Eğitim örgütlerinde bilgi uçurma davranışı: Sistematik bir derleme
Whistleblowing behavior in educational organizations: A systematic review
- Tez No: 982865
- Danışmanlar: PROF. DR. SERKAN KOŞAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, örgütlerde bilgi uçurma (whistleblowing) kavramı eğitim örgütleri bağlamında sistematik derleme yöntemiyle incelenmiştir. TR Dizin, YÖK Tez Merkezi ve Web of Science (WOS) veri tabanlarında 2010–2025 yılları arasında yayımlanan çalışmalar belirlenen ölçütlere göre taranmış ve betimsel içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Çalışmalar; yayın türleri, yıllara göre dağılımları, yöntemsel tercihler, kullanılan veri toplama araçları ve örneklem grupları açısından incelenmiş; bilgi uçurma davranışının hangi kavramlarla ilişkilendirildiği ve hangi örgütsel/bireysel faktörlerden etkilendiği analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye'de bilgi uçurma konusunun özellikle eğitim örgütleri bağlamında yeterince çalışılmadığını, ancak son yıllarda bu alana yönelik ilginin artmaya başladığını göstermektedir. Yurtiçi literatürün büyük ölçüde tez çalışmalarıyla sınırlı olduğu, makale düzeyinde ise sınırlı sayıda araştırma bulunduğu tespit edilmiştir. Buna karşılık uluslararası literatürde daha geniş, kuramsal ve uygulamaya dönük çalışmaların yapıldığı görülmektedir. Ayrıca bilgi uçurma kavramının etik iklim, örgütsel bağlılık, liderlik, iş doyumu ve örgütsel adalet gibi değişkenlerle ilişkili olarak ele alındığı dikkat çekmektedir. Sonuç olarak, eğitim örgütlerinde bilgi uçurma davranışının etik dışı uygulamaları önleme, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini güçlendirme bakımından kritik bir öneme sahip olduğu belirlenmiştir. Gelecekte yapılacak çalışmaların hem nicel hem nitel yöntemlerle çeşitlendirilmesi, farklı eğitim kademelerine yaygınlaştırılması ve yasal/kurumsal düzenlemelerle desteklenmesi önerilmektedir. Bu açıdan araştırma, alanyazındaki boşlukları görünür kılarak hem akademik literatüre hem de eğitim örgütlerinde etik kültürün gelişimine katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study systematically reviews the concept of whistleblowing in the context of educational organizations. Research published between 2010 and 2024 in TR Dizin, YÖK Thesis Center, and the Web of Science (WOS) databases was screened based on predefined criteria and analyzed through descriptive content analysis. The studies were examined in terms of publication types, distribution by years, methodological preferences, data collection tools, and sample groups. In addition, the relationships between whistleblowing and other organizational/individual factors as well as the reasons underlying this behavior were analyzed. Findings indicate that, in Turkey, whistleblowing in educational organizations has not been sufficiently investigated, although academic interest in the field has recently increased. Domestic studies are mostly limited to graduate theses, while the number of published articles remains scarce. In contrast, international literature offers a wider scope with more diverse theoretical and empirical research. Furthermore, whistleblowing is often associated with variables such as ethical climate, organizational commitment, leadership, job satisfaction, and organizational justice. In conclusion, whistleblowing in educational organizations plays a critical role in preventing unethical practices and strengthening transparency and accountability. Future research should diversify both quantitative and qualitative approaches, extend investigations across different educational levels, and be supported by legal and institutional regulations. In this respect, the study makes the existing gaps in the literature visible and contributes to both academic knowledge and the development of ethical culture in educational organizations.
Benzer Tezler
- Tükenmişlik ile bilgi uçurma (Whıstleblowıng) arasındaki ilişkide örgütsel bağlılığın aracı rolü: Ankara ili inşaat sektöründeki bir işletme çalışanları üzerine araştırma
The mediating role of organizational commitment in the relationship between burnout and whistleblowing: Research on employees of a construction company in Ankara province
ASLIHAN KAYA
- The effect of demographıc factors and perceıved organızatıonal support on whıstleblowıng behavıor: A study on aırport employees
Demografik faktörler ve algılanan örgütsel desteğin bilgi uçurma davranışı üzerine etkisi: Havaalanı çalışanları üzerinde bir araştırma
MERVE ÇALIK ETLEÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Sivil HavacılıkGaziantep ÜniversitesiSivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SABİHA ANNAÇ GÖV
- Maarif müfettişleri ile ilk ve ortaokul yönetici ve öğretmeenlerinin bilgi uçurma davranışına ilişkin görüşleri
The opinions of education supervisors, administrators and teachers working in primary and middle schools in relation to the behavior of whistleblowing
ALİ BALTACI
Doktora
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimin Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BALCI
- Eğitim örgütlerinde bilgi yönetimi stratejileri
Knowledge management strategies in educational organizations
VECİHE MURATOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. FATMA ÖZMEN
- Eğitim örgütlerinde yöneticilerin liderlik davranışları, bilgi yönetimi ve örgüt kültürü ilişkisi
The relationship among administrators' leadership behaviours, knowledge management, organizational culture in educational organizations
SERDAL ÖZGÖZGÜ
Doktora
Türkçe
2015
Bilgi ve Belge YönetimiEge ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN ATILGAN