Geri Dön

Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası kişilerde COVİD-19 korkusunun aşı karşıtlığına etkisinin değerlendirilmesi

Evaluation of the effect of COVID-19 fear on vaccination opposition among people between 18-65 years of age applying to the family medicine clinic of Ankara Training and Research Hospital

PDF İndir

  1. Tez No: 985801
  2. Yazar: GONCA GÜL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Çin'den yayılan COVID-19 pandemisi (SARS-CoV-2), sağlık sistemlerini zorlayarak, yüksek ölüm oranı ve kesin tedavisinin olmaması nedeniyle dünya çapında büyük korku ve kaygı yaratmıştır. Sokağa çıkma yasakları gibi kısıtlamalar bu ruh sağlığı sorunlarını artırmıştır. Virüse karşı inaktif, viral vektör ve mRNA gibi çeşitli aşı türleri kullanılmaktadır. Türkiye'de aşılama 2021'de CoronaVac, Pfizer-BioNTech ve TURKOVAC ile başlamış, toplam doz sayısı yüksek olmasına rağmen aşı yaptırmayı reddeden önemli bir kesim mevcuttur. Aşılar, çiçek hastalığı gibi hastalıkları yok etmede hayati bir koruyucu tıp aracı olmasına rağmen, sürekli olumsuz propagandalara maruz kalmıştır. Bu çalışmanın amacı, toplumdaki COVID-19 kaygı düzeyi ile aşı karşıtlığı eğilimlerini tespit etmek ve bu ikisi arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, 01.02.2025-01.05.2025 tarihleri arasında yürütülen tanımlayıcı nitelikte bir araştırmadır. Bu araştırmaya, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası 374 kişi gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Aşı Karşıtlığı Ölçeği ve Koronavirüs-19 Fobisi Ölçeği anketleri yüz yüze uygulandı. Çalışmada elde edilen veriler BM SPSS Statistics for Windows, Version 30.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde p<0,05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza toplam 374 kişi katıldı. Katılımcıların %73,26'sı kadın, %26,74'ü erkekti. Gelir durumunu %22,73'ü giderinden az, %58,82'si giderine denk, %18,45'i giderinden fazla olarak belirtti. Eğitim düzeyine göre en fazla olan grup %54,01 ile lisans ve üzeri mezunuydu. Katılımcıların %70,59'unda kronik hastalık yokken %29,41'inde en az bir kronik hastalık mevcuttu. Katılımcıların %64,71'i COVID-19 geçirdiğini, %85,03'ü COVID-19 aşısı olduğunu belirtti. Katılımcıların büyük bir kısmının çocukluk aşıları tamdı. Aşı Karşıtlığı Ölçeği (AKÖ) toplam puan ortalaması 51,87±18,26 iken, COVID-19 Fobisi Ölçeği (C19P-S) toplam puan ortalaması 37,01±15,01 olarak bulundu. AKÖ toplam puanı ile C19P-S somatik (r=0,105; p=0,043) ve ekonomik (r=0,158; p=0,002) boyutları arasında da pozitif yönlü zayıf düzeyde ilişki vardı. Sonuç: Çalışmaya katılan, çoğunluğu yüksek eğitimli ve aşılanmış bireyler, aşıların faydasına inanmakla birlikte yan etki endişeleri nedeniyle yaygın bir tereddüt yaşamaktaydı. Düşük eğitim düzeyi, aşı karşıtlığının belirleyicilerindendi. COVID-19 aşısı olma, çocukluk aşılarının tam olması gibi mevcut aşılanma davranışı, genel olarak daha düşük aşı karşıtı tutumu ile ilişkiliydi. Ekonomik zorluk yaşayan gruplar ise aşıya hem daha fazla fayda atfetmekte hem de daha fazla karşıtlık göstermekteydi. Bu bulgular ışığında, aşı tereddüdüyle mücadele için uygun eğitim verilmesi ve yan etkiler konusunda şeffaf olunması gerektiğini, sağlık personelinin tereddütlü kişilerle empati kurarak ve güven inşa ederek iletişim kurmasının büyük önem taşıdığını düşünüyoruz.

