ESG perspektifinden sektörel performans değerlendirmesi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi örneği
Sectoral performance evaluation from an ESG perspective: The case of the BIST Sustainability Index
- Tez No: 985710
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ÇEKİÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Üretim ve İşlemler Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 2023 yılı için Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik 25 Endeksi'nde yer alan şirketlerin çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) performanslarının karşılaştırmalı bir değerlendirmesini yapmaktır. Analizde kullanılan ESG verileri, Londra Borsası Grubu (LSEG) metodolojisinden elde edilmiştir. Sektörler arasındaki benzerlik ve farklılıkları belirlemek için K-ortalamaları kümeleme analizi uygulanmış ve kümeleme yapıları çevresel, sosyal, yönetişim ve genel ESG puanları için ayrı ayrı incelenmiştir. Bir boyutlu veya çevre odaklı bir bakış açısını benimseyen önceki çalışmaların bulgularının aksine, bu araştırma tüm ESG boyutlarının kapsamlı bir değerlendirmesini sunmakta ve sektörel sürdürülebilirlik performansının yapısal kalıplarını ortaya koymaktadır. Bulgular, sektörlerin homojen bir ESG yapısı sergilemediğini ve aynı sektördeki şirketlerin farklı kümelere ayrılabileceğini göstermektedir. Çevresel boyut, enerji, otomotiv, inşaat ve ağır sanayi gibi yüksek etkili sektörlerde en önemli değişkenliği sergilemiştir. Sosyal boyut, hizmet odaklı ve perakende sektörlerinde daha belirgin görünürken, yönetişim boyutunun ise finans ve yatırım sektörlerinde güçlü olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, yönetişim kalitesinin ESG boyutları genelinde dengeli sürdürülebilirlik performansının kritik bir belirleyicisi olduğunu göstermektedir. Analiz, ESG performansının rekabet avantajı, yatırımcı güveni ve uzun vadeli değer yaratımına katkıda bulunduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma Türkiye'de sektörlerin ESG boyutları açısından nasıl farklılık gösterdiğine dair kapsamlı bir anlayış sunmakta ve çok boyutlu kümeleme yaklaşımı kullanarak metodolojik bir katkı sağlamaktadır. Bulgular, küresel sürdürülebilirlik eğilimlerine uygun sektör özelinde sürdürülebilirlik stratejileri geliştirmek için işletmeler, politika yapıcılar ve düzenleyici otoriteler için değerli içgörüler sunmaktadır. Anahtar Sözcükler ESG, Sektörel Performans, Sürdürülebilirlik, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi, K-means Kümeleme Analizi
Özet (Çeviri)
The objective of this study is to undertake a comparative evaluation of the environmental, social, and governance (ESG) performance of companies listed in the Borsa Istanbul Sustainability 25 Index for the year 2023. The ESG data utilised in the analysis are derived from the London Stock Exchange Group (LSEG) methodology. In order to identify the similarities and differences between sectors, the K-means clustering analysis was applied, and the clustering structures were examined separately for environmental, social, governance, and overall ESG scores. In contrast to the findings of preceding studies, which primarily adopt a one-dimensional or environmentally centred perspective, this research offers a comprehensive evaluation of all ESG dimensions and unveils the structural patterns of sectoral sustainability performance. The findings suggest that sectors do not demonstrate a homogeneous ESG structure; furthermore, companies within the same sector may be allocated to different clusters. The environmental dimension exhibited the most significant variability in high-impact sectors, including energy, automotive, construction, and heavy industry. The social dimension was more prominent in the service-oriented and retail sectors, while the governance dimension was strongest in the finance and investment sectors. The findings indicate that governance quality is a critical determinant of balanced sustainability performance across ESG dimensions. The analysis demonstrates that ESG performance contributes to competitive advantage, investor confidence, and long-term value creation. In conclusion, this thesis provides a comprehensive understanding of how sectors differ across ESG dimensions in Türkiye and offers a methodological contribution by employing a multi-dimensional clustering approach. The findings offer valuable insights for businesses, policymakers, and regulatory authorities in developing sector-specific sustainability strategies that are aligned with global sustainability trends. Keywords ESG, Sectoral Performance, Sustainability, BIST Sustainability Index, K-means Clustering Analysis
Benzer Tezler
- The impact of ESG factors on corporate financial performance: Strategies, integration and green M&As
ESG faktörlerinin kurumsal finansal performansa etkisi: Stratejiler, entegrasyon ve yeşil birleşme & satın almalar
DENİZ TURGUT
- Türkiye'de döngüsel tarıma geçiş: Yeşil ve sürdürülebilir finansman araçlarının rolü
Transition to circular agriculture in Türkiye: The role of green and sustainable finance tools
ARDA TİMURÇİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ERDEM GÖRGÜN
- Kurumsal risk yönetimi çerçevesinde çevresel, sosyal, yönetişim (ESG) risklerinin yönetilmesi: Finans sektöründe yer alan bir şirket üzerinde uygulama
Managing ESG risks in the framework of enterprise risk management: A practice on a company in the finance sector
FATMANUR KADAYIF
- Türkiye'de enerji geçişinin finansmanı: Karbon sıfır hedefleri bağlamında ekonomik ve mali araçların rolü
Financing energy development in Turkey: The role of economic and financial instruments in the context of carbon zero targets
ZEYNEP SABAZ GÖVER
- İklim değişikliği ve sürdürülebilirlik ile ilgili enerji şirketlerinin alabileceği önlemler
Measures that energy companies can take regarding climate change and sustainability
ESRA NUR KENDİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EnerjiKto Karatay ÜniversitesiEnerji Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DİDEM TUNÇEZ
