Palyatif serviste tedavi gören hastalarda allostatik yükün ağrı ve bası yarası ile ilişkisi
The association of allostatic load with pain and pressure ulcers in patients treated in a palliative care unit
- Tez No: 985019
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Allostatik yük, Palyatif bakım, Ağrı, Bası yarası, Stres, Yaşam kalitesi, Allostatic load, Palliative care, Pain, Pressure ulcer, Stress, Quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışma, palyatif bakım hastalarında allostatik yükü, ağrı düzeylerini ve bası yarası durumlarını değerlendirmek; allostatik yükteki değişimlerin ağrı ve bası yarası üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Hastanesi Palyatif Bakım Servisi'nde izlenen 165 hasta ile yürütülmüştür. Veriler 01.11.2024–31.10.2025 tarihleri arasında olgu rapor formu, Psikososyal İndeks (PSİ) ve Visual Analog Skala (VAS) kullanılarak elde edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, klinik durumları, laboratuvar parametreleri, ağrı skorları ve bası yaralarına ilişkin bilgiler sistematik olarak kaydedilmiştir. Allostatik yük; vital bulgular, antropometrik ölçümler ve biyokimyasal göstergeler üzerinden değerlendirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda uygun parametrik/nonparametrik testler uygulanmış, değişkenler arası ilişkiler korelasyon analizleri ile belirlenmiş, bası yarası ve ağrı üzerine etkili faktörler regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 165 palyatif bakım hastasının %61,8'inde bası yarası saptandı. Bası yarası bulunan hastalarda ağrı skoru anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,041) ve palyatif yatış ile bakım süreleri daha uzundu (p=0,033 ve p=0,036). İnflamatuvar belirteçlerden CRP bası yarası olanlarda belirgin yüksek (p<0,001), albümin düzeyi ise anlamlı düşük bulundu (p=0,001). Total kolesterol ve trigliserit düzeyleri bası yarası bulunan grupta düşüktü (p=0,039; p=0,027). Yara sayısı ile ağrı, yatış ve bakım süreleri arasında pozitif korelasyon görüldü. Yaş arttıkça albümin ve lipid düzeylerinde düşüş saptandı. PSİ skorları bası yarası varlığına göre farklılık göstermedi; ancak ROC analizinde albüminin güçlü ayırt edici değeri olduğu belirlendi. Sonuç: Palyatif bakım hastalarında ağrı yönetimi, beslenme durumunun iyileştirilmesi, inflamasyon kontrolü ve bası yarası önleme stratejilerinin bütüncül bir yaklaşımla uygulanması klinik sonuçları iyileştirebilir. Bu çalışma, palyatif bakımın yalnızca semptom kontrolüne değil, fizyolojik stres yükünün azaltılmasına odaklanan entegre bir klinik yaklaşım gerektirdiğini vurgulamaktadır ve gelecekteki girişimsel çalışmalar için değerli bir temel oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to assess allostatic load, pain levels, and pressure ulcer status in palliative care patients, and to examine the effects of changes in allostatic load on pain and pressure ulcer development. Material and Methods: This cross-sectional study was conducted with 165 patients followed in the Palliative Care Unit of SBÜ Bursa Yuksek Ihtisas Training and Research Hospital. Data were collected between November 1, 2024 and October 31, 2025 using a case report form, the Psychosocial Index (PSI), and the Visual Analog Scale (VAS). Demographic characteristics, clinical findings, laboratory parameters, pain scores, and pressure ulcer data of the patients were systematically recorded. Allostatic load was evaluated based on vital signs, anthropometric measurements, and biochemical indicators. Appropriate parametric and nonparametric tests were used for comparisons between groups, correlations were analyzed to assess relationships between variables, and regression analyses were performed to identify factors affecting pressure ulcers and pain. A significance level of p<0.05 was accepted. Results: Among the 165 palliative care patients included in the study, pressure ulcers were detected in 61.8% of the cases. Patients with pressure ulcers had significantly higher pain scores (p=0.041) and longer palliative hospitalization and care durations (p=0.033 and p=0.036, respectively). Among inflammatory markers, CRP levels were significantly elevated in patients with pressure ulcers (p<0.001), whereas albumin levels were significantly lower (p=0.001). Total cholesterol and triglyceride levels were also lower in the pressure ulcer group (p=0.039 and p=0.027, respectively). A positive correlation was observed between the number of wounds and pain scores, hospitalization duration, and care duration. Increasing age was associated with reductions in albumin and lipid levels. PSI scores did not differ according to the presence of pressure ulcers; however, ROC analysis revealed that albumin had strong discriminatory value in identifying pressure ulcer presence. Conclusion: In palliative care patients, a holistic approach that encompasses effective pain management, nutritional optimization, inflammation control, and pressure ulcer prevention strategies may improve clinical outcomes. This study highlights that palliative care should not be limited to symptom control alone, but rather requires an integrated clinical approach focused on reducing physiological stress burden, thereby providing a valuable foundation for future interventional research.
Benzer Tezler
- Onkoloji palyatif serviste takip edilen hastalarda vitamin B12 yüksekliğinin etyolojisinin araştırılması
Investigation of the etiology of high vitamin B12 levels in patients followed in the oncology palliative care service
BUSE DURAK GÜMÜŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
OnkolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUT GÖK
- Palyatif bakım servisinde yatan bası yarası mevcut hastalarda mortalite ve morbidite üzerine etki eden faktörlerin retrospektif analizi
Retrospective analysis of factors influencing mortality and morbidity in patients with pressure ulcers admitted to palliative care services
ŞENDA YILDIRIM POLAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
DR. SİBEL BAKTIR ALTUNTAŞ
- Meme kanserli hastalarda potansiyel ilaç etkileşimlerinin sıklığı ve risk faktörleri
Frequency and risk factors of potential drug interactions in breast cancer patients
FATMA ACAR BAKIRHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Onkolojiİnönü Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN HARPUTLUOĞLU
- Palyatif bakım biriminde yatan hastaların verilerinin retrospektif analizi
Başlık çevirisi yok
BEDİA EDA GÜLTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSakarya Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ TAMER
- Pediyatrik palyatif bakım merkezinde yatan hastalarda görülen enfeksiyonlar ve çoklu ilaç diremci gösteren patojenlerin görülme sıklığı
Frequency of infections and multidrug resistant pathogens in patients hospitalized in pediatric palliative care centers
KERİME CAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞANLIAY ŞAHİN