Din, toplum ve kültür ekseninde Kırgızlarda tasavvufa bakış (XV-XVII. yüzyıllar)
An overview of sufism among Kyrgyz in the context of religion, society and culture (15th-17th centuries)
- Tez No: 991043
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAGİHAN DOĞAN, DOÇ. DR. ZAHİDE AY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, XV–XVII. yüzyıllar arasında Kırgız toplumunda tasavvuf ve tarikatların dinî, kültürel ve toplumsal yapıyla olan ilişkisini tarihsel bir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel hedefi, Kırgızların İslâmlaşma sürecinde tasavvufun oynadığı rolü ve bu sürecin siyasal, kültürel ve sosyal dönüşümlerle nasıl iç içe geçtiğini ortaya koymaktır. Bu bağlamda araştırma, Kırgız tarihinin Moğol istilası sonrası şekillenen dönemini merkeze almakta ve söz konusu yüzyıllarda Orta Asya'daki genel siyasî ve kültürel gelişmelerle Kırgız toplumu arasındaki etkileşimi konu edinmektedir. Çalışmanın giriş bölümünde araştırmanın amacı, kapsamı, yöntemi ve kaynakları ortaya konulmuş, Kırgız tarihine ve tasavvuf araştırmalarına ilişkin literatür değerlendirilmiştir. Birinci bölümde Kırgızların tarihsel gelişimi, Yenisey ve Altay sahasından Tanrı Dağları'na uzanan göç süreci ve bu sürecin siyasal arka planı incelenmiştir. İkinci bölümde Moğol İmparatorluğu ve Çağatay Ulusu döneminde Kırgızların siyasî ve toplumsal konumu ele alınmış, Moğulistan sahasında yaşanan dönüşümlerin Kırgız kimliği üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde ise İslâmlaşma süreci çerçevesinde tasavvufî hareketler, şeyhler ve tarikatların Kırgız toplumu üzerindeki etkileri değerlendirilmiş, tasavvufun göçebe kültürle kurduğu ilişki üzerinde durulmuştur. Sonuç bölümünde elde edilen bulgular ışığında, tasavvufun Kırgız toplumunda dinî bir olgu olmanın yanı sıra toplumsal bütünleşmeyi ve kültürel sürekliliği sağlayan önemli bir unsur olduğu ortaya konulmuştur. Çalışma, Kırgız tarihinin anlaşılmasında tasavvufun ihmal edilemeyecek bir boyut taşıdığını göstermeyi amaçlamıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the role of Sufism and Sufi orders in Kyrgyz society between the fifteenth and seventeenth centuries within the framework of religious, cultural, and social history. The primary objective of the research is to analyze the function of Sufism in the Islamization process of the Kyrgyz people and to reveal how this process was shaped by political, cultural, and social transformations. In this context, the study focuses on the post-Mongol period of Kyrgyz history and explores the interaction between Kyrgyz society and the broader political and cultural developments in Central Asia during the specified period. The introduction presents the aim, scope, methodology, and sources of the research, along with a review of the existing literature on Kyrgyz history and Sufi studies. The first chapter examines the historical background of the Kyrgyz people, their migration from the Yenisei and Altai regions to the Tian Shan Mountains, and the political circumstances that influenced this process. The second chapter analyzes the political and social position of the Kyrgyz during the Mongol Empire and the Chagatai Ulus, emphasizing the impact of transformations in Moghulistan on Kyrgyz identity. The third chapter focuses on the Islamization process and discusses the influence of Sufi movements, religious figures, and Sufi orders on Kyrgyz society, highlighting the interaction between Sufism and nomadic culture. The conclusion demonstrates that Sufism functioned not only as a religious phenomenon but also as a significant factor contributing to social cohesion and cultural continuity within Kyrgyz society. The study has aimed to show that Sufism constitutes an indispensable dimension in understanding Kyrgyz history.
Benzer Tezler
- Darbeli elektromanyetik alanlar ile osteojenik indüksiyon (teorik, deneysel ve klinik çalışma)
Başlık çevirisi yok
ARSLAN BORA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1982
Ortopedi ve TravmatolojiEge ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERİH EROĞLU
- Neo-Marksist bakış açısından din ve toplum ilişkisi: Slavoj Zizek örneği
Religion and society interaction from the neo-Marxist perspective: The example of Slavoj Zizek
MAŞİTE GENÇASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN GÜNGÖR
- Mehmet Eröz'ün toplum ve din anlayışı
Religion and society opinions of Mehmet Eröz
FATMA ÖZLEM KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN UÇAR
- Din, toplum ve ideoloji karşısında İsmet Özel
İsmet Özel against religion, society and ideology
BAHA YASİR ALAYBEYOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiTrabzon ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ FİDAN
- Modern sosyologların toplum ve din hakkındaki görüşleri bağlamında Richard Sennett örneği
The example of Richard Sennett in the context of modern sociologists' opinions on society and religion
MELEK KÖROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN ÜNLÜ