7. sınıf öğrencilerinin olasılık kavramlarını nasıl yapılandırdıklarının incelenmesi: Bir öğretim deneyi
Exploring 7th grade students' construction of probability concepts: A constructivist teaching experiment
- Tez No: 986664
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GAMZE KURT BİREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Matematik, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Olasılık, matematiğin pek çok alanı gibi günlük yaşamla iç içe bir konudur. Olasılıkla ilgili yapılan kavramsal hatalar kişinin yaşamında alacağı kişisel kararları da etkileyebilmektedir. Ancak olasılık öğretiminde ve öğreniminde öğrencilerin sezgisel düşünme eğilimlerinin matematiksel gerçeklerle çelişmesi nedeniyle çeşitli sorunlar olduğu, olasılık kavramlarının öğrenciler için soyut kaldığı ve bunun da yanlış anlamalara yol açtığını görülmekte, bu da bunlara çözüm bulma adına araştırma yapılmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı yapılandırmacı yaklaşımla tasarlanmış bir öğretim deneyinin ortaokul öğrencilerinin olasılıksal düşünme becerilerini ve olasılık kavramlarını yapılandırma sürecini incelemektir. Tasarlanan öğretim deneyinde olasılığın farklı yaklaşımlarına odaklanılmıştır. Bu çalışmada, öğrencilerin farklı olasılık yaklaşımları arasındaki ilişkileri nasıl kurduğu ve yapılandırdığı çeşitlik etkinlikler aracılığıyla incelenmiştir. Öğretim deneyi öncesinde öğrencilere bir test uygulanmıştır. Bu test ile öğrencilerin olasılık anlayışları, olasılıksal düşünme becerileri, olasılıkla şansı ilişkilendirip ilişkilendiremedikleri ve olasılığa yönelik farkındalıklarını belirlemek amaçlanmıştır. Öğretim deneyinin etkinliğini saptamak amacıyla çalışma sonunda bir test uygulanmış ve öğrencilerin olasılıksal muhakeme düzeyleri incelenmiştir. Çalışmada öğrencilerin teorik olasılık hesabı yapması ve parça-bütün ilişkisi kurması, göreli sıklık hesaplaması, öznel olasılığı yorumlaması, deney, çıktı, örnek uzay, olay, kesin ve imkânsız olay (olasılık spektrumu) kavramları hakkında nasıl bir anlayış geliştirdikleri, deneyin tekrarlanması ile elde edilen veriyi kaydetme gibi becerileri de incelenmiştir. Çalışma, Akdeniz Bölgesi'nde şehir merkezinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim gören yirmi sekiz (28) 7.sınıf öğrencisine uygulanmış, bu gruptan seçilen 7 öğrenci derinlemesine analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları, yapılandırmacı ve teknoloji destekli etkinliklerle tasarlanmış bir öğretim deneyi uygulanan 7. Sınıf öğrencilerinin, olasılıksal muhakemeyi anlamlı biçimde geliştirdiğini; ancak olasılık yaklaşımlarına ilişkin farkındalıklarının otomatikleşmediğini, temsiller arası geçişin sınırlı kaldığını, kumarbaz yanılgısı ya da dil kaynaklı bazı sezgisel yanılgıların kalıcılığını koruduğunu göstermektedir. Çalışma sonunda öğrencilerin deneysel–teorik olasılık ilişkisini fark etme, örnek uzay, eş olasılıklılık gibi temel kavramları kullanma becerileri farklı düzeylerde de olsa ilerleme kaydetmiştir. Bu ilerlemenin kalıcı ve genellenebilir hale gelmesi için daha küçük yaşlarda olasılık öğretimine başlanması, daha uzun süreli, döngüsel ve olasılık yaklaşımlarının açıkça işaretlendiği öğretim düzenlemelerinin yapılması önerilmektedir. Bu çalışma kapsamında tasarlanan öğretim deneyi içerdiği uygulamalar ve etkinlikler ile öğretmenler için olasılık öğretimine yönelik bir rehber olacaktır. Bunun yanı sıra öğrenciler için de olasılık kavramlarını yapılandırma, olasılığın farklı yaklaşımlarını anlamlandırma ve olasılık hesabını yapmada yararlanabilecekleri bir kaynak olacaktır.
