Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-65 yaş bireylerin deri kanseri ve güneşten korunma ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes, and behaviors of individuals aged 18-65 regarding skin cancer and sun protection at the Family Medicine Outpatient Clinic
- Tez No: 986291
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNTER DİLSİZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: aile hekimliği, deri kanseri, DKGBÖ, GKDÖ, güneşten korunma, family medicine, skin cancer, SCSK, SPBS, sun protection
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
RUKİYE GÖÇMEN, Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 18-65 Yaş Bireylerin Deri Kanseri ve Güneşten Korunma ile İlgili Bilgi, Tutum ve Davranışları, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Tıpta Uzmanlık Tezi, 2026 Amaç: Bu çalışmanın amacı, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Hastanesi (ZBEÜH) Aile Hekimliği polikliniğine başvuran erişkin bireylerin deri kanseri ve güneşle ilgili bilgi düzeyini ve güneşten korunma davranışlarını değerlendirmek; bu iki değişken arasındaki ilişkiyi ve sosyodemografik–klinik faktörlere göre farklılıkları incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel-tanımlayıcı çalışma, ZBEÜH Aile Hekimliği Polikliniği'ne Mayıs 2025 - Ekim 2025 tarihleri arasında başvuran 18–65 yaş arası 341 erişkin birey ile yürütülmüştür. Katılımcılardan sosyodemografik ve klinik özellikleri içeren veri formu ile Deri Kanseri ve Güneş Bilgi Ölçeği (DKGBÖ) ve Güneşten Korunma Davranış Ölçeği (GKDÖ) sorularını doldurmaları istenmiştir. Bulgular: Katılımcıların DKGBÖ toplam puan ortancası 15 (min:7 – max:25), GKDÖ toplam puanı ortalaması ise 24,96 ± 5,97 olarak saptanmıştır. Güneşten korunma davranışları ile bilgi düzeyi arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r= 0,15, p= 0,005). Çok değişkenli doğrusal regresyon analizlerinde, DKGBÖ puanının bağımsız belirleyicileri olarak cinsiyet ve eğitim düzeyi saptanmış; kadınlarda ve yüksek eğitim düzeyine sahip bireylerde bilgi puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Genişletilmiş modelde yaşın da zayıf fakat anlamlı bir belirleyici olduğu izlenmiştir. GKDÖ puanı açısından ise cinsiyet ve Kendi Kendine Deri Muayenesi (KKDM) yapma durumu anlamlı yordayıcılar olarak belirlenmiştir. Erkeklerin korunma puanları daha düşük, KKDM yapanların puanları daha yüksektir. Aile hekimi tarafından bilgilendirilmenin de bağımsız ve anlamlı bir belirleyici olduğu görülmüştür. Ailede deri kanseri öyküsü ve güneş yanığına ilişkin değişkenlerin etkisi ise daha sınırlı kalmıştır. DKGBÖ puanı modele eklendiğinde güneşten korunma davranışı üzerinde bağımsız etkisi olmadığı saptanmıştır. Sonuçlar: Katılımcıların bilgi düzeyi genel olarak orta–iyi düzeyde olup kadınlarda, gençlerde ve üniversite mezunlarında daha yüksekti. Güneşten korunma davranışları ise orta düzeyde bulundu ve en güçlü belirleyicinin cinsiyet olduğu; erkeklerin korunma puanlarının daha düşük olduğu saptandı. KKDM uygulamasının korunma davranışlarını desteklediği ve aile hekimi tarafından bilgilendirilenlerde puanların daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bilgi ile davranış arasındaki ilişkinin zayıf kalması ve bilginin davranış üzerinde bağımsız etkisinin olmaması, bilginin tek başına davranış değişikliği için yeterli olmadığını düşündürmektedir. Aile hekiminden danışmanlık alanların oranı görece düşük olmakla birlikte, bu grupta korunma davranışlarının daha olumlu seyretmesi birinci basamakta güneşten korunmaya yönelik danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi gereğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
RUKİYE GÖÇMEN, Knowledge, Attitudes, and Behaviors of Individuals Aged 18-65 Regarding Skin Cancer and Sun Protection at the Family Medicine Outpatient Clinic, Zonguldak Bülent Ecevit University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine, Medical Specialization Thesis, 2026 Objectives: The aim of this study was to assess the level of knowledge regarding skin cancer and sun exposure, as well as sun protection behaviours, among adult individuals attending the Family Medicine Outpatient Clinic of Zonguldak Bülent Ecevit University Hospital (ZBEUH). In addition, the study sought to examine the relationship between these two variables and to investigate differences according to sociodemographic and clinical