The Queen Bee Phenomenon across the Balkans: A psychological exploration of intragender dynamics in the workplace
Balkanlar'da Queen Bee Fenomeni: İş yerindeki cinsiyet içi dinamiklerin psikolojik bir incelemesi
- Tez No: 983514
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL ÇALIŞKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Kraliçe Arı, Refah, Liderler, Kadın Astlar, Çalışma Ortamı, Queen Bee, Well-Being, Leaders, Female Subordinates, Work Environment
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Queen Bee (Kraliçe Arı) Fenomeni, yönetici pozisyonuna ulaşmış kadınların, kendilerinden daha alt pozisyonlardaki diğer kadın çalışanlardan uzaklaştıkları davranışsal bir örüntüyü ifade eder. Bu kadınlar yüksek statülü roller için mücadele etmiş olsalar da, erkek egemen liderlik normlarını yansıtan tutumlar benimseyebilirler. Bu durum, diğer kadınlara yönelik destek veya mentorluk eksikliğine yol açabilir. Queen Bee Fenomeni, akademi, iş dünyası, kolluk kuvvetleri ve sağlık sektörü gibi çeşitli alanlarda incelenmiştir. Fenomenin kesin nedenleri hâlâ net olmamakla birlikte, araştırmacılar bunun kadın liderlerin erkek egemen ortamlarda kabul görmek istemelerinden kaynaklandığını öne sürmektedir. Toplumsal ve kültürel liderlik beklentileri – genellikle erkeklik normlarıyla şekillenen – kadın liderleri geleneksel erkek liderlik tarzlarını benimsemeye zorlayabilir. Bu durum, kadınların diğer kadınlardan uzaklaşmasına, destek veya terfi imkânlarını sunmamasına ve dolayısıyla iş yerinde iyi olma halinin (well-being) ve moralin olumsuz etkilenmesine neden olabilir. Psikolojik açıdan bakıldığında, katılımcıların çoğu kadın yöneticileri tarafından dışlandıklarını ve izole edildiklerini hissettiklerini belirtmiştir. Bu deneyimler, benlik saygısında düşüş ve duygusal tükenmişlikle ilişkilendirilmiş; bu da genellikle tükenmişlik belirtilerine yol açmıştır. Uzun vadede ise bu durum, kaygı (anksiyete) ve depresyon gibi daha ciddi psikolojik sorunlara dönüşebilmektedir. Bu çalışma, Queen Bee Fenomeni'nin çalışanların psikolojik iyi oluşu üzerindeki etkilerini incelemiş ve bu olgunun, çalışanlara veya kuruma zarar vermeden nasıl ele alınabileceğine dair stratejik öneriler sunmayı amaçlamıştır. Araştırma, kadın liderin altında en az iki yıl çalışma deneyimine sahip olan ve Balkan bölgesinden (Kuzey Makedonya, Bosna-Hersek, Sırbistan ve Hırvatistan) gelen 20 kadın katılımcı ile yapılan nitel görüşmeler yoluyla gerçekleştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The Queen Bee Phenomenon refers to a behavioral pattern observed in women who have attained managerial positions but distance themselves from other female subordinates. Although these women have fought for their place in high-ranking roles, they may adopt attitudes that reflect male-dominated leadership norms, often resulting in a lack of support or mentorship for other women. This phenomenon has been studied across various fields such as academia, business, law enforcement, and healthcare. While the precise causes of the Queen Bee Phenomenon remain unclear, researchers suggest it stems from the desire of women leaders to gain acceptance within male- dominated environments. Societal and cultural expectations of leadership—often shaped by masculine ideals—may compel female leaders to conform to traditional male leadership styles. This can result in distancing from other women, withholding of support or promotion opportunities, and ultimately, a negative impact on workplace well-being and morale. From a psychological perspective, most participants reported feelings of exclusion and isolation caused by their female managers. These experiences were associated with decreased self-esteem and emotional exhaustion, often leading to symptoms of burnout. In the long term, such conditions may contribute to more serious mental health issues, including anxiety and depression. This study examined the effects of the Queen Bee Phenomenon on employee well-being and explored possible strategies for addressing the phenomenon without causing harm to organizations or subordinates. The research was conducted through qualitative interviews with 20 female participants from the Balkan region (North Macedonia, Bosnia and Herzegovina, Serbia, and Croatia), all of whom had at least two years of work experience under a female leader.
Benzer Tezler
- Sağlık çalışanlarında kraliçe arı sendromu ve liderlik ilişkisi: Bir özel hastane grubu örneği
Relationship between queen bee syndrome and leadership in healthcare workers: Private hospital group example
MERVE ÖZTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiÜsküdar ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF BAKTIR
- Akademik kariyer sürecinde toplumsal cinsiyet ayrımcılığı deneyimleri: Fenomenolojik bir araştırma
Experiences of gender discrimination in the academic career process: A phenomenological analysis
ECE PAMUK DÖŞLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL TUNCEL
- Epetraborole antibiyotiği ve escherichia coli ilişkisinin omik yaklaşımlarla araştırılması
Investigation of the relationship between epetraborole antibiotic and escherichia coli by omics approaches
ANARA BABAYEVA
- Hukuk güvenliği bakımından mülkiyet hakkına vergisel müdahaleler: AİHM kararları ışığında bir inceleme
Tax interventions on right to property in terms of legal security: An examination in the light of ECHR decisions
AYŞE NUR YAYLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BALCA ÇELENER
- Alacaklı temerrüdünün şartları, hükümleri ve satım sözleşmesi açısından sonuçları
Conditions of the creditor default, provisions, results in terms of sale contrac
BURCU ZENGİN ÖZKÜÇÜKPARLAK
Doktora
Türkçe
2021
HukukGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN MURAT DEVELİOĞLU