Geri Dön

Üniversite öğrencilerinin afet okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi

An analysis of university students' disaster literacy levels

PDF İndir

  1. Tez No: 984010
  2. Yazar: CANSU KELEŞ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. UFUK SÖZCÜ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin afet okuryazarlık düzeylerini belirlemek ve afet okuryazarlığını oluşturan alt boyutlar olan zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme üzerindeki çeşitli değişkenlerin etkilerini ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında, öğrencilerin afet okuryazarlık düzeyleri, cinsiyet, , afet konularını içeren bir ders alma, herhangi bir afet yaşama, afetle ilgili faaliyetlere katılım, afetle ilgili resmi/özel kurum bilgisi, kampüsteki acil toplanma yerini ve afet planını bilme, afet bölgesine gönüllü olma ve afet okuryazarlığı becerisine yönelik kendini yeterli görme, akademik ortalama ve fakülte durumlarına göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırmada nicel araştırma modellerinden biri olan betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 Eğitim-Öğretim yılında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi'nde öğrenim gören üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise seçkisiz olmayan örneklem türlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme grubu ile farklı fakülte ve bölümlerde öğrenim gören üniversite öğrencilerinden oluşturmaktadır. Katılımcıların 642'sinin kadın (%58,2) ve 461'inin erkek (%41,8) olmak üzere toplam 1103 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak kullanılan“Afet Okuryazarlığı Ölçeği”isimli anket formu yüz yüze ve çevrimiçi olarak gönüllülük esasına dayalı bir şekilde uygulanmıştır. Araştırmanın analizleri SPSS 27.0 programı kullanılarak yapılmış; verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve anlamlı farklılıkların belirlenmesinde TUKEY testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulguları, üniversite öğrencilerinin afet okuryazarlık düzeyleriningenel olarak orta seviyede olduğunu göstermektedir. Cinsiyet değişkenin, zarar azaltma ve iyileştirme alt boyutlarında; afet konularını içeren ders alma değişkenin, zarar azaltma alt boyutunda, resmi/özel kurum ismi bilme değişkenin zarar azaltma, hazırlık ve müdahale alt boyutlarında farklılık olduğu tespit edilmiştir. Afet yaşama durumu, afetle ilgili faaliyetlere katılım, kampüsteki acil toplanma yerini ve afet planını bilme, gönüllülük ve kendini yeterli görme değişkenleri, afet okuryazarlığının hiçbir alt boyutunda anlamlı bir fark oluşturmamıştır. Buna karşılık, akademik başarı ve öğrenim görülen fakülte değişkenlerinin afet okuryazarlığının tüm alt boyutlarında anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre üniversite öğrencilerinin genel afet okuryazarlık ve zarar azaltma al boyutu düzeylerinin sınırlı, hazırlık boyutu düzeylerinin yetersiz, müdahale ve iyileştirme boyutu düzeylerinin ise yeterli olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, üniversite öğrencilerinin afet okuryazarlığını artırmaya yönelik çalışmaların daha sistemli, bütüncül ve uygulamalı eğitimlerle desteklenebileceğine işaret etmektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, bu tür eğitim uygulamalarının öğrencilerin bilgi ve farkındalık düzeylerini geliştirmede önemli katkılar sağlayabileceği önerilmektedir Üniversite düzeyinde afet okuryazarlığını güçlendirmek için eğitimler zorunlu, kapsamlı ve uygulamalı hâle getirilebilir; tatbikat, seminer ve farkındalık programları ile öğrencilerin bilgi, beceri ve farkındalık düzeyleri bütüncül olarak artırılması açısından önerilebilir.

