Gelir eşitsizliği üzerine üç makale
Three essays on income inequality
- Tez No: 983644
- Danışmanlar: PROF. DR. MERT TOPCU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Gelir eşitsizliği, Kurumsal kalite, Institutional quality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, gelir eşitsizliğini kurumsal iktisat çerçevesinde ele alan ve birbirini tamamlayan üç makaleden oluşmaktadır. 2002–2021 döneminde 52 ülkeyi kapsayan panel veriye dayanan çalışma sırasıyla (i) eşitsizliğin belirleyicilerinde içsellik sorununu gözeten bir temel model, (ii) kurumsal kaliteyi rejim ayırıcı bir unsur olarak kullanarak doğrusal olmayan panel eşik yaklaşımı ve (iii) kültürel unsurları kurumlarla etkileşim içinde değerlendiren bir çerçeve sunmaktadır. Böylelikle, eşitsizliğin çok boyutlu yapısı farklı yöntemlerle sınanarak bütüncül bir analiz ortaya konmaktadır. İlk makale, iki aşamalı en küçük kareler (2SLS) yöntemiyle eşitsizliğin temel belirleyicilerini içsellik yanlılığından arındırarak tahmin etmektedir. Bulgular, kurumsal kalite, teknoloji, eğitim ve ticari açıklığın eşitsizliği azalttığını; finansal özgürlüğün ise eşitsizliği artırdığını göstermektedir. Bu sonuçlar, politika tasarımında yapısal kurumların ve beşerî sermayenin güçlendirilmesinin önceliğine, aynı zamanda finansal serbestleşmenin dağılım etkilerinin dikkatle yönetilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Ampirik kurgusu açısından, modelleme sürecine yapılan vurgu; politika yapımında doğru değişken tanımının, doğru politika hedeflerinin belirlenmesini kolaylaştırdığını göstermektedir. İkinci makale, eşik değişkeninin endojen olmasına olanak tanıyan bir panel eşik yöntemiyle, kapsayıcı kurumlar ile sömürücü kurumlar rejimlerinin eşitsizlik dinamiklerini farklılaştırdığını göstermektedir. Her iki kurumsal rejimde de kurumsal kalite artışı eşitsizliği azaltır; ancak etki, yakınsama hipoteziyle uyumlu olacak biçimde, sömürücü kurumların bulunduğu ülkelerde daha büyüktür. Bu bulgu da, sömürücü bağlamlarda rant ve ayrıcalıkları kıran kurumsal reformların önceliklendirilmesini; kapsayıcı bağlamlarda ise finansal derinleşmenin yeniden dağıtım ve makro-ihtiyati çerçeveyle ince ayarını gerektirmektedir. Üçüncü makalede kültür, Hausman–Taylor tipindeki hibrit panel yaklaşımıyla kurumsal yapı ile birlikte ele alınır. Kültürün etkisi genel örneklemde zayıf görünmekle birlikte, bu etkinin ülkelerin kurumsal kalite seviyesine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Sömürücü kurumsal yapılara sahip ekonomilerde kültürel normlar gelir dağılımını etkilemezken, kapsayıcı yapılarda güç mesafesinin yükselmesi eşitsizliği artırmaktadır. Bu çerçevede kültür, bağlamdan bağımsız statik bir belirleyici değil, kurumların kapsayıcılığı arttığında etkisi görünür hâle gelen bir unsur olarak değerlendirilmelidir; bu nedenle kurumsal reformlar yalnızca ekonomik performansı iyileştirmek için değil, kültürel normların toplumsal sonuç doğurabilmesini mümkün kılacak kurumsal zemini tesis etmek açısından da kritik önemdedir.
Özet (Çeviri)
This dissertation consists of three complementary essays within the institutional economics framework that examine income inequality. Using a panel dataset covering 52 countries over 2002–2021, it (i) develops a baseline model that explicitly addresses endogeneity in the determinants of inequality, (ii) employs a non-linear panel threshold approach that treats institutional quality as a regime-switching device, and (iii) proposes a framework that evaluates cultural factors in interaction with institutions. In this way, the multidimensional structure of inequality is tested through alternative methods, yielding an integrated analysis. The first essay estimates the core determinants with the two-stage least squares (2SLS) method, purging endogeneity bias. The results show that institutional quality, technology, education, and trade openness reduce inequality, whereas financial freedom increases it. These findings point to the primacy of strengthening structural institutions and human capital, while carefully managing the distributional consequences of financial liberalization. From a methodological standpoint, the emphasis on model specification indicates that precise variable definition facilitates the identification of appropriate policy targets. The second essay, using a panel threshold method that allows the threshold variable to be endogenous, shows that inequality dynamics differ between regimes with inclusive and extractive institutions. In both regimes, improvements in institutional quality reduce inequality; however, consistent with the convergence hypothesis, the effect is stronger in countries characterized by extractive institutions. This implies prioritizing reforms that curb rents and privileges in extractive settings, while in inclusive settings, fine-tuning financial deepening with redistribution and a macroprudential framework. In the third essay, culture is incorporated alongside the institutional structure via a Hausman–Taylor-type hybrid panel estimator. Although the effect of culture appears weak in the pooled sample, it varies with countries' levels of institutional quality. In economies with extractive institutions, cultural norms do not meaningfully affect the income distribution, whereas under inclusive institutions, higher power distance is associated with greater inequality. Accordingly, culture should not be viewed as a context-invariant, static determinant but as a factor whose effect becomes salient as institutions become more inclusive; therefore, institutional reforms are critical not only for improving economic performance but also for establishing the institutional ground on which cultural norms can generate social outcomes.
Benzer Tezler
- Three essays on income inequality and finance
Gelir eşitsizliği ve finans üzerine üç makale
YUNUS SAVAŞ
Doktora
İngilizce
2022
EkonomiYıldız Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SENEM ÇAKMAK ŞAHİN
- Three essays on debt, income inequality and economic growth
Borç, gelir eşitsizliği ve ekonomik büyüme üzerine üç makale
WILKISTA LORE OBIERO
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
EkonomiEskişehir Osmangazi Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER GÜLŞAH TOPUZ
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Kurumsal kalite üzerine üç makale
Three essays on institutional quality
HİLAL BUDAK BİÇER
Doktora
Türkçe
2024
EkonomiNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH YÜCEL
- Essays on financialization, income inequality and growth
Finansallaşma, gelir eşitsizliği ve büyüme üzerine makaleler
ABDULLAH GÜLCÜ