Makrolid grubu antibiyotiklerden azitromisin ve klaritromisin etken maddelerinin sitotoksisite ve genotoksisitelerinin araştırılması
Investigation of the cytotoxicity and genotoxicity of the active ingredients azithromycin and clarithromycin, macrolide group antibiotics
- Tez No: 985853
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER ERTÜRK, DR. ÖĞR. ÜYESİ CEREN BÖRÇEK KASURKA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Genetik, Moleküler Tıp, Biology, Genetics, Molecular Medicine
- Anahtar Kelimeler: Genotoksisite, Sitotoksisite, Genotoxicity, Cytotoxicity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde yaygın olarak kullanılan makrolid grubu antibiyotiklerden azitromisin ve klaritromisin etken maddelerinin HEPG2 hücre hattı üzerindeki sitotoksik etkileri MTT testi, apoptotik etkileri ise flow sitometri yöntemi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, bu maddelerin insan periferal lenfosit hücreleri üzerindeki genotoksik potansiyelleri kromozom anormallikleri (KA) ve mikronükleus (MN) testleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, test edilen maddelerin hücre bölünmesi üzerindeki sitotoksik etkilerini ortaya koymak amacıyla mitotik indeks (MI) ve nükleus bölünme indeksi (NBI) değerleri hesaplanmıştır. MTT testi ile, azitromisin ve klaritromisinin 0.312, 0.625, 1.25, 2.5, 5, 10, 20 ve 40 µg/mL'lik konsantrasyonlarının 24, 48 ve 72 saatlik maruziyet sürelerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre IC₅₀ değerleri ve 1.25, 2.5 ve 5 µg/mL'lik konsantrasyonların 48 saatlik maruziyeti, flow sitometri testi ile analiz edilmiştir. Ayrıca, insan periferal lenfosit hücre kültürleri de azitromisin ve klaritromisinin 1.25, 2.5 ve 5 µg/mL'lik konsantrasyonlarına 48 saat süreyle maruz bırakılmıştır. Çalışmada negatif ve pozitif kontrol grupları oluşturularak karşılaştırmalı değerlendirme yapılmıştır. HEPG2 hücrelerine uygulanan azitromisin etken maddesinin, konsantrasyon artışına paralel olarak hücre canlılık oranını düşürdüğü; buna karşılık apoptoz oranını belirgin şekilde artırdığı gözlemlenmiştir. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, elde edilen farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p < 0.05). Benzer şekilde, klaritromisin etken maddesi uygulanan HEPG2 hücrelerinde de artan dozlara bağlı olarak canlı hücre oranlarında azalma, total apoptoz oranlarında ise artış gözlemLenmiştir. Tüm doz gruplarında nekrotik hücre oranlarının düşük seviyelerde kaldığı (%0.49–3.32) tespit edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, tüm doz grupları ile negatif kontrol grubu arasındaki farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p < 0.05). Mikronükleus (MN) testi sonuçlarına göre, azitromisin ve klaritromisin uygulamaları % mikronükleuslu binükleat hücre (%MNBN) oranında doza bağlı anlamlı artışlara yol açmıştır. En yüksek doz olan 5 µg/mL'de her iki antibiyotik için %MNBN oranlarının pozitif kontrol grubu ile benzer düzeyde olduğu saptanmıştır. Nükleer bölünme indeksi (NBI) analizleri, antibiyotik uygulanan gruplarda negatif ve çözücü kontrollere kıyasla anlamlı düzeyde düşüş göstermiştir. Bu düşüş doz arttıkça daha belirgin hale gelmiştir. Azitromisin ve klaritromisin uygulama gruplarında mitotik indeks (MI) değerleri de doza bağlı olarak azalmış, mitotik indeks değerleri negatif, pozitif ve çözücü kontrol gruplarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalmıştır (p < 0.05). Elde edilen bulgular, hem azitromisin hem de klaritromisinin insan periferik lenfositlerinde doza bağımlı genotoksik ve sitostatik etkiler oluşturabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study, the cytotoxic effects of the macrolide antibiotics azithromycin and clarithromycin—commonly used in the treatment of infectious diseases—on the HEPG2 cell line were evaluated using the MTT assay, while their apoptotic effects were assessed via flow cytometry. Furthermore, the genotoxic potential of these substances on human peripheral lymphocyte cells was investigated through chromosomal aberration (CA) and micronucleus (MN) assays. In addition, in order to determine the cytotoxic effects of the test substances on cell division, mitotic