Bağlanma stilleri ile yetişkin ayrılma anksiyetesi ve yetersizlik duygusu arasındaki ilişki
The relationship between attachment styles, adult separation anxiety, and feelings of inadequacy
- Tez No: 985368
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FİKRET POYRAZ ÇÖKMÜŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ayrılma anksiyete bozukluğu, Güvenli bağlanma, Güvensiz bağlanma, Kaygılı ve kaçınan bağlanma, Kayıtsız bağlanma, Korkulu bağlanma, Saplantılı bağlanma, Yetişkinlerde bağlanma, Separation anxiety disorder, Attachment security, Insecure attachment, Attachment anxiety and avoidance, Indifferent attachmen, Fearful attachment, Preoccupied attachment, Adult attachment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bağlanma, yaşamın erken dönemlerinde gelişen ve bireyin benlik algısı ile kişilerarası ilişkilerini şekillendiren temel bir yapıdır. Ayrılma anksiyetesi, bağlanma figüründen uzak kalma korkusuyla ortaya çıkan yoğun kaygı hali olup, bazı bireylerde yetişkinlikte de görülebilir. Yetersizlik duygusu ise bireyin kendini yetersiz, değersiz veya başarısız hissetmesiyle ilişkilidir. Bağlanmanın niteliği, ayrılık durumlarına verilen tepkiler ve yeterlilik hissi üzerinde belirleyici olabilir. Bu araştırmada, bağlanma stillerinin yetişkin ayrılma anksiyetesi ve yetersizlik duygusuyla olan ilişkileri incelenmiştir. Araştırma, erişkin bireylerden oluşan 244 kişilik bir örneklemden elde edilen verilerle yürütülmüştür. Katılımcılara, sosyodemografik bilgi formu ile birlikte Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği (ÜBBSÖ), Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketi (YAAA) ve Yetersizlik Duygusu Ölçeği (YDÖ) uygulanmıştır. Veriler, çevrimiçi olarak Google Formlar aracılığıyla toplanmış, çalışmaya yalnızca gönüllülük esasına göre onay vermiş bireyler dahil edilmiştir. Sosyal medya ve çeşitli çevrimiçi platformlar aracılığıyla katılımcılara ulaşılmıştır. Halihazırda psikiyatrik tedavi görmekte olduğunu belirten bireyler çalışma dışı bırakılmıştır Verilerin analizinde parametrik olmayan testler (Mann-Whitney U, Spearman korelasyon analizi) ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, güvenli bağlanma stili, hem yetişkin ayrılma anksiyetesi hem de yetersizlik duygusu ile negatif yönde anlamlı ilişkiler göstermektedir. Ayrıca kaygılı bağlanma stili her iki değişkenle de pozitif yönde anlamlı bir ilişki içindedir. Kaçıngan bağlanma stilinin ise bu değişkenlerle anlamlı bir ilişkisi bulunmamıştır. Regresyon analizleri sonuçları, güvenli bağlanmanın yetişkin ayrılma anksiyetesi ve yetersizlik duygusunu negatif; kaygılı bağlanmayı ise pozitif yordadığınını göstermiştir. Aracılık analizi güvenli ve kaygılı bağlanma stilleri ile yetişkin ayrılma anksiyetesi arasındaki ilişkide yetersizlik duygusunun aracılık rolü olduğunu göstermiştir. Ayrıca, yaş arttıkça kaygılı ve kaçıngan bağlanma, ayrılma anksiyetesi ve yetersizlik duygusunun azaldığı bulunmuştur. Kadın ve bekar katılımcıların ise bu değişkenlerde, erkekler ve evli olanlara kıyasla daha yüksek puanlar aldığı saptanmıştır. Elde edilen bulgular, bağlanma stillerinin bireyin psikososyal işleyişi üzerindeki etkilerini ortaya koymakta ve psikoterapötik müdahalelerde bağlanma temelli yaklaşımların önemine işaret etmektedir. Yetişkin ayrılma anksiyetesi üzerine çalışmalar bulunsa da, bu değişkenin bağlanma stilleri ve yetersizlik duygusuyla birlikte ele alındığı araştırmalar sınırlıdır. Bu çalışma, bu üç değişken arasındaki ilişkiyi inceleyerek literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Attachment is a fundamental construct that develops in early life and shapes an individual's self-perception and interpersonal relationships. Separation anxiety is an intense state of distress that arises from the fear of being away from an attachment figure and may persist into adulthood for some individuals. Feelings of inadequacy, on the other hand, are associated with perceiving oneself as insufficient, unworthy, or unsuccessful. The nature of attachment can influence responses to separation and the sense of self-efficacy. This study examined the relationships between attachment styles, adult