smoking Cessation Clinic of Kayseri City Training and Research Hospital (study group), and 47 age-matched non-smokers who presented to the Family Medicine Outpatient Clinic for routine check-up (control group). A personal information form developed by the researchers was administered through face-to-face interviews. Right and left CIMT, internal carotid artery blood flow volume (ICA BFV), and vertebral artery (VA) BFV measurements were performed by Doppler ultrasonography (USG) by the same radiologist. Total cerebral blood flow volume (tCBFV) was calculated by summing the blood flow volumes of these four arteries. The Novaco Anger Scale was used to assess anger levels, and the Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND) was used to evaluate nicotine addiction. Both assessments were administered by a clinical psychologist. Data were analyzed using SPSS 28.0, and statistical significance was set at p<0,05. Results: The groups were found to be sociodemographically similar (p>0.05). Left, right, and mean CIMT values were higher in smokers compared with non-smokers (p<0.05). Among smokers, left ICA BFV, total ICA BFV, and tCBFV were significantly lower (p=0.004, p=0.032, and p=0.010, respectively), whereas no significant differences were observed between the groups in right or left VA BFV values (p>0.05). The Novaco Anger Scale scores were higher in smokers than in non-smokers, and this difference was statistically significant (p=0.042). A strong positive correlation was detected between smoking exposure (pack-years) and mean CIMT (r=0.545, p<0.001), and a negative correlation between pack-years and left ICA BFV (r=–0.247, p=0,017). Additionally, a weak positive correlation was found between pack-years and Novaco anger scores (r=0.207, p=0.045). Correlation analysis also showed a negative relationship between age and anger score (r=–0.272, p=0.008) and a negative correlation between right VA BFV and anger score (r=–0.234, p=0.023); however, no significant correlations were observed between anger score and CIMT, left VA BFV, total ICA BFV, or tCBFV (p>0.05). Age differed significantly between the angry and non-angry groups (p<0.05). In the regression analysis, right VA BFV was identified as a statistically significant predictor of being non-angry (p<0.05) (OR=0.959, p=0.044). Conclusion: This study demonstrated that smoking is associated with increased CIMT—an indicator of subclinical atherosclerosis—and reduced tCBFV even in young adults. Additionally, anger levels were significantly higher in smokers compared with non-smokers. Although no direct relationship was found between anger level and CIMT or tCBFV, the concurrent presence of increased CIMT, decreased tCBFV, and elevated anger scores in smokers suggests that smoking imposes a multidimensional physiopathological burden on vascular structure, cerebral circulation, and emotional regulation. The association between vertebral artery hemodynamics and anger level further indicates that characteristics of cerebral circulation may influence emotional outcomes. Future studies with larger, multicenter, and prospective designs are needed to examine the indirect neurovascular mechanisms through which smoking affects anger levels. Incorporating advanced neuroimaging methods such as fMRI, PET, and transcranial Doppler, along with biomarkers of oxidative stress, endothelial function, and inflammation, may provide a more comprehensive understanding of the emotional and cerebrovascular effects of smoking.
Benzer Tezler
- Sigara kullanan bireylerde vokal hijyen terapisi ve vokal fonksiyon egzersizlerinin akustik parametreler ve sesle ilgili yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi
An investigation of the effects of vocal hygiene therapy and vocal function exercises on acoustic parameters and voice-related quality of life in individuals who smoke
KÜBRA ŞAFAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dil ve Konuşma TerapisiKapadokya ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE YEŞİLLİ PUZELLA
- Sigara kullanan bireylerde nikotin bağımlılığı ve kaygı düzeyleri üzerinde psikolojik sağlamlığın rolü
The role of psychological well-being on nicotine addiction and anxiety levels in smokers
GİZEM ERZİNCANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBursa Uludağ ÜniversitesiKadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURCAN ÖZYAZICIOĞLU
- Sigara kullanan bireylerde antropometrik özelliklerin genel sağlık göstergeleriyle ilişkisi: Hitit Üniversitesi örneği
The relationship between anthropometric characteristics and general health indicators in individuals who smoke: The case of Hitit University
AYGÜN İBRAHİMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
AntropolojiHitit ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FIRAT KOÇ
- Sigara kullanan bireylerde nucleus accumbens'deki morfolojik değişikliklerin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi
Evaluation of morphological changes in nucleus accumbens by magnetic resonans imaging in smokers
ZEYNEB ONURŞAN
- Sigara kullanan ve kullanmayan bireylerde tam gömülü alt 20 yaş dişi foliküllerinde Epidermal Büyüme Faktör Reseptör (EGFR) dağılımının incelenmesi
Detection of Epidermal Growth Factor Receptor (EGFR) distribution in fully impacted lower third molar follicles of smoker and non- smoker patients
SEMRA KAYAALTI ÖZARSLAN
Doktora
Türkçe
2009
Diş HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TİMUÇİN BAYKUL