index (MI) and nuclear division index (NDI) values were calculated. The effects of azithromycin and clarithromycin at concentrations of 0.312, 0.625, 1.25, 2.5, 5, 10, 20, and 40 µg/mL over exposure periods of 24, 48, and 72 hours were evaluated using the MTT assay. Based on the obtained data, IC₅₀ values were calculated, and the effects of the 1.25, 2.5, and 5 µg/mL concentrations at 48 hours of exposure were further analyzed using flow cytometry. Additionally, human peripheral lymphocyte cell cultures were exposed to azithromycin and clarithromycin at the same concentrations (1.25, 2.5, and 5 µg/mL) for 48 hours. Negative and positive control groups were included for comparative evaluation. Azithromycin was observed to reduce cell viability in HEPG2 cells in a concentration-dependent manner, while simultaneously causing a marked increase in the rate of apoptosis. When compared with the control group, these differences were found to be statistically significant (p < 0.05). Similarly, in HEPG2 cells treated with clarithromycin, increasing doses resulted in decreased viable cell rates and elevated total apoptosis rates. Necrotic cell rates remained low across all dose groups (ranging from 0.49% to 3.32%). Statistical analyses revealed that all dose groups differed significantly from the negative control group (p < 0.05). According to the micronucleus (MN) assay results, treatment with azithromycin and clarithromycin led to a dose-dependent and statistically significant increase in the percentage of micronucleated binucleated cells (%MNBN). At the highest concentration of 5 µg/mL, %MNBN rates for both antibiotics were found to be comparable to those observed in the positive control group. Nuclear division index (NDI) analysis demonstrated a significant decrease in antibiotic-treated groups compared to both negative and solvent controls, with this decline becoming more pronounced at higher doses. Similarly, mitotic index (MI) values decreased in a dose dependent manner in the azithromycin and clarithromycin treatment groups, and these reductions were statistically significant when compared to the negative, positive, and solvent control groups (p < 0.05). The findings indicate that both azithromycin and clarithromycin may exert dose-dependent genotoxic and cytostatic effects on human peripheral lymphocytes.
Benzer Tezler
- Legionella pnömonisi sıklığı ve tedavide makrolid grubu antibiyotiklerin etkinliği
The Frequency of legionella pneumonia and the effectivity of macrolides in the treatment
AYŞE BOŞÇA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1996
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiAnkara ÜniversitesiDOÇ.DR. HALİL KURT
- Tonsillofarenjitli çocukların boğaz kültürlerinden izole edilen beta hemolitik streptokokların gruplandırılması, antibiyotik duyarlılıklarının ve penisilin toleransının araştırılması
Investigation of group determination, antibiotic susceptibility and penicilin tolerance in beta hemolytic streptococci isolated from children with tonsillopharyngitis
ERGİN ÇİFTÇİ
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2001
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKER DOĞRU
- Eksperimental efüzyonlu otitis mediada eritromisin, klaritromisin, azitromisin ve roksitromisinin antienflamatuar etkilerinin araştırılması
The research of antienflammatory effect of erythromycin, clarithromycin, azithromycin and roxythromycin on experimental otitis media with effusion
BEYTULLAH ERSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Kulak Burun ve BoğazAtatürk ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT AKTAN
- A grubu beta hemolitik streptokoklarda eski ve yeni makrolid direnç paterninin irdelenmesi
Başlık çevirisi yok
ZEYNEP ŞENSES
Doktora
Türkçe
2000
MikrobiyolojiGataMikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. LEVENT DOĞANCI
- Çevre su örneklerinde Legionella pneumophila ve makrolid dirençlerinin araştırılması
Investigation of Legionella pneumophila and macrolide resistance in environmental water specimens
AHMET AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mikrobiyolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA KÖKSAL ÇAKIRLAR