Kentlerin beslenmesi ve tarımsal sürdürülebilirlik: Türkiye'de büyükşehir belediyeleri üzerinden nitel bir analiz
Urban nutrition and agricultural sustainability: A qualitative analysis through metropolitan municipalities in Türkiye
- Tez No: 986280
- Danışmanlar: PROF. DR. PELİN PINAR GİRİTLİOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Siyasal Bilimler, Ziraat, Public Administration, Political Science, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Kentlerin Beslenmesi, Tarımsal Sürdürülebilirlik, Yerel Yönetimler, Büyükşehir Belediyeleri, İstanbul, Ekolojik tarım, Gıda üretimi, Kentsel tarım, Kuru tarım, Sözleşmeli tarım, Sürdürülebilir çevre, Topraksız tarım, İyi tarım uygulamaları, Urban Nutrition, Agricultural Sustainability, Local Governments, Metropolitan Municipalities, İstanbul, Metropolitan municipality, Food production, Urban agriculture, Dry farming, Contract farming, Sustainable environment, Soilless agriculture, Istanbul, Good agricultural practices
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora araştırması, Türkiye'deki büyükşehir belediyelerinin kent beslenmesini desteklemek için yürüttüğü tarımsal faaliyetleri kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Belediye projelerinin sıklığı, türü ve işlevselliği analiz edilerek, mevcut faaliyetlerin kentsel beslenmeye sağladığı katkılar ve gelecekte sunabileceği potansiyel faydalar değerlendirilecektir. Araştırma, büyükşehir belediyelerinin özellikle son yıllarda tarımsal sürdürülebilirlik kapsamında tarımsal faaliyetlerinin olup olmadığını ve bu var olan çalışmaların kentlerin beslenmesindeki oynadığı kritik rolü belirleyebilmek için yapılması gerekenleri vurgulamayı hedeflemektedir. Temel araştırma amaçları arasında: (1) büyükşehir belediyelerinin tarım politikalarının ve faaliyetlerinin incelenmesi, (2) belediyelere tarım politikaları konusunda öneriler sunulması ve (3) kriz durumlarında sürdürülebilir gıda tedariğinin önemine dikkat çekilmesi yer almaktadır. Bu çalışma, hızla kentleşen toplumlardaki yerel yönetimlerin tarımsal üretim ve gıda güvenliği alanındaki etkisini analiz ederek literatürde önemli bir boşluğu dolduracaktır. Ayrıca, Türkiye'nin 30 tarım havzasını kapsayan büyükşehir belediyelerine yönelik ilk nitel araştırmalardan biri olma niteliği taşımakta olup, belediyelerin tarım politikalarını destekleyici öneriler sunmayı hedeflemektedir. Bu tez çalışmamızda araştırma yöntemi olarak nitel yöntem kullanılmıştır. Bu kapsamda derinlemesine görüşme tekniklerini içermektedir. Nitel görüşmeler kapsamında, 9 büyük şehir belediyesiyle görüşme yapılmıştır. Bu görüşmeler Tarımsal Hizmetler Daire Başkanlıkları veya bazı belediyelerde tarımsal faaliyetlerden sorumlu olan Muhtarlık İşleri Daire Başkanlıklarında görevli yetkililerle gerçekleştirilmiştir. Görüşme sürecinde etik kurallara uygun şekilde ses kayıtları alınmış ve bu kayıtlar deşifre edilerek yazılı metne dönüştürülmüştür. Elde edilen veriler, nitel analiz programı olan MAXQDA kullanılarak kodlanmış ve analiz edilmiştir. Yurt dışına ihracat yapmak üzere, Antalya Büyükşehir Belediyesi gibi tarımsal üretiminin büyük bölümü ihracata yönelik olan belediyelerle derinlemesine görüşme yapmak yerine, üretimini yerelde tarımsal sürdürülebilirlik ilkesiyle gerçekleştirmeye çalışan Balıkesir, İzmir, Kocaeli, Samsun ve Erzurum Büyükşehir Belediyeleri gibi belediyeler görüşmelerde öncelikli seçilmiştir. Ayrıca doküman içerik analizi de yapılmıştır. Bu doküman içerik analizleriyle belediyelerin sürdürülebilir tarım politikalarına katkı sağlayacak bilimsel veriler sağlaması beklenmektedir. Tezin nitel araştırması kısmı, Türkiye'deki büyükşehir belediyelerinin tarımsal sürdürülebilirlik ve kentlerin beslenmesi stratejilerini anlamaya odaklanmıştır. Bu kapsamda, 15 büyükşehir belediyesinin stratejik planları ve faaliyet raporları doküman içerik analizi yöntemiyle incelenmiş, ek olarak derinlemesine görüşmeler yoluyla saha verileri toplanmıştır. Araştırma, belediyelerin bitkisel ve hayvansal üretim desteklerinden ekipman teminine, eğitim