Bipolar bozuklukta çocukluk çağı travmalarının agresyon ve manik dönemde irritabilite ile ilişkisi
Association of childhood trauma with irritability during manic episodes and aggression in bipolar disorder
- Tez No: 987098
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EREN YILDIZHAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Manik Epizot, İrritabilite, Öfori, Çocukluk Çağı Travmaları, Agresyon, Karma Özellikler, Bipolar Disorder, Manic Episode, Irritability, Euphoria, Childhood Trauma, Aggression, Mixed Features
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Mevcut sınıflandırma sistemlerine göre bipolar bozuklukta manik epizotların belirgin olarak irritabl ya da öforik duygudurum ile seyredebildiği kabul edilir. Bu çalışmada, bipolar bozukluğun manik döneminde baskın duygudurum tipinin çocukluk çağı travmalarıyla ilişkisini incelemek; ayrıca travma boyutlarının agresyon düzeyi ve manik dönemdeki irritabilite ile olan ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma örneklemini bipolar I bozukluk manik epizot tanısıyla yatarak tedavi görmekte olan ardışık 150 hasta oluşturdu. Yatış sırasında, tanısal doğrulama ve belirti şiddetinin değerlendirilmesi amacıyla DSM-5 için yapılandırılmış görüşme formu, Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS) ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D) uygulandı. Hastalar, epizot sırasında baskın duygudurum özelliklerine göre öforik ve irritabl mani olarak iki gruba ayrıldı. Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-SF) ile, agresyon özellikleri ise Buss–Perry Agresyon Ölçeği (BPAÖ) ile ölçüdü. BULGULAR: Dahil edilen hastaların 76'sı irritabl mani, 74'ü ise öforik mani grubunda yer almaktaydı. İrritabl mani grubunda daha yüksek oranda suisid öyküsü vardı (%26,3'e karşı %9,5; χ²=7,218; p=0,010). YMRS puanları irritabl mani grubunda (35,82±7,01), öforik mani grubundan (31,85±6,23) daha yüksekti (t=3,658; p<0,001). BPAÖ ile ölçülen agresyon özellikleri açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. CTQ-SF toplam puanı öforik mani grubunda (82,51±5,78), irritabl mani grubundan (78,32±8,23) daha yüksekti (t=-3,605; p<0,001). İrritabl mani grubunda CTQ-SF duygusal ihmal puanları ile BPAÖ düşmanlık (r=-0,358; p=0,001), sözel saldırganlık (r=-0,352; p=0,002) ve toplam paunları (r=-0,328; p=0,004) arasında; CTQ-SF fiziksel ihmal puanları ile BPAÖ sözel saldırganlık puanları arasında (r=-0,254; p=0,027), CTQ-SF toplam puanları ile BPAÖ düşmanlık (r=-0,250; p=0,029) puanları arasında negatif korelasyon saptandı. Öforik mani grubunda CTQ-SF duygusal ihmal puanları ile BPAÖ fiziksel saldırganlık (r=-0,237; p=0,042), düşmanlık (r=-0,395; p<0,001), öfke (r=-0,371; p=0,001) ve sözel saldırganlık (r=-0,330; p=0,004) alt ölçekleri puanları ve toplam puanlar (r=-0,396; p<0,001) arasında negatif korelasyonlar saptandı. Geçmiş epizotlarda karma özellik varlığı, agresyon puanları üzerinde anlamlı bir etki göstermekteydi (F=3,96; p=0,049; η²=0,027). Lojistik regresyon analizinde yalnızca geçmiş epizotlarda karma özellik varlığının irritabl manik duygudurum gösterme olasılığı üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu görüldü (B=1,435; Wald=6,796; p=0,009). Geçmiş epizotlarında karma özellik bulunan bireylerde irritabl duygudurum gösterme olasılığının, karma özellik öyküsü olmayanlara kıyasla 4,2 kat daha yüksek olduğu saptandı (%95 GA: 1,43–12,36). CTQ-SF boyutlarının irritabl ve öforik duygudurum gruplarını ayırt etme gücünün düşük olduğu görüldü (AUC ≈ 0,33–0,47). SONUÇLAR: İrritabl manik epizotları olan hastalar manik belirti şiddeti ve intihar davranışı açısından daha riskli bir klinik profile sahiptir. Çocukluk çağı travmaları, agresyon özellikleri ile negatif korelasyon göstermektedir ve öforik manik epizotları olan hastalarda daha şiddetli olabilir. Geçmiş epizotlarda karma özellik varlığı hem agresyon düzeylerini artışıyla ilişkili bir etkendir hem de manik dönemde irritabl duygudurumun en güçlü yordayıcısıdır.