Özet (Çeviri)
Probability, like many areas of mathematics, is closely connected to daily life. Conceptual misunderstandings about probability can influence individuals' personal decisions. However, students' intuitive reasoning often conflicts with mathematical reasoning, and the abstract nature of probability leads to misconceptions. This situation reveals the need for research that examines how students construct probabilistic understanding. This study aimed to investigate how a constructivist-based teaching experiment supported middle school students' probabilistic reasoning and their construction of probability concepts. The experiment focused on different approaches to probability and explored how students related and structured these approaches through various activities. A pre-test identified students' probabilistic reasoning, understanding of probability, and ability to relate it to chance. A post-test administered after the teaching experiment evaluated its effectiveness and examined changes in students' reasoning levels. The study also explored how students performed theoretical probability calculations, established part–whole relationships, computed relative frequencies, interpreted subjective probability, and understood sample space, event, certain and impossible events (probability spectrum). The research involved twenty-eight (28) seventh-grade students from a public school in the Mediterranean region, with seven analyzed in depth. Findings indicated that students who participated in the constructivist and technology-supported teaching experiment improved their probabilistic reasoning; however, model awareness did not become automatic, transitions between representations remained limited, and some intuitive misconceptions, such as the gambler's fallacy and language-related errors persisted. By the end of the study, students showed progress in recognizing the relationship between experimental and theoretical probability and in using core concepts such as sample space and equiprobability. Yet, this development varied among individuals. To ensure lasting and generalizable learning, probability instruction should begin earlier and be organized as a long-term, cyclic process in which model types are explicitly emphasized. The designed teaching experiment, integrating TinkerPlots simulations and game-based activities such as Probability Bingo, allowed students to explore, justify, and model probabilistic ideas. These activities enhanced motivation, reasoning, and model awareness. Overall, the study demonstrates that constructivist and technology-supported learning environments can effectively promote probabilistic reasoning. However, developing a deep and transferable understanding requires sustained, iterative learning experiences that address individual differences in students' cognitive and intuitive reasoning.
Benzer Tezler
- İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin olasılıkla ilgili problem çözme süreçlerinin incelenmesi üzerine nitel bir çalışma
A qualitative study on primary school 7th grade students' probability problem solving process
SELİN BAKIRCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN SOLAK
- İlköğretim 6-8. sınıf matematik öğrencilerinin istatistik ve olasılık öğrenme alanında zorlandıkları kavram ve konuların belirlenmesi
Determining the concepts and subjects 6-8. grade maths students have difficulty in statistics and probability learning
ZÜBEYDE TUBA ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONER DURMUŞ
- 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin olasılıksal akıl yürütme düzeylerinin cinsiyet, sınıf seviyesi ve matematik başarısı açısından incelenmesi
Investigating 6th, 7th and 8th grade students' probabilistic reasoning levels in terms of gender, grade level and mathematics achievement
HAYRİYE MERVE SARIBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP SONAY AY
- İlköğretim 6-7 ve 8. sınıflarda matematik dersinin istatistik ve olasılık konusunun öğreniminde yaşanan problemler ve çözüm önerileri
The difficulties in learning the subject of probability and statistics in maths lessons of 6th, 7th and 8th grades in primary school and suggestions on solution
ERKAN ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
İstatistikAfyon Kocatepe Üniversitesiİstatistik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİROL TOPÇU
- Farklı sosyoekonomik düzeylerden gelen 12-15 yaşlarındaki ergenlerde formel işlem düşüncesinin gelişim düzeyi
Başlık çevirisi yok
DEMET ÖNGÜN