faaliyetlerinden pazarlama desteklerine kadar geniş bir yelpazede uyguladığı tarımsal politikaları detaylandırmaktadır. Araştırma kapsamında ulaşılan başlıca sonuç ve değerlendirmeler şunlardır: Büyükşehir Belediyeleri'nin tarımsal üretimi teşvik etme ve çiftçilerin ekonomik durumlarını iyileştirme çabalarının bir parçasıdır. Belediyenin hayvancılık destekleri arasında çeşitli hibeler ve yardımlar bulunmaktadır. Bu finansal yardımların tarımsal faaliyetleri desteklediği hem ekonomik hem de sürdürülebilirlik açısından önemini vurgulamaktadır. Her ne kadar ekonomik destek sağlansa da belirli kırsal bölgelerde sadece finansal desteğin sağlanması yeterli değildir. Elde edilen bulgular, büyükşehir belediyelerinin tarımsal desteklerdeki farklı yaklaşımlarını, karşılaştıkları kısıtlamaları ve başarıları ortaya koymaktadır. Özellikle havza bazlı üretim modelleri, yerel tohumların korunması, kooperatifçiliğin desteklenmesi ve iklim dostu tarım uygulamaları gibi konularda belediyelerin artan bir rol üstlendiği gözlemlenmiştir. Ancak, bütçesel kısıtlamalar, personel yetersizliği ve merkezi politikalarla uyum sorunları gibi zorluklar da belirlenmiştir. Sonuç olarak tez, Türkiye'deki büyükşehir belediyelerinin kentlerin beslenmesinde ve tarımsal sürdürülebilirliğin sağlanmasında hayati bir aktör olduğunu vurgulamaktadır. Elde edilen bulgular ışığında, yerel yönetimlerin bu alandaki kapasitesinin artırılmasına yönelik politika önerileri sunulmuştur. Bu öneriler, daha dirençli ve sürdürülebilir kentsel gıda sistemleri inşa etmek için merkezi ve yerel yönetimler arasında daha güçlü bir işbirliğinin gerekliliğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This doctoral research aims to comprehensively examine the agricultural activities carried out by metropolitan municipalities in Türkiye to support urban nutrition. By analyzing the frequency, types, and functionality of municipal projects, the study evaluates both the contributions of existing agricultural practices to urban food systems and their potential future benefits. The research seeks to emphasize whether metropolitan municipalities have developed agricultural activities within the framework of agricultural sustainability in recent years and to identify the necessary actions to strengthen the critical role these initiatives play in urban nutrition. The primary objectives of the research include: (1) examining the agricultural policies and practices of metropolitan municipalities, (2) providing policy recommendations to municipalities regarding agricultural governance, and (3) highlighting the importance of sustainable food supply systems in times of crisis. By analyzing the influence of local governments on agricultural production and food security in rapidly urbanizing societies, this study aims to fill a significant gap in the existing literature. Moreover, the research constitutes one of the first qualitative studies focusing on metropolitan municipalities across Türkiye's 30 agricultural basins and seeks to offer supportive policy recommendations for municipal agricultural strategies. A qualitative research methodology was employed in this thesis. In this context, in-depth interview techniques were utilized. Qualitative interviews were conducted with representatives from nine metropolitan municipalities. These interviews were carried out with officials working in the Departments of Agricultural Services or, in some municipalities, in the Departments of Mukhtars' Affairs responsible for agricultural activities. During the interview process, audio recordings were obtained in compliance with ethical research standards, subsequently transcribed into written texts. The collected data were coded and analyzed using the qualitative data analysis software MAXQDA. Rather than prioritizing municipalities whose agricultural production is largely export-oriented—such as Antalya Metropolitan Municipality—this study focused on municipalities that aim to conduct agricultural production locally based on principles of agricultural