Nietzsche ve Sartre'ın insan ve özgürlük görüşleri üzerine bir çalışma
A study on Nietzsche's and Sartre's views of human and freedom
- Tez No: 982877
- Danışmanlar: PROF. DR. YAVUZ KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Felsefe tarihinde özellikle Sofistlerden bu yana insanın ne olduğu, insanın bir doğasının olup olmadığı hemen her yüzyılda ve filozofta ortaya konulmaya çalışılmıştır. İnsanın ne olduğu, genel olarak belli bir yetisi (akıl, zeka, tin, isteme, vs.) öne çıkarılarak yanıtlanmaya çalışıldığını görmekteyiz. Felsefe tarihinde bu düşüncenin köklerini Platon ve Aristoteles'e kadar geri götürebiliriz. Aynı durumu, her ne kadar kavramın kendisi geçmese de, özgürlük için de söyleyebiliriz. Özgürlük de kimi zaman isteme özgürlüğü, kimi zaman yapma özgürlüğü, kimi zamansa seçme özgürlüğü olarak karşımıza çıkmaktadır. Elbette her filozofun insan ve özgürlük hakkında ortaya koyduğu görüşler önemlidir ve çağımız insanı için de bir rehber olabilir. Ama tezde ele aldığımız Nietzsche ve Sartre'da ne hazır olan ya da tamamlanmış bir insan vardır ne de hazır olan bir özgürlük söz konusudur. İnsan ve özgürlük, deyim yerindeyse çabayla, eylemle gerçekleştirilebilir ya da yaratılabilir. Yine her iki filozof için de felsefelerinde temel olabilecek olan şey yaşamdır. Bu yüzden özgürlük, insan yaşamı için olmazsa olmazdır, diyebiliriz. Dolayısıyla her iki filozof için birey olmak da önemlidir; insan ancak kendisi aracılığıyla kendini yaratabilir ve özgür bir varlıktır. İşte bu tezde bunların gösterilmesi amaçlanmıştır. Tezin amacını gerçekleştirmek için, Birinci Bölümde Nietzsche ve Sartre'ın insan görüşlerine ve buna bağlı olarak Varoluşçuluk akımının temel ilkesine yer verilmektedir. İlk olarak Nietzsche'nin insan görüşü daha sonra da Sartre'ın insan görüşü anlatılmaktadır. Her iki filozofun insan görüşünü anlatabilmek için, insan görüşlerinde öne çıkan ve insanı tanımlamada mutlak gerekli olan üstinsan, güç istenci, bulantı, seçme ve sorumluluk kavramlarına değinilmiştir. Nietzsche açısından üstinsan insan tanımına en yakın olanıdır. Sartre için sorumluluk duygusu taşıyan, iç sıkıntısı yaşayan, seçimlerde bulunan ve yapmış olduğu seçimlerle başkasını etkilediğini, başkasının da seçimlerinden etkilendiğini bilen özgürlüğü amaç edinen insan ancak insan olabilmektedir. İkinci bölümde öncelikle felsefe tarihinde özgürlük konusunda öne çıkan kimi filozofların özgürlük görüşlerine kısaca değinilmiştir. Bunu yapmamızın amacı Nietzsche ve Sartre'ın özgürlük görüşlerinin önemini görmemiz içindir. İkinci bölümün ikinci kısmında ise Nietzsche ve Sartre'ın özgürlük görüşleri ele alınıp karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmada, her iki filozof için de özgürlüğün insanın“insan olma”sı bakımından mutlak gerekli olduğu ortaya çıkmaktadır. Tezde Nietzsche ve Sartre'ın insanı varoluşsal bağlamda ele aldıkları ve hazır bir“insan doğası”nı reddederek, insanın kendini ancak yaratabileceği; bunun için de mutlaka insanın özgür olması gerektiği ve zaten özgürlük aracılığıyla insanın kendini yaratabileceği sonucunu ulaşılmıştır. Bu ise günümüz insanına kendi kaderinin kendi ellerinde olduğunu söylemektir. Bu söylenenler, insan ancak kendi seçimleri ya da kendi çabasıyla kendini kurabileceği, kendini yaratabileceği anlamına gelmektedir.
Özet (Çeviri)
In the history of philosophy, especially since the Sophists, the question of what a human being is and whether humankind has a nature has been attempted in almost every century and philosopher. We see that attempts have been made to answer the question of what a human being is by generally highlighting a particular faculty (reason, intelligence, spirit, will, etc.). In the history of philosophy, we can trace the roots of this idea back to Plato and Aristotle. Although the concept itself is not mentioned, we can say the same for freedom. Freedom sometimes appears as the freedom to will, sometimes as the freedom to action, and sometimes as the freedom to choose. Of course, the views put forth by each philosopher on human and freedom are important and can serve as a guide for contemporary humanity. However, in the Nietzsche and Sartre studies discussed in this thesis, there is neither a ready-made or completed human being nor a ready-made freedom. Human and freedom can be realized or created, so to speak, through effort and action. Furthermore, for both philosophers, the foundational element in their philosophies is life. Therefore, we can say that freedom is essential for human life. Additionally, for both philosophers, being an individual is also important; humans can only create themselves through themselves and are free beings. This thesis aims to demonstrate these. To achieve the thesis's purpose, the first chapter examines Nietzsche's and Sartre's views on human and, consequently, the fundamental principles of Existentialism. Nietzsche's view of human is first presented, followed by Sartre's. To explain both philosophers' views on human, concepts such as the superman, will to power, nausea, choice, and responsibility, which are prominent in their views and absolutely essential to defining human, are discussed. For Nietzsche, the superman is the closest to the definition of human. For Sartre, a person who feels responsible, experiences inner distress, makes choices, and aims for freedom, knowing that their choices affect others and are affected by their choices, can only be human. The second chapter briefly examines the views of freedom of some prominent philosophers in the history of philosophy. This is to highlight the importance of Nietzsche's and Sartre's views on freedom. The second part of the second chapter examines and compares the views of freedom held by Nietzsche and Sartre. This comparison reveals that for both philosophers, freedom is absolutely essential for human“being human.”The thesis concludes that Nietzsche and Sartre examine human within an existential context, rejecting a pre-existing“human nature,”and that humans can only create themselves. This requires freedom, and that humans can only create themselves through freedom. This is tantamount to telling modern humans that their own destiny lies in their own hands. This implies that humans can only establish and create themselves through their own choices or efforts.
Benzer Tezler
- Mevlana ve Dostoyevski'de varoluşçu eğilimler
Existentialist tendencies in Mevlana and Dostoyevsky
İNAN AKKAYA
- Varoluşçu psikoloji ve din: Temsilciler ve temel kavramlar üzerinden bir inceleme
Existential psychology and religion: An examination through representatives and fundamental concepts
ESRA ÇATAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. AYŞE ŞENTEPE LOKMANOĞLU
- Ateizmin temeli olarak özgürlük:“J. P. Sartre'ın yaklaşımı”
Freedom approach as atheism's foundation:“J. P. Sartre method”
MEHMET ŞÜKRÜ ÖZKAN
- Jean Paul Sartre'ın varoluş felsefesinde öteki kavramı
The Other one concept in existence philosophy of Jean Paul Sartre
SİNAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
FelsefeAkdeniz ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HASAN ASLAN
PROF.DR. SEVİNÇ ÖZEN GÜÇLÜ
Y.DOÇ.DR. CİHAN CAMCI