Sürdürülebilir kent bakış açısıyla son adım teslimat senaryolarının Bulanık Z-AHP ve Bulanık Z-WASPAS ile değerlendirilmesi
Evaluation of last-mile delivery scenarios frame sustainable urban perspective with Fuzzy Z-AHP and Fuzzy Z-WASPAS
- Tez No: 986923
- Danışmanlar: PROF. DR. NESLİHAN DEMİREL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Ulaşım, Industrial and Industrial Engineering, Transportation
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Kentsel Lojistik, Kitle Kaynaklı Teslimat, Bulanık Z-AHP, Bulanık Z-WASPAS, Son Adım Teslimat, Sustainable Urban Logistics, Crowdsourced Delivery, Fuzzy Z-AHP, Fuzzy Z-WASPAS, Last-Mile Delivery
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kayseri Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
E-ticaretin hızla büyümesi, kentsel teslimat taleplerini artırarak geleneksel lojistik sistemler üzerinde operasyonel, ekonomik, sosyal ve çevresel baskılar oluşturmaktadır. Kitle kaynaklı teslimat modelleri, paylaşım ekonomisi ilkelerine dayanan alternatif çözümler sunmaktadır. Bu tez, sürdürülebilir kentsel lojistik perspektifinden son adım teslimatta kitle kaynaklı çözümlerin çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışmada mikro-hub kullanımı, taşıma araçları paylaşımı, PUDO noktaları ve kitle kaynaklı işgücü entegrasyonunu içeren beş farklı senaryo tanımlanmıştır. Bu senaryolar, ekonomik, çevresel, sosyal ve teknik boyutları kapsayan 18 kriter altında değerlendirilmiştir. Bulanık Z-AHP yöntemiyle kriter ağırlıkları belirlenmiş, Bulanık Z-WASPAS yöntemiyle alternatifler sıralanmıştır. Uzman belirsizliği ve güvenilirlik düzeylerini birlikte modelleyen Z-sayılar kullanılmıştır. Analiz sonuçları, mikro-hub ve taşıma araçlarının kitle kaynaklı kullanımı ile kitle kaynaklı teslimatın birleştirildiği entegre modelin (A5) en yüksek performansı sergilediğini göstermiştir. Sonuçlar, Bulanık Z-TOPSIS, Bulanık Z-VIKOR ve Bulanık Z-CODAS yöntemleriyle doğrulanmış ve yüksek metodolojik tutarlılık sağlanmıştır. Sonuçlar, entegre lojistik sistemlerin sürdürülebilirlik açısından belirgin avantajlar sağladığını ortaya koymuştur. Kitle kaynaklı son adım teslimatının kentsel lojistikte çevresel etkileri azaltma ve hizmet düzeyini iyileştirme potansiyelini ortaya koyarken, belediyeler ve lojistik işletmeler için uygulanabilir bir seçim ve politik tasarım aracına işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
E-commerce's rapid expansion has intensified urban delivery demand, imposing operational, economic, social, and environmental pressures on traditional logistics systems. Crowdsourced delivery models, grounded in the principles of the sharing economy, offer alternative solutions. This thesis evaluates crowdsourced solutions for last-mile delivery from a sustainable urban logistics perspective using multi-criteria decision-making (MCDM) methods. Five scenarios are defined, encompassing the use of micro-hubs, shared transport vehicles, pick-up and drop-off (PUDO) points, and the integration of crowdsourced labour. These scenarios are assessed against 18 criteria spanning economic, environmental, social, and technical dimensions. Criterion weights are determined using the Fuzzy Z-AHP method, and alternatives are ranked using the Fuzzy Z-WASPAS method. Z-numbers are employed to jointly model expert uncertainty and reliability. The analysis indicates that the integrated model (A5)—combining micro-hub deployment and crowdsourced vehicle use with crowdsourced delivery—exhibits the highest performance. The results are validated via Fuzzy Z-TOPSIS, Fuzzy Z-VIKOR, and Fuzzy Z-CODAS, demonstrating high methodological consistency. Overall, the findings reveal that integrated logistics systems provide clear advantages in terms of sustainability. Crowdsourced last-mile delivery shows potential for reducing environmental impacts while improving service levels, thereby offering a practical tool for selection and policy design for municipalities and logistics operators.
Benzer Tezler
- Akılllı kentlerde sürdürülebilir su yönetimi ve İstanbul'a yaklaşım
Sustainable water management in smart cities and approach to Istanbul
CELAL YILMAZ
Doktora
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜZİN KONUK
- Yeni bir kentselliğe doğru kırkent R-urban: Adaptogenez yaklaşımla bir Sarıyer okuması
Başlık çevirisi yok
DİLARA GİRGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkÖzyeğin ÜniversitesiMimarlık ve Kent Çalışmaları Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA TURGUT
- Urban resilience as a policy paradigm for sustainable urban planning and urban development: The case of Istanbul
Sürdürülebilir kent planlama ve kentsel kalkınma için bir politika paradigması olarak kentsel dayanıklılık: İstanbul örneği
ZEYNEP DENİZ YAMAN GALANTINI
Doktora
İngilizce
2018
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİME TEZER
- Kentsel dönüşümle değişen kent dokusu ve yürünebilirlik ilişkisi: kağıthane, cendere vadisi
Relationship between changing urban patterns with urban regeneration and walkability: kağithane, cendere valley
İLAYDA KILIÇ ÖZOKCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ
- Kentsel yerleşimin, kentsel politikalar ve sürdürülebilir planlama yaklaşımı kapsamında değerlendirilmesi: Kırklareli örneği
Evaluation of the urban settlement within the context of urban policies and sustainable planning approach: The case of Kirklareli
METE KORHAN ÖZKÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERCAN KOÇ
YRD. DOÇ. DR. HATİCE MELTEM GÜNDOĞDU