sustainability. Accordingly, municipalities such as Balıkesir, İzmir, Kocaeli, Samsun, and Erzurum Metropolitan Municipalities were selected as primary interview subjects. In addition to interviews, document content analysis was conducted. Through this analysis, it is expected that scientific data contributing to municipalities' sustainable agricultural policies would be obtained. The qualitative component of the thesis focuses on understanding the agricultural sustainability and urban nutrition strategies of metropolitan municipalities in Türkiye. Within this scope, the strategic plans and activity reports of 15 metropolitan municipalities were examined using document content analysis, and supplementary field data were collected through in-depth interviews. The study provides a detailed examination of municipal agricultural policies across a wide spectrum, including support for plant and animal production, equipment provision, training programs, and marketing assistance. The main findings and evaluations of the research can be summarized as follows: metropolitan municipalities play a significant role in encouraging agricultural production and improving the economic conditions of farmers. Livestock support programs implemented by municipalities include various grants and forms of financial assistance, underscoring their importance for both economic development and sustainability. However, the findings also indicate that in certain rural areas, financial support alone is insufficient to ensure sustainable agricultural development. The results reveal the diverse approaches adopted by metropolitan municipalities in agricultural support policies, as well as the constraints and achievements they encounter. It has been observed that municipalities are increasingly assuming an active role in basin-based production models, the preservation of local seeds, the promotion of cooperatives, and the implementation of climate-friendly agricultural practices. Nevertheless, challenges such as budgetary limitations, insufficient personnel, and issues related to alignment with central government policies have also been identified. In conclusion, this thesis emphasizes that metropolitan municipalities in Türkiye are vital actors in ensuring urban nutrition and agricultural sustainability. Based on the findings, policy recommendations aimed at enhancing the capacity of local governments in this field are presented. These recommendations point to the necessity of stronger cooperation between central and local governments to build more resilient and sustainable urban food systems.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilirliktekentsel tarım yaklaşımı ve yerel yönetim uygulamaları(istanbul incelemesi)
In sustainabilityurban agriculture approach and local government practices(istanbul reviews)
ESİN YALÇINTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kamu Yönetimiİstanbul Rumeli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Ekonomi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH TURAN YAMAN
- Sürdürülebilir kampüs tarımı: Hacettepe Üniversitesi Beytepe Yerleşkesi örneği
Sustainable campus agriculture: the case of Hacettepe University Beytepe Campus
NERGİZ AMİROV
Doktora
Türkçe
2022
İç Mimari ve DekorasyonHacettepe Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM YILMAZ
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Gıda sistemi krizine kentlerde çözüm arayışları: İstanbul'da alternatif yapılar, aktörler ve politikalar
Seeking solutions to the food system crises in cities: Alternative structures, actors and policies in İstanbul
CANSU İLHAN
Doktora
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU KERİMOĞLU
- Hinterlant bağlantılarında yaşanan kentleşme trendinin tarım alanları üzerindeki etkisi: Menemen – Manisa bağlantısı örneği
The effect of urbanization trend in hinterland connections on agricultural areas: The case of Menemen-Manisa connection
DERYA ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiÇevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF KURUCU