Üstün yetenekli öğrencilerin gelecekte yaşanabilecek çevre sorunlarına yönelik algılarının incelenmesi
An investigating into gifted students' perceptions regarding future environmental issues
- Tez No: 984455
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Biyoloji, Education and Training, Biology
- Anahtar Kelimeler: Çevre eğitimi, Çocuklar-üstün yetenekli, Environmental education, Child-gifted
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Artan insan faaliyetleri ile gün geçtikçe gözlemlediğimiz çevre sorunlarının şiddeti artmakta ve gelecekte yaşanabilecek çevre sorunlarına zemin hazırlamaktadır. Çevrede yaşanan bu olumsuz gidişatın ve çevre sorunlarının en aza indirilmesi için bireylerin çevreye olan tutum ve bakış açılarının doğru yönlendirilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda akademik alanlarda özel yetenekleri olan, yaratıcı fikirler ortaya sunabilen ve liderlik vasıflarına sahip üstün yetenekli öğrencilerin algıları oldukça önem arz etmektedir. Bu araştırma üstün yetenekli öğrencilerin gelecekte yaşanabilecek çevre sorunlarına yönelik algılarını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması (case study) türüne örnek sunmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara'da yer alan Bilim ve Sanat Merkezi'nde eğitim gören 14 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma için araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu ve görüşme formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırma içeriğinde öğrencilere üç açık uçlu soru sorulmuş ve bir hikayeleştirilmiş senaryo yazmaları istenmiştir. Veriler içerik analizi yöntemi ile elde edilmiştir. Verilerin analizi ile elde edilen bulgular sonucunda üstün yetenekli öğrencilerin çevreye yönelik çok yönlü tutum sergilemeye yatkın oldukları belirlenmiştir. Aynı zamanda mevcutta yaşanan ve gelecekte yaşanabilecek çevre sorunlarına karşı farkındalık geliştirdikleri saptanmıştır. Ancak, gelecekte yaşanacaklarını öngördükleri çevre sorunlarına, genel olarak gündemimizde yer alan çevre sorunlarının şiddetinin artışına yönelik yaklaşımlar ile yaklaştıkları ortaya çıkmıştır. Senaryoların analizi neticesinde üstün yetenekli öğrencilerin çoğunlukla senaryo temelli yaklaşım gösterebildikleri gözlemlenmiştir. Üstün yetenekli öğrencilerin gelecekte yaşanabilecek çevre sorunlarının insan etkileri ile ortaya çıktığını beyan etmişlerdir. Ayrıca öğrencilerin, bir çevre sorununun birçok çevre sorununa neden olabileceği fikrinde olduğu görülmüştür. Öğrencilerin özellikle gelecekte yaşanabilecek çevre sorunlarına yönelik düşüncelerinin ekosistemlerde biyoçeşitlilik ve bozulmalar, kirlilik türleri, doğal kaynakların azalışı, iklim değişikliği ve küresel etmenler kategorilerinde oldukları belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The increasing intensity of environmental problems observed as a result of growing human activities continues to escalate over time, laying the groundwork for potential environmental challenges in the future. In order to mitigate these adverse developments and minimize environmental problems, it is essential to properly guide individuals' attitudes and perspectives toward the environment. Within this context, the perceptions of gifted students—who possess advanced academic abilities, creative thinking skills, and leadership qualities—hold significant importance. This study aims to examine the perceptions of gifted students concerning possible future environmental problems. The research adopts a qualitative research design and employs a case study model. The study group consists of 14 middle school students enrolled at a Science and Art Center (BILSEM) in Ankara, Türkiye. A personal information form and an interview form developed by the researcher were utilized as data collection tools. During the data collection process, students were asked to respond to three open-ended questions and to compose a story-based scenario. The collected data were analyzed using content analysis. Findings derived from the analysis indicate that gifted students tend to exhibit multidimensional attitudes toward environmental issues. It was also determined that they possess a heightened awareness of both current and potential future environmental challenges. However, their perceptions of future environmental problems generally reflect an expectation of increased severity of the environmental issues currently present in global discourse. The analysis of the students' written scenarios revealed that most of them adopted a scenario-based reasoning approach. Furthermore, the students emphasized that future environmental problems are likely to emerge as a consequence of human-induced factors. Additionally, it was observed that the students recognized the interrelated nature of environmental problems, suggesting that a single environmental issue can trigger multiple others. Their conceptualizations of possible future environmental problems were primarily categorized under biodiversity and ecosystem degradation, types of pollution, depletion of natural resources, climate change, and global factors.
Benzer Tezler
- Üstün yetenekli öğrencilerin ebeveynlerinin Türkiye'deki eğitim sistemine bakış açısı
Perspectives of parents of gifted students on the Turkish education system
AYŞE CEYDA TATARİ EĞRİHANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞİN KAPLAN SAYI
- Üstün yetenekli öğrencilerin sınıf içi davranış sorunlarının belirlenmesi ve çözüm önerileri
Identification of gifted and talented students' behavior problems in the classroom and solutions
GAMZE İNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA BAYRAKCI
- Üstün yetenekli öğrencilerin eğitiminde sosyal bilgiler eğitiminin yeri ve önemi
Importance of social studies education in the education of gifted students
ÜLKÜ TUĞÇE ÇAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİLMİ DEMİRKAYA
- Üstün yetenekli öğrencilerin çevrimiçi ortamda eko-matematik bağlamında işbirlikli problem çözme süreçlerinin incelenmesi
Investigation of gifted students' collaborative problem solving processes in eco-mathematics context in online environment
DERYA AK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ ÖZEN ÜNAL
- STEAM etkinliklerinin üstün/özel yetenekli öğrencilerin bilimsel süreç becerileri, sanatsal görme biçimleri ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisi
The effect of STEAM activities on the scientific process skills, artistic way of knowing and scientific creativity of gifted/talented students
SILA BALIM
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL YÜRÜMEZOĞLU