separation anxiety, and feelings of inadequacy. The study was conducted with data collected from a sample of 244 adult individuals. Participants completed a sociodemographic information form, the Three-Dimensional Attachment Styles Scale (TDASS), the Adult Separation Anxiety Questionnaire (ASAQ), and the Feelings of Inadequacy Scale (FIS). Data were collected online via Google Forms, and only individuals who voluntarily consented were included in the study. Participants were reached through social media and various online platforms. Individuals currently undergoing psychiatric treatment were excluded from the study. For data analysis, non-parametric tests (Mann-Whitney U, Spearman correlation analysis) and multiple linear regression analysis were used. According to the findings, secure attachment style was found to have significant negative correlations with both adult separation anxiety and feelings of inadequacy. Anxious attachment style showed significant positive correlations with both variables. Avoidant attachment style, however, was not significantly associated with either variable. Regression analysis results indicated that secure attachment negatively predicted both adult separation anxiety and feelings of inadequacy, whereas anxious attachment positively predicted them. Mediation analysis demonstrated that feelings of inadequacy function as a mediator in the relationship between secure and anxious attachment styles and adult separation anxiety. Furthermore, it was found that with increasing age, levels of anxious and avoidant attachment, separation anxiety, and feelings of inadequacy decreased. Female and single participants scored higher on these variables compared to male and married participants. The findings highlight the impact of attachment styles on individuals' psychosocial functioning and underscore the importance of attachment-based approaches in psychotherapeutic interventions. Although there are existing studies on adult separation anxiety, research examining this variable together with attachment styles and feelings of inadequacy is limited. This study aims to contribute to the literature by exploring the relationships among these three variables.
Benzer Tezler
- Romantik ilişkilerde bağışlamanın yetişkin bağlanma stilleri ve yetişkin ayrılma anksiyetesi ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relation between styles of adult attachments, separation anxiety and forgiveness in romantic relationships
BUSE KURTLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
- Yaygın anksiyete bozukluğu tanılı hastalarda eşlik eden yetişkin ayrılma anksiyetesi bozukluğu sıklığının araştırılması, çocukluk çağı travmatik yaşantıları ve erişkin bağlanma stilleri ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the frequency of accompanying adult separation anxiety disorder in patients diagnosed with general anxiety disorder, and investigation of its relationship with childhood traumatic experiences and adult attachment styles
MELTEM KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriMersin ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENEL ACAR
- 1.sınıf tıp fakültesi öğrencilerinde yetişkin ayrılma anksiyetesi, bağlanma stilleri ve kişilik özellikleri
Adult separation anxiety, attachment styles and personality traits of 1st year medical faculty students
GÜLSÜM HANÇER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE KOCABAŞOĞLU
- Psikiyatri polikliniğine başvuran kadınlarda eş şiddetine maruziyetin klinik özellikler, yetişkin ayrılık anksiyetesi, bağlanma stilleri ve algılanan sosyal destekle ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between exposure to spousal violence and clinical characteristics, adult separation anxiety, attachment styles and perceived social support in women applying to a psychiatric outpatient clinic
MERVE ŞİRİN KUŞCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CELALEDDİN TURGUT
- Çift terapisine başvuran evli çiftlerde ayrılma anksiyetesi ve bağlanma stilleri arasındaki ilişki
The relationship between separation anxiety and attachment styles in married couples seeking couples therapy
MERVE SUMA BERBEROĞLU