21. yüzyılda Türkiye'de kadın kaval icracıları: İcra biçimleri, deneyimler ve görünürlük
Women kaval performers in Turkey in the 21st century: Performance styles, experiences, and visibility
- Tez No: 984659
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVİLAY ÇINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Halk müziği, Folk music
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Müziği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de kadın kaval icracılarının müzikal kimliklerini ve mesleki varoluş süreçlerini toplumsal cinsiyet perspektifiyle ele alarak, kavalın tarihsel olarak erkek egemen bir çalgı olarak konumlandırılmasının kadın icracıların görünürlüğünü sınırladığı savını temele almaktadır. Araştırma, kadınların kaval icracılığına yönelirken karşılaştıkları yapısal engelleri, toplumsal normlarla şekillenmiş cinsiyetçi önyargıları ve bu sınırlamalara karşı geliştirdikleri direniş stratejilerini nitel yöntemlerle incelemektedir. Görüşmelerden elde edilen yaşam öyküleri, kadınların müzik eğitimi konusunda ailelerinden destek görmediklerini, enstrüman seçimlerinin çoğu zaman onlar adına yapıldığını ve bazı durumlarda konservatuvar sınavlarına gizlice girdiklerini göstermektedir. Müzik eğitim kurumlarında ise fırsat eşitsizliği, yönlendirme ve dışlanma pratikleri, kadın öğrencilere yönelik ayrımcılığın süreklilik kazandığını ortaya koymaktadır. Profesyonel sahne ortamlarında erkek icracıların sistematik olarak tercih edilmesi, kadın müzisyenlerin görünürlük ve istihdam olanaklarını kısıtlamakta; sahnedeki eril söylemler ve mikro saldırılar kadın icracıların performanslarını dolaylı ya da doğrudan etkileyen baskılayıcı bir atmosfer yaratmaktadır. Kadınların fizyolojik olarak kaval çalmaya uygun olmadıkları yönündeki bilimsel temelden yoksun inanışlar, onların müzikal yeterliliklerini sorgulayan toplumsal söylemler üretse de birçok kadın icracının elde ettiği nitelikli başarılar bu mitleri geçersiz kılmaktadır. Bu tez, kaval icracılığını yalnızca teknik bir pratik olarak değil, toplumsal cinsiyet normlarıyla sürekli yeniden şekillenen bir toplumsal alan olarak kavramsallaştırmakta; kadınların öznel deneyimlerini, direnç biçimlerini ve mesleki kararlılıklarını çok yönlü biçimde değerlendirmektedir. Sonuç olarak çalışma, kadın kaval icracılığının görünürlüğünün artırılmasını ve daha eşitlikçi, kapsayıcı müzik politikalarının geliştirilmesini gerekli yapısal dönüşümler bağlamında vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study, by addressing the musical identities and professional existence processes of women kaval performers in Turkey from a gender perspective, is grounded in the claim that the historical positioning of the kaval as a male-dominated instrument limits the visibility of women performers. The research examines, through qualitative methods, the structural obstacles women encounter when turning toward kaval performance, the gendered prejudices shaped by social norms, and the strategies of resistance they develop against these constraints. Life stories obtained from interviews show that women do not receive support from their families regarding music education, that choices of instrument are often made on their behalf, and that in some cases they secretly take conservatory entrance exams. In music education institutions, practices of inequality, guidance, and exclusion reveal that discrimination against women students gains continuity. In professional stage environments, the systematic preference for male performers restricts the visibility and employment opportunities of women musicians; masculine discourses and micro-aggressions on stage create a suppressive atmosphere that directly or indirectly affects the performances of women performers. Although scientifically unfounded beliefs suggesting that women are physiologically unsuitable for playing the kaval generate social discourses that question their musical competence, the qualified achievements of many women performers invalidate these myths.This thesis conceptualizes kaval performance not only as a technical practice but as a social field that is continuously reshaped by gender norms; it evaluates women's subjective experiences, forms of resistance, and professional determination in a multidimensional manner. Consequently, the study emphasizes the need to increase the visibility of women kaval performers and to develop more egalitarian, inclusive music policies within the context of necessary structural transformations.
Benzer Tezler
- The historical topography of a provincial Byzantine city in Thrace with special attention to the fortifications: Vize (Bizye)
Trakya'da bir Bizans kentinin surlar odaklı tarihsel topoğrafyası: Vize (Bizye)
AYÇA BEYGO
Doktora
İngilizce
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KUBAN TOKGÖZ
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Türkiye'de 21. yüzyılda sporda kadın algısı
Perception of women in sports in the 21st century in Turkey
ÖZGE ADA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporManisa Celal Bayar ÜniversitesiSpor Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELHAN ÖZBEY
- 21. yüzyılda PKK terör örgütünün Türkiye'de kullandığı propaganda strateji ve teknikleri
Propaganda strategies and technics used by the PKK- terror organization, in the 21 Centruy
MUSTAFA URLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Halkla İlişkilerMarmara Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİDE HÜLYA BAYKAL
- 20. yüzyılda Türkiye'de kamusal alanda kadının görünürlülüğü
Visibility of women in public space in Turkey in the 20th century
DAMLA BUSE BODUROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Felsefeİstanbul Medeniyet ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAYLAGÜL CERAN KARATAŞ