Özet (Çeviri)
OBJECTIVE: According to current diagnostic systems, manic episodes in bipolar disorder may present predominantly with either irritable or euphoric mood. This study aimed to investigate the relationship between the predominant mood state during manic episodes of bipolar disorder and childhood traumatic experiences. Additionally, it sought to evaluate the association of trauma dimensions with irritability during mania and level of aggression. MATERIALS AND METHODS: The study sample consisted of 150 consecutive patients who were hospitalized for the manic episode of bipolar I disorder. Diagnostic features and assessment of manic symptom severity were evaluated using the Structured Clinical Interview for DSM-5, the Young Mania Rating Scale (YMRS) and the Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D). Patients were categorized into euphoric mania and irritable mania groups based on the predominant mood state during the episode. Childhood traumatic experiences were assessed using the Childhood Trauma Questionnaire–Short Form (CTQ-SF) and aggression levels were measured with the Buss–Perry Aggression Questionnaire (BPAQ). RESULTS: There were 76 patients in irritable mania group and 74 patients in euphoric mania group. Previous history of suicide was more frequent in the irritable mania group (26.3% vs. 9,5%; χ²=7,218; p=0,010). YMRS scores were higher in the irritable mania group (35.82±7.01) then the euphoric mani group (31,85±6,23) (t=3,658; p<0,001). No significant differences were found between the groups regarding aggression level as measured by the BPAQ. CTQ-SF total scores were higher in the euphoric mania group (82,51±5,78) than in the irritable mania group (78,32±8,23) (t=-3,605; p<0,001). In the irritable mania group, CTQ-SF emotional neglect scores were negatively correlated with BPAQ hostility (r=-0,358; p=0,001), verbal aggression (r=-0.352; p=0.002) and total scores (r=-0,328; p=0,004). CTQ-SF physical neglect scores were negatively correlated with verbal aggression scores (r=-0,254; p=0,027), and CTQ-SF total scores were negatively correlated with hostility (r=-0.250; p=0.029). In the euphoric mania group, CTQ-SF emotional neglect scores were negatively correlated with physical aggression (r=-0,237; p=0,042), hostility (r=-0,395; p<0,001), anger (r=-0,371; p=0,001), verbal aggression (r=-0,330; p=0,004) and BPAQ total scores (r=-0,396; p<0,001). Previous history of mixed features significantly affected aggression scores (F=3,96; p=0,049; η²=0,027). The only significant predictor of irritable mood in manic episode was history of mixed features in the logistic regression analysis (B=1,435; Wald=6,796; p=0,009). Individuals with history of mixed features were 4.2 times more likely to present with an irritable mood during mania compared to those without this history (95% CI: 1,43–12,36). The discriminative ability of CTQ-SF dimensions between irritable and euphoric groups was low (AUC ≈ 0,33–0,47). CONCLUSION: Patients with irritable manic episode exhibit a high-risk clinical profile, characterized by severity of manic symptoms and suicidal behaviors. Childhood trauma may have negative correlations with aggression characteristics and be higher in patients with euphoric mania. A history of mixed features is a factor associated with higher aggression levels and it is the strongest predictor of irritable mood during manic episodes.
Benzer Tezler
- Bipolar affektif bozuklukta bağlanma biçimleri, çocukluk çağı travmaları ve agresyon ilişkisi
The relationship between attachment styles, childhood trauma and aggression in bipolar affective disorder
ZEYNEP UĞUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
PsikiyatriSağlık BakanlığıPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DR. MÜNEVVER HACIOĞLU YILDIRIM
- Çocukluk çağı travmalarının bipolar bozukluk tanısı olan hastalarda saldırganlık ve intihar davranışı ile ilişkisi
The relationship between aggression and suicidal behavior in patients with bipolar disorder having childhood traumas
VESİLE ADIGÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL ÖZDEMİR
- Bipolar bozuklukta çocukluk çağı travmalarının klinik özellikler ile ilişkisi
The relationship between childhood trauma and clinical features of bipolar disorder
TUBA YILMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
PsikiyatriOndokuz Mayıs ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN SARISOY
- Bipolar bozuklukta çocukluk çağı travmalarının allostatik yüke ve serum GDNF düzeyine etkisi
Effects of childhood trauma on allostatic load and serum GDNF levels in bipolar disorder
ERDEM KETTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKAY KELEŞ ALTUN
- İntihar düşüncesi ve girişimi olan yatarak tedavi gören kadın hastaların çocukluk çağı travması, dissosiyasyon ve impulsivite yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of the inpatient women hospitalized after suicidal attempt or ideation for childhood trauma, dissociation and impulsivity
EMRE TOLUN