characteristics. Materials and Methods: This cross-sectional descriptive study was conducted with 341 adult individuals aged 18–65 years who presented to the ZBEUH Family Medicine Outpatient Clinic between May 2025 and October 2025. Participants were asked to complete a data form containing sociodemographic and clinical characteristics, together with the items of the Skin Cancer and Sun Knowledge Scale (SCSK) and the Sun Protection Behaviour Scale (SPBS). Results: The median total score on the SCSK was 15 (min: 7 – max: 25), while the mean total score on the SPBS was 24,96 ± 5,97. A weak, positive and statistically significant correlation was found between sun protection behaviours and knowledge level (r = 0,15, p = 0,005). In multiple linear regression analyses, gender and educational level were identified as independent predictors of the SCSK score, with higher knowledge scores observed among women and individuals with higher education. In the extended model, age also emerged as a weak but statistically significant predictor. Regarding SPBS scores, gender and performing Skin Self-Examination (SSE) were significant predictors; men had lower protection scores, whereas those who practiced SSE had higher scores. Being informed by a family physician was also found to be an independent and significant predictor. In contrast, the effects of variables such as family history of skin cancer and history of sunburn were more limited. When SCSK score was included in the model, it did not show an independent effect on sun protection behaviors. Conclusions: Participants' knowledge levels were generally moderate to good and were higher among women, younger individuals and university graduates. Sun protection behaviors were at a moderate level, with gender emerging as the strongest predictor; men demonstrated lower protection scores. Performing SSE was associated with more favorable protection behaviors, and individuals informed by their family physician also had higher protection scores. The weak correlation between knowledge and behavior, together with the absence of an independent effect of knowledge on behavior, suggests that knowledge alone may not be sufficient to achieve behavioral change. Although the proportion of participants who reported receiving counseling from a family physician was relatively low, the more favorable protection behaviors observed in this group indicate that developing structured sun protection counseling services in primary care may help improve preventive behaviors.
Benzer Tezler
- Dermatolojik yakınması olan bireylerde yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete durumu
Quality of life, depression and anxiety condition in patients with dermatological complaints
ESMA ATICIÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiAdnan Menderes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER GEMALMAZ
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının ve fiziksel aktivite düzeylerinin obeziteyi önlemedeki etkisi
The effect of attitude's to HEALTHY nutrition and physical activity levels on prevention of obesity of individuals ages 18-65 WHO apply to the family medicine polyclinic
FİLİZ YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA ÇELİK GÜZEL
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin metabolik sendrom ile ilgili bilgi ve bilinç düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and consciousness levels of the metabolic syndrome of the 18-65 years old who applied to the family medicine outpatient clinic
MUHAMMET ALİ ALBAYRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAMİ ÜNLÜOĞLU
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin HIV/AIDS ile yaşayan bireylere karşı damgalama eğilimlerinin sağlık okuryazarlığı düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between health literacy level and stigmatizing tendencies of the individuals aged between 18-65 who apply to the family medicine clinic towards people living with HIV/AIDS
ERSİN KAPLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
DR. BAŞAK KORKMAZER
- Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası hastalarda osteoporoz farkındalık düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of the osteoporosis awareness level inpatients between the age of 18-65 who apply to the familymedicine polyclinic
GAMZE AKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU KORKUT
DOÇ. DR. HABİBE İNCİ