Özet (Çeviri)

The purpose of this study is to determine university students' disaster literacy levels and to reveal the effects of various variables on the sub-dimensions that constitute disaster literacy, namely damage reduction, preparedness, response, and recovery. Within the scope of the research, it was investigated whether students' disaster literacy levels, gender, taking a course on disaster topics, experiencing any disaster, participating in disaster- related activities, knowledge of official/private institutions related to disasters, knowing the emergency assembly point and disaster plan on campus, volunteering in disaster areas, and self-perceived competence in disaster literacy skills, academic average, and faculty status. The descriptive survey model, one of the quantitative research models, was used in the study. The population of the study consists of university students enrolled at Tokat Gaziosmanpaşa University in the 2024-2025 academic year. The sample of the study consists of university students studying in different faculties and departments, selected using a non-random sampling type, namely the easily accessible sampling group. The participants consisted of a total of 1,103 students, 642 of whom were female (58.2%) and 461 of whom were male (41.8%). The questionnaire form titled“Disaster Literacy Scale,”which was used as the data collection tool, was administered face-to-face and online on a voluntary basis. The research analyses were performed using the SPSS 27.0 program; descriptive statistics, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and TUKEY test were used to evaluate the data and determine significant differences. The significance level was set at p<0.05. The research findings show that university students' disaster literacy levels are generally at an intermediate level. Differences were found in the gender variable in the damage reduction and recovery sub-dimensions; in the variable of takingcourses related to disaster topics in the damage reduction sub-dimension; and in the variable of knowing the name of official/private institutions in the damage reduction, preparedness, and response sub-dimensions. The variables of disaster experience, participation in disaster-related activities, knowledge of the emergency assembly point and disaster plan on campus, volunteering, and self-efficacy did not create a significant difference in any sub-dimension of disaster literacy. In contrast, the variables of academic achievement and faculty of study were found to show significant differences in all sub-dimensions of disaster literacy. According to the results of the study, it was determined that university students' overall disaster literacy and damage reduction sub-dimension levels were limited, their preparedness sub- dimension levels were insufficient, and their response and recovery sub-dimension levels were adequate. These results indicate that efforts to increase university students' disaster literacy can be supported by more systematic, comprehensive, and practical training. In line with the findings, it is suggested that such educational practices can make significant contributions to improving students' knowledge and awareness levels. To strengthen disaster literacy at the university level, education can be made mandatory, comprehensive, and practical; drills, seminars, and awareness programs can be recommended to holistically improve students' knowledge, skills, and awareness levels.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    959936

    Afet okuryazarlık düzeyleri: Deprem bölgesindeki spor bilimleri fakültesi öğrencileri üzerine bir araştırma

    Disaster literacy levels: A study on sports sciences faculty students in earthquake zone

    ÖMER FARUK KELEŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    SporFırat Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET FATİH KARAHÜSEYİNOĞLU

  2. Tez No

    818153

    Üniversite öğrencilerinin afet okuryazarlığı düzeylerinin analizi: Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hemşirelik Bölümü pilot çalışması

    Analysis of the disaster literacy levels of university students: Bezmialem Vakıf University Nursing Department pilot study

    HACER CANATAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Kamu YönetimiBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi

    Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALPASLAN MAYADAĞLI

  3. Tez No

    629281

    Lise öğrencilerinin afet bilinci ve temel ilk yardım bilgi düzeylerinin belirlenmesi: Samsun-Havza örneği

    Determination of disaster awareness and basic first aid knowledge levels of high school students: Example of Samsun-Havza

    MUSA AYGÜL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Jeofizik MühendisliğiGümüşhane Üniversitesi

    Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERKAN ÖZTÜRK

  4. Tez No

    911615

    Sivas Cumhuriyet Üniversitesi öğrencilerinde afet okuryazarlığı ile afet risk algısı durumu ve etkileyen faktörler

    Disaster literacy and disaster risk perception status and influencing factors in Sivas republic University students

    MERVE ADIGÜZELOĞLU DAĞDEVİREN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Halk SağlığıSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERGÜN HALDUN SÜMER

  5. Tez No

    808310

    Afet hemşireliği dersinin hemşirelik öğrencilerinin afet okuryazarlıklarına ve hazırlık algılarına etkisi

    The effect of disaster nursing course on nursing students' disaster literacy and preparedness perceptions

    ÖZÜM ERKİN GEYİKTEPE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HemşirelikEge Üniversitesi

    Afet Tıbbı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜÇLÜ SELAHATTİN KIYAN

Geri Dön