Aile hekimliği birimine kayıtlı 65 yaş üstü yaşlılarda aile işlevselliğinin yaşlılıktaki sağlık problemleri ve depresyon üzerine etkisi
The effect of family functionality on health problems and depression in individuals aged 65 and over registered in a family medicine unit
- Tez No: 983960
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Adana Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Aile işlevselliği, yaşlı bireylerin fiziksel, ruhsal ve sosyal durumlarını etkileyen önemli bir faktör olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada, birinci basamak Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 65 yaş üstü yaşlıların sağlığının kapsamlı olarak değerlendirilmesi, aile işlevselliğinin ve depresyonun ölçülerek aralarındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Kesitsel tipte olan bu tez çalışması 10.03.2025- 10.09.2025 tarihleri arasında Adana ili Yüreğir ilçesine bağlı Yenidoğan aile sağlığı merkezine kayıtlı, çalışmaya katılmayı kabul eden 65 yaş üstü yaşlılar ile yüz yüze görüşülerek yürütüldü. Veriler SPSS 25,0 istatistik programında analiz edildi. Verilerin analizi için Aile APGAR Ölçeği, Yaşlı Dostu ASM 10 Dakikalık Tarama Enstrümanı, Geriatrik Depresyon Ölçeği Kısa Form kullanıldı. p<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %48,8'i Erkek, %51,2'si Kadın'dır. Yaş ortalaması 71,2±6,1 olup %52,3 sadece eşiyle, %22,7 eşi ve çocuklarıyla, %10,4 sadece çocuklarıyla, %14,6 yalnız yaşamakta idi. Aile APGAR'ı ortalama puanı 6,9±2,7 idi. Katılımcıların %61,5'inin aile işlevselliği yüksek, %25,4'inin orta, %13,1'inin düşük bulunmuştur. Yüksek aile işlevselliğine sahip katılımcılar, tüm gruplarda yüksek iletişim puanlarına sahiptir (p<0,001). Ağır işlev bozukluğu olan katılımcıların 10 dakikalık kapsamlı tarama testi pozitif skor ortalaması 4,0±2,0 olup orta işlev bozukluğu (3,1±1,8) ve yüksek aile işlevselliği (2,2±1,7) ortalamasından daha yüksekti (F=16,562, p=0,000). Yesevage depresyon testi puanı ağır işlev bozukluğunda 9,1±4,1 olup orta işlev bozukluğu (5,2±3,9) ve yüksek aile işlevselliğine (3,5±3,1) göre daha yüksektir (F=35,822, p=0,000). Katılımcıların aile işlevselliği azaldıkça yaşlı sağlık sorunlarının ve depresyon belirtilerinin arttığı görülmektedir. Sonuçlar: Aile işlevselliğinin, yaşlı bireylerin ruhsal iyilik hâllerinin korunmasında ve fiziksel sağlıklarının yönetiminde belirleyici bir role sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca kapsamlı geriatrik değerlendirmede pozitif bulguların artması, ağır aile işlev bozukluğu ile ilişkili bulunmuştur. Aile hekimlerinin, yaşlıların aile ilişkilerini güçlendirmeye yönelik yaklaşımlar benimsemesi; birinci basamak sağlık hizmetlerinde yaşlı bireylerin izleminde daha kapsamlı, koruyucu ve destekleyici uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlayacaktır
Özet (Çeviri)
Introduction: Family functionality is recognized as a key determinant influencing the physical, psychological, and social well-being of older adults. This study aimed to conduct a comprehensive health assessment of individuals aged 65 and above who presented to a primary care Family Health Center, evaluate family functionality and depressive symptoms, and analyze the relationship between these variables. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted between March 10, 2025 and September 10, 2025 among individuals aged 65 years and older registered at the Yenidoğan Family Health Center in the Yüreğir district of Adana, Türkiye. Participants who provided consent were interviewed face-to-face. Data were analyzed using SPSS version 25.0. The Family APGAR Scale, the Age-Friendly Primary Care 10-Minute Screening Instrument, and the Short-Form Geriatric Depression Scale were used as assessment tools. A significance level of p < 0.05 was accepted. Results: Of the participants, 48.8% were male and 51.2% were female, with a mean age of 71.2 ± 6.1 years. Regarding living arrangements, 52.3% lived only with a spouse, 22.7% with spouse and children, 10.4% only with children, and 14.6% lived alone. The mean Family APGAR score was 6.9 ± 2.7; family functionality was high in 61.5% of participants, moderate in 25.4%, and low in 13.1%. Participants with higher family functionality demonstrated higher communication scores across all groups (p < 0.001). Mean positive screening scores from the comprehensive geriatric assessment were 4.0 ± 2.0 in individuals with severe dysfunction, higher than those with moderate (3.1 ± 1.8) and high functionality (2.2 ± 1.7) (F = 16.562, p = 0.000). Mean depression scores were also higher in the severe dysfunction group (9.1 ± 4.1) compared to moderate (5.2 ± 3.9) and high functionality groups (3.5 ± 3.1) (F = 35.822, p = 0.000). Decreasing family functionality was associated with increased geriatric health problems and depressive symptoms. Conclusions: Family functionality plays a critical role in sustaining psychological well-being and supporting physical health management among older adults. Increased positive findings in comprehensive geriatric evaluation were significantly associated with severe family dysfunction. Strengthening family-based support systems and incorporating family dynamics into routine geriatric care in primary healthcare settings may contribute to more holistic, preventive, and supportive models of care for older adult
Benzer Tezler
- Aile hekimliği birimine kayıtlı 65 yaş üstü kişilerde kronik hastalık varlığı, çoklu ilaç kullanımı ve pozitif kapsamlı geriatrik değerlendirmenin yaşam kalitesi üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of chronic diseases, polypharmacy and positive comprehensive geriatric assessment on quality of life in individuals aged 65 years and older registered in family medicine units
PINAR ERİŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Birinci basamakta takip edilen 65 yaş ve üzeri eşi olmayan yaşlılarda ruhsal hastalık riskinin değerlendirilmesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin araştırılması
Evaluation of the risk of mental illness in elderly individuals aged 65 and over without a spouse followed in primary care and investigation of its effect on quality of life
EMİNE ARI KÜTÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Yaşlı bireylerde ilaç kullanım uyumu ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examine the relationship between drug use copliance and health literacy i̇n elderly i̇ndividuals
GÖKHAN PINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Ankara Şehir Hastanesi evde sağlık birimine kayıtlı hastaların uygunsuz ilaç kullanımı açısından değerlendirilmesi
Evalution of patients registered to Ankara City Hospital home care unit for inapropriate medication use
ŞUAYİP ENES ARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BASRİ FURKAN DAĞCIOĞLU
- Birinci basamakta takip edilen yaşlı hastaların üriner inkontinans ile ilgili yaşadığı güçlükler ve üriner inkontinansın yaşam kalitesi üzerine etkilerinin incelenmesi
An investigation about the effects of urinary incontinence on the living difficulties and quality of life of the elderly patients followed at primary care
MUSTAFA KOLKIRAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN HÜSEYİN AKSOY