Yetişkin zorbalığı ve mağduriyeti ile ebeveyn kabul reddi ve benlik algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between adult bullying and victimization and parental acceptance-rejection and self-perception
- Tez No: 985362
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FÜSUN GÖKKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yetişkin zorbalığı ve mağduriyeti ile ebeveyn kabul-reddi ve benlik algısı arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, yetişkin zorbalık ve mağduriyetinde cinsiyet, eğitim, medeni durum ve gelir düzeyi gibi sosyodemografik değişkenlere göre ortaya çıkan farklılaşmalar da incelenmiştir. Çalışmaya, Türkiye genelinde yaşayan 18-65 yaş aralığındaki 372 yetişkin birey dahil edilmiştir. Veriler, çevrimiçi platformda Google Forms aracılığıyla hazırlanan anket yoluyla toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Yetişkinlerde Zorbalık ve Mağduriyet Ölçeği, Yetişkin Ebeveyn Kabul Reddi Kısa Formu ve Benlik Kuramı Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların sosyo-demografik bilgileri ise araştırmacı tarafından oluşturulan Demografik Bilgi Formu ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde SPSS 24 paket programı kullanılmıştır. Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre zorbalık ve mağduriyet puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla, verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle, iki gruplu değişkenler için bağımsız gruplar Mann-Whitney U testi, ikiden fazla gruba sahip değişkenler için ise Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Verilerin normal dağılım varsayımını karşılamamasına rağmen, geniş örneklem büyüklüğü göz önünde bulundurularak değişkenler arası ilişkiler için Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Yordayıcı etkileri incelemek amacıyla ise robust (sağlam) bir yöntem olan kuantil regresyon analizi tercih edilmiştir. Araştırmanın bulguları, yetişkin zorbalığı ve mağduriyetinin sosyodemografik değişkenlere göre farklılaştığını göstermiştir. Erkek katılımcıların kadınlara göre daha fazla zorbalık eğilimi sergilediği saptanırken, mağduriyet açısından cinsiyetler arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Eğitim düzeyi arttıkça hem zorbalık hem de mağduriyet düzeylerinin yükseldiği gözlemlenmiştir. Medeni durum incelendiğinde, ilişkisi olan bireylerin evli olanlara kıyasla daha yüksek zorbalık puanına sahip olduğu belirlenmiş, ancak mağduriyet açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Gelir düzeyi ile hem zorbalık hem de mağduriyet arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ayrıca, ebeveyn kabul-reddi ve benlik algısının belirli alt boyutlarının yetişkin zorbalığı ve mağduriyeti ile ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Ebeveyn reddinin (anne ve baba reddi) hem yetişkin zorbalığı hem de mağduriyet ile zayıf düzeyde pozitif yönlü ilişkiler gösterdiği tespit edilmiştir. Benlik algısı alt boyutlarından ise, zorbalıkla yalnızca aile ilişkileri alt boyutunun zayıf negatif ilişkisi olduğu bulunurken, mağduriyetle aile ilişkileri ve fiziksel sağlık alt boyutlarının zayıf negatif ilişkileri olduğu belirlenmiştir. Kuantil regresyon analizleri, baba reddinin yetişkin zorbalığını anlamlı düzeyde pozitif yönde yordadığını, fiziksel sağlığın ise mağduriyeti anlamlı düzeyde negatif yönde yordadığını ortaya koymuştur. Fakat her iki yordayıcı modelin açıklanan varyansı oldukça düşüktür. Bu araştırma, yetişkin zorbalığının kaynaklarını ve hazırlayıcı faktörlerini anlamaya yönelik olup, literatürde sınırlı sayıda çalışma bulunan bu alandaki önemli bir boşluğu doldurmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the relationships between adult bullying and victimization, parental acceptance-rejection, and self-perception. Additionally, it examines the differentiations in adult bullying and victimization based on sociodemographic variables such as gender, education, marital status, and income level. The study included 372 adult individuals aged 18-65 living across Turkey. Data were collected via an online survey prepared using Google Forms. The instruments used for data collection were the Adult Bullying and Victimization Scale, the Parental Acceptance-Rejection Questionnaire Short Form (Adult Version), and the Self-Perception Scale. Participants' sociodemographic information was obtained through a Demographic Information Form created by the researcher. SPSS 24 software was used for statistical analysis of the received data. To determine whether bullying and victimization scores differed according to participants' sociodemographic characteristics, the Mann-Whitney U test for independent groups was applied for two-group variables, and the Kruskal-Wallis test for variables with more than two groups, due to the non-normal distribution of the data. Despite the data not meeting the assumption of normal distribution, Pearson correlation analysis was applied to examine inter-variable relationships, given the large sample size. Quantile regression analysis, a robust method, was preferred to examine predictive effects. The findings of the study showed that adult bullying and victimization differed according to sociodemographic variables. Male participants were found to exhibit a greater tendency towards bullying than females, while no significant difference was found between genders in terms of victimization. As the education level increased, both bullying and victimization levels were observed to rise. When examining marital status, individuals in a relationship were found to have higher bullying scores compared to married individuals, but no significant difference was found in terms of victimization. No significant difference was found between income level and either bullying or victimization. Furthermore, certain sub-dimensions of parental acceptance-rejection and self-perception were found to be related to adult bullying and victimization. Parental rejection (mother and father rejection) was found to show weak positive relationships with both adult bullying and victimization. Among the self-perception sub-dimensions, only the family relations sub-dimension was found to have a weak negative relationship with bullying, while family relations and physical health sub-dimensions were found to have weak negative relationships with victimization. Quantile regression analyses revealed that father rejection significantly predicted adult bullying in a positive direction, and physical health significantly predicted victimization in a negative direction. However, the explained variance of both predictive models was quite low. This research aims to understand the sources and predisposing factors of adult bullying, filling a significant gap in this area where there is a limited number of studies in the literature.
Benzer Tezler
- Adölesanların sosyal medya bağımlılığının ebeveynlerin sosyal medya bağımlılığından etkilenme, siber zorbalık ve yalnızlıklarını etkileme durumunun incelenmesi
Investigation of adolescents' social media addiction affecting parents' socialmedia addiction, cyberbullying and loneliness
SEHER ARI ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL KÜÇÜK
- İşletmelerde siber zorbalık, duygusal zeka ve üretim karşıtı davranışlar ilişkisi
The relationship between cyberbullying, emotional intelligence and counterproductive behavior in organizations
ŞAZİYE SERDA KAYMAN
- Yeni medya ortamlarında mağduriyet ve zorbalığa karşı tepkiler: Genç yetişkin kadınlar üzerine bir araştırma
Victimization and reactions against bullying in new media environments: A study on young adult women
DEREN BAYSAL
Doktora
Türkçe
2025
İletişim BilimleriEge ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİDAYE AYDAN BİLGİLİER
- Kadın üniversite öğrencilerinde siber obsesif takip ile travma sonrası stres bozukluğu ve suç korkusu arasındaki ilişki
The relationship between cyber obsessive stalking, post-traumatic stress disorder and fear of crime i̇n female university students
FEYZANUR CEYLAN ÖZDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Adli Tıpİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP BELMA GÖLGE
- The role of fear of missing out on social media addiction and cyberbullying victimization
Gelişmeleri kaçırma korkusunun sosyal medya bağımlılığı ve siber zorbalık mağduriyeti üzerindeki rolü
FATMA BAŞAK TOKER
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP MAÇKALI