Özet (Çeviri)

Introduction and Aim: The COVID-19 pandemic (SARS-CoV-2), which originated in China, has strained healthcare systems, created significant fear and anxiety worldwide due to its high mortality rate and lack of a definitive cure. Restrictions such as curfews have exacerbated these mental health issues. Various types of vaccines, including inactivated, viral vector, and mRNA, are being used against the virus. Vaccination in Türkiye began in 2021 with CoronaVac, Pfizer-BioNTech, and TURKOVAC. Despite the high number of doses, a significant portion of the population still refuses to be vaccinated. Despite being a vital preventive medicine tool in eradicating diseases like smallpox, vaccines have been subject to persistent negative propaganda. The aim of this study is to identify the level of public anxiety about COVID-19 and trends in anti-vaccine sentiment, and to analyze the relationship between the two. Materials and Methods: Our study is a descriptive study conducted between February 1, 2025, and April 1, 2025. 374 individuals aged 18-65 who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of Ankara Training and Research Hospital participated in this study voluntarily. Participants were administered a sociodemographic data form, the Vaccination Opposition Scale, and the Coronavirus-19 Phobia Scale face-to-face. Data obtained in the study were analyzed using the BM SPSS Statistics for Windows, Version 30.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) package program. A p<0.05 was considered statistically significant in the analyses. Results: A total of 374 people participated in our study. 73.26% of the participants were female and 26.74% were male. 22.73% reported their income as less than their expenses, 58.82% as equal to their expenses, and 18.45% as more than their expenses. The highest level of education consisted of 54.01% with a bachelor's degree or higher. 70.59% of the participants had no chronic disease, while 29.41% had at least one chronic disease. 64.71% of the participants reported having had COVID-19, and 85.03% had received the COVID-19 vaccine. The majority of the participants were up to date on childhood vaccinations. The total mean score on the Vaccine Opposition Scale (VAS) was 51.87±18.26, and the total mean score on the COVID-19 Phobia Scale (C19P-S) was 37.01±15.01. There was also a weak positive correlation between the total SCD score and the C19P-S somatic (r=0.105; p=0.043) and economic (r=0.158; p=0.002) dimensions. Conclusion: Participants in the study, mostly highly educated and vaccinated individuals, believed in the benefits of vaccines but experienced widespread hesitancy due to concerns about side effects. Low education was a predictor of vaccine hesitancy. Current vaccination behavior, such as receiving the COVID-19 vaccine and having a full history of childhood vaccinations, was associated with lower overall anti-vaccine attitudes. Meanwhile, groups experiencing economic hardship both attributed greater benefits to vaccination and expressed greater opposition. In light of these findings, we believe that appropriate education and transparency regarding side effects are essential to combat vaccine hesitancy, and that it is crucial for healthcare professionals to communicate with hesitant individuals through empathy and trust-building.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    813095

    Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-49 yaş aralığındaki kadınların doğum kontrol yöntemleri hakkında bilgi tutum ve davranışları

    Information attitudes and behaviors of women ages of 18-49 who apply to Ankara Education and Research Hospital Family Medicine Polyclinic about birth control methods

    HİLAL BALAT ÇİFTÇİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile PlanlamasıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK

  2. Tez No

    487594

    Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran 18 yaş ve üstü diabetes mellitus tanılı hastaların hepatit b, influenza ve pnömokok aşı farkındalıkları ve aşılanma oranları

    Başlık çevirisi yok

    NEFİSE ŞEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. BASRİ FURKAN DAĞCIOĞLU

  3. Tez No

    806362

    Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran hipertansiyon hastalarının tansiyon takibinde etkisi olan faktörlerin araştırılması

    Başlık çevirisi yok

    GÜL ÖZGE BABALIOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN

  4. Tez No

    802882

    Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran COVID-19 geçirmiş hastaların COVID sonrası uzayan semptomlarının araştırılması

    Investigation of prolonged post COVID symptoms of patients WHO had COVID-19 WHO applied to Ankara Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinic

    MERVE ALTINTAŞ SOY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK

  5. Tez No

    1021515

    Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde kilonun uyku kalitesi ve gündüz uykululuk hali üzerine etkisinin değerlendirilmesi

    An assessment of the effect of body weight on sleep quality and daytime sleepiness among individuals aged 18–65 who visited the Family Medicine Clinics at Ankara Education and Research Hospital

    ESRA UĞUR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK

Geri Dön