Doğa temalı çocuk kitaplarını etkileşimli okumanın ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin çevre farkındalıklarına etkisi
The effect of interactive reading of nature-themed children's books on the environmental awareness of third-grade primary school students
- Tez No: 982832
- Danışmanlar: PROF. DR. SERDARHAN MUSA TAŞKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Canlıların yaşamları boyunca etkileşimde bulundukları ve karşılıklı ilişkilerini sürdürdükleri biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel tüm unsurları kapsayan bir yaşam alanı olan çevreye yönelik farkındalığın erken yaşta kazandırılması, bireylerin çevresel sorumluluk edinmeleri açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmada, doğa temalı çocuk kitaplarını etkileşimli okumanın ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin çevre farkındalıklarına etkisi incelenmiştir. Araştırma yöntemi olarak ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Katılımcılar kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın çalışma grubunu 2025-2026 eğitim ve öğretim yılında Mersin ilinin Tarsus ilçesine bağlı bir ilkokulda öğrenim gören 45 üçüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Yıldız Yılmaz ve Mentiş Taş (2017) tarafından hazırlanan“İlkokul Çevre Farkındalık Ölçeği”kullanılmıştır. Ölçek, dört alt boyuttan ve toplam 35 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin dört alt boyutu“Doğada Yaşam (15 madde)”,“Dönüştürülebilir Enerji Kaynakları ve Kullanımları (12 madde)”,“Çevresel Sorumluluk (5 madde)”ve“Canlıların Devamlılığı (3 madde)”şeklindedir. Araştırma materyalleri olarak çevre farkındalığına yönelik 16 çocuk kitabı belirlenmiştir. Belirlenen çocuk kitapları ile deney grubu öğrencilerine etkileşimli okuma yöntemi uygulanmış, kontrol grubu öğrencilerine müfredata göre Fen Bilimleri ve Hayat Bilgisi derslerindeki çevre konuları işlenmiştir. 8 hafta süren uygulama sürecinin ardından“İlkokul Çevre Farkındalık Ölçeği”kullanılarak öğrencilerin farkındalık düzeyleri tekrar belirlenmiştir. Araştırma sonucunda İlkokul Çevre Farkındalık Ölçeği'nin alt boyutları incelendiğinde; doğada yaşam, dönüştürülebilir enerji kaynakları ve kullanımları, çevresel sorumluluk ve canlıların devamlılığı alt boyutlarında deney ve kontrol grubu arasında deney grubu lehine anlamlı farklılık gözlemlenmiştir. Araştırmada yer alan bulgular bütünsel olarak yorumlandığında sekiz hafta boyunca uygulanan etkileşimli okumanın ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin çevre farkındalık düzeylerine ciddi oranda katkı sağladığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Raising awareness of the environment, which is a living space encompassing all biological, physical, social, economic and cultural elements in which living beings interact and maintain mutual relationships throughout their lives, at an early age is of critical importance for individuals to acquire environmental responsibility. In this study, the effects of interactive reading of nature-themed children's books on the environmental awareness of third-grade primary school students were examined. A quasi-experimental design with a pre-test post-test control group was used as the research method. The participants were selected using convenience sampling. Accordingly, the study group consisted of 45 third-grade students studying at a primary school in the Tarsus district of Mersin province in the 2025-2026 academic year. The“Primary School Environmental Awareness Scale”prepared by Yıldız Yılmaz and Mentiş Taş (2017) was used as the data collection tool in the study. The scale consists of four sub-dimensions and a total of 35 items. The four sub-dimensions of the scale are“Life in Nature (15 items)”,“Reversible Energy Sources and Their Use (12 items),”“Environmental Responsibility (5 items)”and“Continuity of Living Things (3 items)”. 16 children's books on environmental awareness were selected as research materials. The experimental group students were taught interactive reading using selected children's books, while the control group students were taught environmental topics in Science and Life Sciences courses according to the curriculum. Following an eight-week implementation period, the students' awareness levels were re-determined using the“Primary School Environmental Awareness Scale.”When the sub-dimensions of the Primary School Environmental Awareness Scale were examined as a result of the study, a significant difference was observed between the experimental and control groups in the sub-dimensions of life in nature, renewable energy sources and their use, environmental responsibility, and the continuity of living things, favoring the experimental group. When the findings of the study were interpreted holistically, it was determined that the interactive reading implemented for eight weeks contributed significantly to the environmental awareness levels of third-grade primary school students.
Benzer Tezler
- Ekoeleştirinin çocuk edebiyatı ürünlerine yansıması
Reflection of ecocriticism in children's literature works
MERYEM KOÇYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıGaziantep ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR KAAN BÜYÜKİKİZ
- Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'nın kültür eserleri serisinde bulunan Millî Mücadele ve Atatürk temalı çocuk kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi
An analysis of children's books with the themes of the National Struggle and Atatürk in terms of values education within the cultural works series of the Ministry of National Education of the Republic of Türkiye
CEMRE CEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADİLE YILMAZ
- 3-6 yaşa yönelik resimli öykü kitaplarının çevre etiği görüşleri çerçevesinde incelenmesi
An analysis of illustrated storybooks for 3-6 year olds within the framework of environmental ethics views
AFRA SULTAN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBaşkent ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL ÇİĞDEM GÜNEYSU
- Görsel sanatlar eğitiminde resimli kitap tasarımı: Doğa sevgisi içerikli bir resimli kitap uygulaması
Picture book design in visual arts education: An application of a picture book with nature love theme
MİRAÇ TÜRKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGiresun ÜniversitesiResim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDAN BÜLBÜL
- İsmail Mirthi'nin Urdu çocuk şiirlerindeki temalar
The themes of İsmail Mirthi's childrens poetry
TÜLAY KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP DURGUN