Yardımcı üreme teknolojisi In Vitro Gametogenez'e (IVG) etik ve fıkhî yaklaşım
Ethical and islamic jurisprudential approaches to In Vitro Gametogenesis (IVG) as an assisted reproductive technology
- Tez No: 983313
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERVE ÖZAYKAL, DR. ÖĞR. ÜYESİ MAİDE BARIŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Din, Law, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnfertil bireyler için geliştirilen yardımcı üreme teknolojileri İslam hukuku çerçevesinde temkinle yaklaşılan bir konudur. Nitekim yardımcı üreme teknolojileri yalnızca tıbbi bir müdahale alanı olmanın ötesinde, beraberinde getirdiği sonuçlar itibarıyla etik ve fıkhî değerlendirmeleri de gerektiren çok yönlü bir araştırma konusudur. Bu çalışmada yardımcı üreme teknolojileri arasına girmesi muhtemel IVG'nin (in vitro gametogenez) fıkhî hükmü ele alınacaktır. Bunun için öncelikle IVG teknolojisinin tanımı, süreç boyunca kullanılacak insan kökenli biyolojik maddeler açıklanmakta ve olası kullanım alanlarına değinilmektedir. İkinci olarak süreç boyunca kullanılacak biyolojik maddelerin etik ve fıkhî anlamda ortaya çıkaracağı olası yarar ve zararlar incelenmektedir. Burada önce insan bedeninin deneye tabi tutulması konusu üzerinde durulmakta ardından bahsi geçen biyolojik maddelerin yarar ve zararlarına odaklanılmaktadır. Ayrıca yine bu ikinci kısımda, IVG'nin infertiliteye yönelik bir tedavi olarak mı, yoksa Tanrı rolü oynamanın bir formu olarak mı değerlendirilmesi gerektiği sorusu; fıtrata müdahale, üremenin iyileştirilmesi ve mucize kavramları ekseninde tartışılacaktır. Son olarak IVG'nin olası kullanım alanları üzerinden fıkhî bir analiz gerçekleştirilmeye çalışılacaktır. Bu analiz boyunca teknolojiyi kullanırken fıkhî anlamda dikkat edilmesi gereken kriterlere değinilmekte ve evlilik kurumu, ebeveynlik rollerinin dönüşümü, soy bağı ilişkilerinin korunması ve miras gibi konulara ilişkin fıkhın karşı karşıya kaldığı yeni durumlar tartışılmaktadır. Bu noktada aynı cins çiftlerin, tek ya da çoklu ebeveynlerin ve ölüm sonrası üremenin mümkün hale gelmesi gibi gelişmeler, İslam'ın temel aldığı nesep, nikah ve aile değerleri açısından irdelenmektedir. Çalışmanın neticesinde IVG teknolojisi hakkında genel bir fıkhî hüküm vermek yerine kullanıldığı bağlam ve şartlara binaen bir değerlendirme yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Assisted reproductive technologies developed for infertile individuals are approached with caution within Islamic law. For, they are not merely medical interventions, but involve ethical and evaluations through the lens of fiqh (Islamic jurisprudence) due to their complex implications. This study discusses the evaluations through the lens of fiqh ruling on IVG (in vitro gametogenesis), which is expected to be classified among assisted reproductive technologies. For this, firstly, the definition of IVG technology, the human-derived biological materials used and its potential applications are explained. Secondly, the possible ethical and fıqhī benefits and harms of these materials are examined. Here, it is addressed the issue of subjecting the human body to experimentation and focused on the benefits and harms of the biological materials involved. Additionally, it is discussed whether IVG should be considered a treatment for infertility or a form of playing God within the framework of intervention in human nature, enhancement of reproduction, and the concept of miracles. Finally, a fıqhī analysis is conducted based on the IVG's potential applications. Throughout, fıqhī criteria for using this technology are considered, and challenges to traditional Islamic jurisprudence regarding marriage, parental roles, lineage preservation and inheritance are discussed. At this point, developments such as the possibility of reproduction involving same-sex couples, single or multiple parents and posthumous reproduction are examined in light of the Islamic principles concerning lineage, marriage, and family values. In conclusion, instead of issuing a definitive fıqhī ruling on IVG, an evaluation has been conducted based on the context and conditions of its use.
Benzer Tezler
- Yardımcı üreme teknolojisi ile gebe kalan kadınlar ve doğal yollardan gebe kalan kadınlarda plasentalarının yapısal ve immünohistokimyasal farklılıkları
Structural and immunohistochemical differences of their placentas in women WHO became pregnant with assisted reproductive technology and WHO became pregnant naturally
NAZİFE AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Histoloji ve EmbriyolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPARSLAN GÖKÇİMEN
- A study on social and effective dimensions of the use of assisted reproduction technology (ART) by woman in Turkey
Türkiye'de kadınlar tarafından kullanılan yardımla üreme teknolojisinin (YÜT) sosyal ve duygusal boyutları üzerine bir çalışma
ÖZGE ÜNER
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. BAHATTİN AKŞİT
DOÇ. DR. VOLKAN BALTACI
- Antagonist siklüslerde HCG günü progesteron seviyesi yüksek olan hastalarda progesteron/estradiol oranının tüp bebek tedavisinde gebelik başarısı üzerine etkisi
The effect of progesteron/estradiol ratio on pregnancy success in in vitro fertilization treatment in patients with A high progesteron level on the day of HCG in antagonist cycles
HAKAN GÖLBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT YILMAZ
- Yardımcı üreme teknikleri ve getirdiği etik sorunlar
Başlık çevirisi yok
MÜGE ÖNER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Deontoloji ve Tıp Tarihiİstanbul ÜniversitesiDeontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ARSLAN TERZİOĞLU
- Spontan ve yardımlı gebelikte maternal oksidatif stres ve vasküler endotelyal büyüme faktörü: Karşılaştırmalı bir çalışma
Maternal oxidative stress and vascular endothelial growth factor in spontaneous and assisted pregnancy: A comparative study
ZAINAB YASOOB JASIM EJAM
Doktora
Türkçe
2024
BiyokimyaÇankırı Karatekin ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKİ ADEM
PROF. DR. ASMAA KADHİM GATEA