Göç sonrası Kırgız kimliği inşasında geleneksel müziğin tesiri: Ulupamir Köyü örneği
The impact of traditional music on the construction of Kyrgyz identity after migration: The case of Ulupamir Village
- Tez No: 986630
- Danışmanlar: PROF. DR. NESRİN FEYZİOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Etnik müzik, Ethnic music
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Müziği Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Afganistan'dan Türkiye'ye göç eden Kırgız topluluğunun kimlik inşa sürecinde geleneksel Kırgız müziğin rolünü Ulupamir Köyü örneği bağlamında incelemektir. Çalışmada, müziğin kültürel kimliğin korunması, topluluk belleğinin sürdürülmesi ve yeni sosyo-kültürel çevreye uyum sürecindeki işlevleri değerlendirilmekte; ayrıca modernleşme ve asimilasyon karşısında bir kimlik koruma aracı olarak taşıdığı önemi ortaya konmaktadır. Yöntem: Bu araştırmada, Afganistan'dan Türkiye'ye göç eden Kırgız topluluğunun kimlik inşa sürecinde geleneksel müziğin rolünü derinlemesine incelemek amacıyla etnografik yöntem ve örnek olay (vaka) incelemesi birlikte kullanılmıştır. Çalışma, Van'ın Ulupamir Köyü'nde uzun süreli alan araştırması, katılımcı gözlem ve birebir görüşmeler yoluyla yürütülmüştür. Farklı yaş gruplarından oluşturulmuş müzisyenler, ozanlar, yaşlılar ve gençlerle yapılan görüşmeler aracılığıyla kuşaklar arası müziksel aktarım süreçleri analiz edilmiştir. Düğün, cenaze ve bayram gibi toplumsal ritüellerde müziğin işlevi gözlemlenmiş, elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analiz sürecinde kimliğin korunması, nostalji ve hafıza, kuşaklar arası aktarım ve müziğin modern etkilerle dönüşümü temaları belirlenmiştir. Bulgular: Bu çalışmada, Van Ulupamir Köyü'nde yaşayan Kırgız topluluğunun öz müziklerine dair kültürün göç sonrası süreçte biçim ve muhteva açısından büyük ölçüde korunduğu, ancak üretim kültürel aktarım ve işlevsellik açısından ciddi bir zayıflamanın yaşandığı tespit edilmiştir. Katılımcıların çoğu, geleneksel ezgilerin hâlen bilindiğini ve bazı bireyler tarafından icra edildiğini ifade etse de genç kuşakların bu müziklere ilgisinin azaldığı, bunun da kültürel sürekliliği tehdit ettiği ifade edilmiştir. Sonuç: Yapılan tez çalışmasında, Ulupamir Köyü'nde yaşayan Kırgız topluluğunun geleneksel müziğinin yapısal olarak korunduğunu ancak kuşaklar arası aktarımda ciddi zayıflamalar yaşandığı ortaya konmuştur. Aile içi öğrenme ve bireysel çabalar kültürel mirası yaşatmaya çalışsa da bu yeterli olmamaktadır. Müzik, kimlik, aidiyet ve toplumsal bellek açısından önemli bir araç olarak görülmekte; ancak sürdürülebilirliği için toplumsal farkındalık, eğitim ve kültürel politikaların desteği gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: The purpose of this research is to examine the role of traditional Kyrgyz music in the identity-building process of the Kyrgyz community that migrated from Afghanistan to Türkiye, using the example of Ulupamir Village. The study evaluates the functions of music in preserving cultural identity, maintaining community memory, and adapting to a new socio-cultural environment. It also highlights its importance as a tool for preserving identity in the face of modernization and assimilation. Method: This research utilizes a combination of ethnographic methods and case studies to deeply examine the role of traditional music in the identity-building process of the Kyrgyz community that migrated from Afghanistan to Turkey. The study was conducted in Ulupamir Village, Van, through long-term field research, participant observation, and one-on-one interviews. Intergenerational musical transmission processes were analyzed through interviews with musicians, bards, elders, and youth from diverse age groups. The function of music in social rituals such as weddings, funerals, and festivals was observed, and the data obtained was evaluated using thematic analysis. The analysis identified the following themes: identity preservation, nostalgia and memory, intergenerational transmission, and the transformation of music through modern influences. Findings: In this study, it was determined that the musical culture of the Kyrgyz community living in Van Ulupamir Village was structurally largely preserved in the post-migration period, but there was a serious weakening in terms of cultural transfer and functionality. Although most of the participants stated that traditional melodies are still known and performed by some individuals, it was stated that the younger generations' interest in this music has decreased, which threatens cultural continuity. Results: The thesis study revealed that the traditional music of the Kyrgyz community living in Ulupamir Village has been structurally preserved, but intergenerational transmission has been significantly weakened. While family learning and individual efforts attempt to preserve cultural heritage, this is not enough. Music is seen as an important tool for identity, belonging, and collective memory; however, its sustainability requires the support of public awareness, education, and cultural policies.
Benzer Tezler
- Din, toplum ve kültür ekseninde Kırgızlarda tasavvufa bakış (XV-XVII. yüzyıllar)
An overview of sufism among Kyrgyz in the context of religion, society and culture (15th-17th centuries)
DASTAN BAKTYBEK UULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
TarihHacettepe ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAGİHAN DOĞAN
DOÇ. DR. ZAHİDE AY
- Kırgız toplumunda yüksek irtifadan orta düzeyde irtifaya göç sonrası sağ ventrikül hipertrofisi ve pulmoner hipertansiyon prevalansı
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
KardiyolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. BEYHAN ERYONUCU
- Göç sonrası kültürel kimlik inşasında geleneksel dans: Van Ulupamir ve Dönerdere örnekleri
Traditional dance in cultural identity construction after migration: Van Ulupamir and Dönerdere examples
NECİP ÇETİN
- Kırgız Türklerinin Ulupamir'e göçü
The migration of Kyrgyz Turks to Ulupamir
MUHAMMED DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TEKİN TUNCER
- Türkiye'deki Kırgız ve Kazak kökenli göçmen girişimciler üzerine bir alan araştırması
The case study on Kyrgyz and Kazakh immigrant entrepreneurs in Turkey
AISULUU SUBANOVA