İletişimsel yapay zekâ teknolojisi ve sanatsal üretim pratiklerine olan etkileri
Communicational artificial intelligence technology and its effects on artistic production practices
- Tez No: 983031
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERKAN BULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, günümüzde hızla gelişmekte olan yapay zekâ teknolojisinin ürettiği sanat ürünlerini, sanatın temel değerleri üzerinden değerlendirmekte ve yapay zekâ ile birlikte sanat eseri üretim sürecinin otomatize edilmesinin tüketim alışkanlıklarının da hızlandığı bu çağda sanat olgusuna ve sanatçıya etkilerini tartışmaktadır. Tarih boyunca sanat, yaşanan toplumsal değişimlerden ve teknolojik gelişmelerden etkilenmiş, bununla birlikte çağlar boyunca üretim, içerik ve algılama biçimlerinde değişiklikler meydana gelmiştir. Özellikle son yıllarda yapay zekâ teknolojilerinde yaşanan ilerlemeler, sanatın üretim, pazarlama ve tüketim süreçlerini doğrudan etkilemekte ve dönüştürmektedir. Araştırmanın kuramsal bölümünde öncelikle sanat olgusu tarihsel perspektiften incelenmiş, çağlar boyunca yaşanan teknolojik ve toplumsal gelişmelerin etkisiyle hangi aşamalardan geçtiği, nasıl tanımlandığı araştırılmıştır. Ardından yapay zekânın tarihsel olarak gelişimi incelenmiştir. Yapılan literatür taraması ile araştırmanın kuramsal temelinde yer alan, Walter Benjamin'in Teknik Olarak Yeniden Üretilebilirlik Çağında Sanat Eseri çalışması ışığında günümüz teknolojisi olan yapay zekâ üretimi sanat eserleri tartışılmıştır. Bu araştırma nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de yaşayan sanatçıların görüş ve deneyimlerini anlamak amacıyla derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Katılımcılara kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Derinlemesine görüşmelerden elde edilen bulgular içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiş, katılımcıların ifadeleri temalar altında kategorize edilerek yorumlanmıştır. Yapay zekâ üretimi sanat eserlerinin, sanatın temel değerini karşılayıp karşılayamayacağı, sanatın özündeki insani yaratıcılıkla ne ölçüde örtüştüğü ve yapay zekâ nedeniyle otomatize edilen sürecin sanatı bir meta haline getirmesi tehlikesi katılımcıların verdiği yanıtlar çerçevesinde incelenmiştir. Sanatçıların bir kısmı yapay zekâyı yaratım süreçlerinde yaratıcılıklarını artıracak bir“araç”olarak görürken, bir kısmının sanatın temel değerlerini karşılamadığı için sanatsal yaratım süreçlerinde kullanmadıkları gözlemlenmiştir. Araştırmada Walter Benjamin'in Teknik Olarak Yeniden Üretilebilirlik Çağında Sanat Eseri çalışmasında fotoğraf ve sinema için yaptığı eleştirileriyle günümüzde sanatçıların yapay zekâ için benzer kaygıları taşıdığı ve benzer noktalardan eleştirildiği gözlemlenmiştir. Toplumsal ve teknolojik gelişmelerden bağımsız olarak düşünülemeyecek sanat olgusu çağlar boyunca değişmiş ve dönüşmüştür. Araştırmada son olarak günümüzde yapay zekâ ile dönüşümü devam eden sanat olgusunun sanatsal üretim süreçlerinde hangi biçimlerde kullanıldığı incelenmiş, yapay zekânın gelişmesiyle ve sanatsal üretim sürecine daha belirgin bir şekilde dahil olması durumunda karşılaşılması muhtemel olan tehlikeler tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study evaluates the artistic products generated by rapidly developing artificial intelligence (AI) technologies through the lens of the fundamental values of art. It discusses the implications of the increasing automation of the art production process, particularly in an era characterized by accelerated consumption patterns, on both the concept of art and the position of the artist. Historically, art has evolved in close interaction with societal transformations and technological advancements. These influences have led to changes in the modes of production, the nature of artistic content, and the ways art is perceived by audiences. In recent years, significant progress in AI technologies has directly transformed the processes of producing, marketing, and consuming art. The theoretical framework of this research begins with a historical examination of the concept of art, focusing on how it has been shaped by technological and social developments throughout the ages. Subsequently, the historical development of AI is explored. The study draws on a comprehensive literature review, particularly referencing Walter Benjamin's seminal work The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction, to critically analyze AI-generated art in the context of contemporary technologies. This research was conducted using a qualitative research method. In order to understand the views and experiences of artists living in Turkey, the in-depth interview technique was employed. Participants were reached through the snowball sampling method. The findings obtained from the in-depth interviews were analyzed using content analysis, and the participants' statements were categorized under themes and interpreted accordingly.The study investigates whether AI-generated artworks can fulfill the essential values of art, the extent to which they align with the human creativity intrinsic to artistic practice, and the potential risk of art being reduced to a mere commodity due to the automation of the creative process. Findings reveal a divergence in perspectives: while some artists consider AI a tool that enhances their creativity, others refrain from using it in their creative processes, believing it does not embody the core values of art. Furthermore, parallels are drawn between Benjamin's critiques of photography and cinema in his work and contemporary artists' concerns about AI-generated art. Ultimately, the study concludes that the concept of art cannot be isolated from social and technological developments, and it continues to transform in the contemporary era with the growing influence of AI. The research concludes by discussing the potential risks and transformations that may emerge as AI becomes more deeply integrated into the artistic production process.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilirlik iletişimi kapsamında bilinçli tüketicilerin çevreci reklamlara yönelik güven algısı üzerine bir araştırma
A research on the trust perception of conscious consumers towards green advertising within the scope of sustainability communication
KEZİBAN SAKİ YALTIRAK
Doktora
Türkçe
2026
Reklamcılıkİstanbul Ticaret ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİLAL ÖZDEN ÖZDEMİR ÇAKIR
- An investigation into the effects of Virtual Reality Exposure Therapy (VRET) on foreign language speaking and public speaking anxiety among tertiary-level learners
Yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerde yabancı dilde konuşma ve topluluk önünde konuşma kaygısına sanal gerçeklik maruz kalma terapisinin etkilerinin incelenmesi
BERKE OĞUZ YILMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM BALÇIKANLI
- Real-time online education student lecture emotion detection
Gerçek zamanlı çevrimiçi eğitim öğrenci dersi duygu tespiti
MARWAN AL SOKARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Aydın ÜniversitesiYazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OKATAN
- Kazakistanlı öğrencilerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yapay zekâ destekli uygulamalara ilişkin görüşlerinin incelenmesi
The examination of Kazakhstan students' opinions on artificial intelligence-supported applications in teaching Turkish as a foreign language
MEREY BEKTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MİNARA ALİYEVA ÇINAR
- Duygusal zekânın iletişim becerileri ve üretken yapayzekâya yönelik kabul üzerindeki etkisi
Başlık çevirisi yok
DOĞA BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVCAN PINAR