Moğolistan'daki runik harfli kısa Türk yazıtları
Short Turkic runic inscriptions in Mongolia
- Tez No: 986252
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ÖLMEZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma günümüzde Moğolistan sınırları içerisinde bulunan ve büyük çoğunluğu kayalar üzerine yazılmış, satır sayıları azlığı nedeniyle literatürde“küçük”ya da“kısa”yazıtlar olarak adlandırılan 158 yazıtı kapsamaktadır. Çalışma“Giriş”,“Yazıtların İncelenmesi”,“Dizin-Sözlük”ve“Sonuç”bölümlerinden oluşmaktadır.“Giriş”bölümünde, yazıtlar üzerine daha önce yapılan çalışmalar, yazıtların numaralandırılması ve tasnifi ile tezin yöntemi konuları hakkında bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın“Yazıtların İncelenmesi”bölümünde ise ele alınan yazıtlar, üzerine yazıldıkları malzemenin türüne göre; 1. Kaya Yazıtları, 2. Taşlar üzerindeki Yazıtlar, 3. Dikili Taşlar Üzerindeki Yazıtlar, 4. Taş Levhalar Üzerindeki Yazıtlar, 5. Çeşitli Nesneler ve Eşyalar Üzerindeki Yazıtlar 6. Kaplumbağa Kaideleri Üzerindeki Yazıtlar başlıkları altında incelenmiştir. Yazıtlar ele alınırken bu çalışmadaki okuma anlamlandırması runik metin–transliterasyon–transkripsiyon–anlam sıralaması çerçevesinde düzenlenmiştir. Ardından, yazıtlar üzerine daha önce yapılan okuma– anlamlandırmalar da tablo şeklinde sunulmuştur.“Açıklamalar”başlığı altında yazıtlarda geçen bazı sözcük ve ifadelere dair notlara yer verilmiştir.“Dizin-Sözlük”bölümünde ele alınan yazıtların sözlüğü yer almakta;“Sonuç”bölümünde ise yazıtlarda karşılaşılan sözler ve ifadelere dair değerlendirmelere yer verilmiştir. Tezin Ekler kısmında ise 2022 yılında gerçekleştirilen yazıt ziyaretlerinden elde edilen bazı yazıtlara ait fotoğraflar bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study, titled Short Turkic Runic Inscriptions in Mongolia, covers 158 inscriptions located within the borders of present-day Mongolia. Due to their limited number of lines, these inscriptions are referred to as“short or small inscriptions.”The study consists of the sections“Introduction,”“Analysis of the Inscriptions,”“Index–Glossary,”and“Conclusion.”In the“Introduction”section, information is provided on previous studies conducted on the inscriptions, the numbering and classification of the inscriptions, as well as the scope and methodology of the thesis. In the“Analysis of the Inscriptions”section, the inscriptions are categorized under six headings based on the type of material on which they were inscribed: Inscriptions on Rocks, Inscriptions on Stones, Inscriptions on Stelae, Inscriptions on Stone Slabs, Inscriptions on Various Objects and Artifacts, and Inscriptions on Tortoise Bases. In the section“Analysis of the Inscriptions”, the inscriptions examined in this study are classified under specific headings according to the type of material on which they were inscribed. In the examination of each inscription, the reading and interpretation proposed in this study are presented in the order of runic text – transliteration – transcription – meaning. Subsequently, previous reading and interpretation attempts of the inscriptions are also presented in tabular form. Under the title“Explanations”, notes on words and phrases found in the inscriptions are included. The“Index–Glossary”section provides a glossary of the words and expressions found in the inscriptions analyzed in the study. The“Conclusion”section presents evaluations regarding the words and expressions encountered in the inscriptions. The appendices of the thesis include photographs of some inscriptions obtained during the inscription visits carried out in 2022. This study was funded by Scientific Research Projects Coordination Unit of Istanbul University (Project No. 38846).
Benzer Tezler
- Kök Türk ve Uygur Çağındaki Moğol asıllı halkların siyasî ve kültürel durumları: 6 ve 9. yüzyıllarda
The cultural and political situation of Mongol tribes in Turkic and Uyghur State Periods: 6-9th centuries
ENKHBAT AVIRMED
- Moğolistan'daki KOBİ'ler
SME's ib Mongolia
NARANTSATSRAL SODNOMDORJ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İşletmeAnkara Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAYAT EBRU ERDOST ÇOLAK
- Moğolistan'daki Baganuur linyit işletmesi döküm sahası stabilite sorunlarının araştırılması
The investigation of stability problems of dump site in Baganuur lignite mine in Mongolia
GANZORİG BATCHULUUN
Doktora
Türkçe
2014
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT ÖZER
- Moğolistan'daki tüketicilerin Türk gıda ürünlerine yönelik genel satın alma eğilimi ve beklentilerinin belirlenmesine ilişkin bir pilot araştırma
A pilot survey about general tendency toward purchasing Turkish products and determining expectations of consumers in Mongolia
BOLORCHİMEG BATTUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İşletmeİstanbul ÜniversitesiUluslararası İşletmecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRAH CENGİZ
- Moğolistan'daki Hoton Türkleri (Dilleri–kültürleri-edebiyatları)
Khoton Turks in Mongolia (Language–culture–literature)
KHOSBAYAR ULZIISAIKHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve Edebiyatıİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞABAN DOĞAN