Kamu görevlilerinin toplu sözleşme sürecinin harcama hukuku açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the collective bargaining process for public servants from the perspective of expenditure law
- Tez No: 984493
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EDA ÖZDİLER KÜÇÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Kamu Görevlileri, Sendikalaşma, Sendikal Haklar, Toplu Sözleşme, Harcama Hukuku, Kamu Harcaması, Personel Harcamaları, Public Officers, Unionization, Union Rights, Collective Agreement. Expenditure Law, Public Expenditure, Personnel Expenditures
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye (kamu Ekonomisi) Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünyada olduğu gibi ülkemizde de kamu görevlileri sendikacılığının ortaya çıkışı işçi sendikacılığından sonra olmuştur. İşçiler 19. yüzyılın başlarından itibaren hak ve özgürlükleri için mücadele verirken, kamu görevlilerinin benzer hak ve özgürlükler için harekete geçmesi zaman almıştır. Kamu görevlilerinin yerine getirdikleri hizmetin niteliği ve işçilere nazaran hem ekonomik hem de sosyal bakımdan daha avantajlı konuma sahip olmaları bu grup için örgütlenme hakkının gündeme gelmesini geciktirmiştir. Ancak, işçilerin sendikalaşma yoluyla hak ve çıkarlarını koruyarak kendilerine göre zamanla daha iyi konuma yükseldiğini gören kamu görevlileri ekonomik ve sosyal durumlarını iyileştirmek adına örgütlenme ihtiyacı duymuşlardır. Ülkemizde 1961–1982 yılları arasında kamu görevlileri sendikacılığı alanında birçok hukuki ve fiili gelişme yaşanmıştır. Bu sürecin devamında kamu görevlileri sendika kurma hakkı elde etmiş ve kamu görevlilerinin sendikal hakkı anayasal güvenceye kavuşturulmuştur. Sendikal alanda yaşanan bu gelişmelerin de etkisiyle 1995 yılında yapılan Anayasa değişikliğiyle birlikte kamu görevlilerine toplu görüşme hakkı tanınmış ve 2001 yılında bu hakkın kullanılabilmesine ilişkin usul ve esasları belirleyen 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu kabul edilmiştir. 4688 sayılı Kanun'un kabul edilmesiyle beraber 2002-2010 yılları arasında kamu görevlilerinin mali ve sosyal hakları toplu görüşme sistemiyle belirlenmiştir. 2010 yılı Anayasa değişikliği ile birlikte toplu sözleşme yapma hakkı kamu görevlileri için anayasal hak haline gelmiştir. 4688 sayılı Kanun'da 2012 yılında yapılan değişiklikle kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının toplu sözleşme ile belirlenmesine imkan tanınmıştır. Kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarına ilişkin nihai kararın toplu sözleşme görüşmelerine bırakılmasının son derece ileri bir adım olduğunu söyleyebiliriz. Ancak, değişen gereksinimler, uygulamada ortaya çıkan aksaklıklar, ekonomik ve politik anlayışta meydana gelen değişiklikler sebebiyle mevzuatların da revize edilme ihtiyacının olduğu unutulmamalıdır. 1961 yılından itibaren yaşanan gelişmeler de aslında bunun bir göstergesidir. Bu nedenle; yapılan öneriler, süreçte yaşanan aksaklık ve olumsuzluklara ilişkin yapılan değerlendirmeler harcama hukuku açısından büyük bir kazanım olacaktır.
Özet (Çeviri)
In Turkey, as in the world, the emergence of public servants' unionism came after that of labor unionism. While workers have been struggling for their rights and freedoms since the early 19th century, it took time for public officials to mobilize for similar rights and freedoms. The nature of the services provided by public servants and their more advantageous position both economically and socially compared to workers delayed the emergence of the right to organize for this group. However, public servants, who saw that workers were able to protect their rights and interests through unionization and became better positioned over time, felt the need to organize in order to improve their economic and social situation. Between 1961 and 1982, many legal and defacto developments took place in the field of public servants' unionization in Turkey. In the continuation of this process, public officials gained the right to form trade unions also the trade union rights of public officials were constitutionally guaranteed. With the impact of these developments in the trade union field, the right to collective aggrement was granted to public officials with the Constitutional amendment in 1995 and the Law No. 4688 on Public Officials' Trade Unions was adopted in 2001, which sets out the procedures and principles for the exercise of this right. With the adoption of Law No. 4688, the financial and social rights of public officials were determined through collective agreement between 2002 and 2010. With the 2010 Constitutional amendment, the right to collective agreement became a constitutional right for public servants. Law No. 4688 was amended in 2012 to allow the financial and social rights of public servants to be determined through collective agreement. We can say that leaving the final decision on the financial and social rights of public servants to collective bargaining negotiations is a step forward. However, it should not be forgotten that the legislation also needs to be revised due to changing needs, problems that arise in practice, and changes in economic and political understanding. The developments since 1961 are in fact an indication of this. For this reason, the suggestions made and the evaluations made regarding the setbacks and negativities experienced in the process will be a great gain in terms of expenditure law.
Benzer Tezler
- Kamu görevlilerinin toplu sözleşme hakkı
Collective bargaining rights of public officials
SULTAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN TÜRE
- Türkiye'de kamu görevlileri sendikalarının önündeki engeller: Toplu sözleşme süreci
The barriers to the public servants trade unions in Turkey: The collective contract process
HAZAL YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriTekirdağ Namık Kemal Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ SIRIM
- Türkiye'de kamu görevlileri sendikalarının toplu pazarlık sistemindeki etkililiği
Public employee union?s effectiveness in collective bargaining system in Turkey
FEYZİ YAR
Doktora
Türkçe
2010
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METİN ÖZUĞURLU
- 2010 yılı Anayasa değişikliğinin memur sendikacılığı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of 2010 amendment of Constitution in terms of civil servant unionism
ABDULLAH ABALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN ÖREN
- Türkiye'de kamu görevlileri hakem kurulu uygulamasının memur sendikalarının örgütlenmesi ve pazarlık gücü üzerindeki etkisi
The impact of the public servants arbitration board system in türki̇ye on the organization and bargaining power of civil servant unions
ENGİN ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Siyasal BilimlerSinop ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL ALPAY ÖZNAZİK