Moğollarda Kongratlı şahsiyetler (1206-1336)
Kongirat figures in the Mongol Empire (1206–1335)
- Tez No: 987244
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN GÖRDEGİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Sosyal tarih, Social history
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Moğol devletlerinin kuruluşundan İlhanlıların yıkılışına uzanan tarihsel süreçte Kongrat boyuna mensup şahsiyetlerin siyasi, toplumsal ve kültürel etkilerini incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, Moğol devlet geleneğinde kadın ve erkek Kongratlı bireylerin oynadığı rolleri tespit etmek ve bu rolleri dönemin siyasi yapısıyla ilişkilendirerek değerlendirmektir. Cengiz Han'ın annesi Höelün Eke ve eşi Börte Hatun başta olmak üzere Moğol hanedanıyla kurulan akrabalık bağları, Kongrat boyunu erken dönemden itibaren hanedan ideolojisinin merkezine yerleştirmiştir. Bu bağ sayesinde Kongratlar, Moğol devlet teşkilatında güvenilir, soylu ve ayrıcalıklı bir konuma sahip olmuş, sonraki dönemlerde de bu statülerini korumuşlardır. Çalışmada öncelikle Kongrat boyunun kökeni, kabile örgütlenmesi ve Moğol kabile sistemi içindeki yeri ele alınmış; ardından Moğol İmparatorluğu ve İlhanlı Devleti'nin çeşitli dönemlerinde öne çıkan Kongratlı şahsiyetler değerlendirilmiştir. Çorluk Mergen, Kubay Şire ve Tusbu Davud gibi erken dönem liderler kabile hafızasının temel figürleri olarak incelenmiş; Börte, Kutuy ve Bûlûgan gibi hatunların ise diplomasi, saray yönetimi ve hanedan siyaseti üzerindeki belirleyici etkileri ortaya konulmuştur. Özellikle İlhanlı döneminde Kutuy Hatun'un yürüttüğü siyasi faaliyetler, Kongrat unsurunun devlet yönetimine doğrudan yön verebildiğini göstermektedir. Araştırmanın bulguları, Kongrat boyunun Moğol siyasi kültüründe yalnızca bir kabile kimliği olarak değil, aynı zamanda hanedan meşruiyeti, saray düzeni ve diplomatik ilişkilerin şekillenmesinde rol alan aktif bir unsur olarak öne çıktığını ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, Moğol devlet yapısının anlaşılmasında Kongratların tarihsel konumunu yeniden değerlendirmekte ve literatüre katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the political, social, and cultural influence of individuals belonging to the Kongirat tribe throughout the historical trajectory extending from the formation of the Mongol Empire to the collapse of the Ilkhanate. The principal aim of the research is to identify the roles assumed by Kongirat men and women within the Mongol state tradition and to evaluate these roles in relation to the political structures of the period. Through marriage alliances established with the imperial family—most notably through figures such as Höelün Eke, the mother of Chinggis Khan, and Börte, his principal wife—the Kongirat tribe occupied a central place in early dynastic ideology. These bonds elevated the Kongirats to a position of trust, nobility, and distinction within the imperial hierarchy, enabling them to maintain their privileged status in subsequent generations. The study first addresses the origins, internal organization, and hierarchical structure of the Kongirat tribe within the Mongol tribal confederation. It then evaluates prominent Kongirat figures who played important roles during the Mongol Empire and the Ilkhanate. Early tribal leaders such as Chorlug Mergen, Kubay Shire, and Tusbu Dawud are examined as foundational figures of tribal memory, while influential Kongirat women—including Börte, Qutuy, and Bulughan—are shown to have exerted significant authority in diplomacy, court administration, and dynastic politics. In particular, the political activities of Qutuy Khatun during the Ilkhanid period demonstrate that the Kongirat tribe held the capacity to directly shape state governance. The findings of this research indicate that the Kongirats functioned not merely as a tribal identity but as an active component in shaping dynastic legitimacy, court culture, and political decision-making within Mongol ruling structures. In this respect, the study reassesses the historical significance of the Kongirat tribe in the development of the Mongol state and offers a comprehensive contribution to the scholarly literature.
Benzer Tezler
- XV. yüzyıla kadar Harezm bölgesindeki kongratlar
Khongrats in Khwarazm region until 15th century
FATİH BARAN
- Moğollarda aile ve kadını önemi
The i̇mportance of family and women in Mongols
HABİBE CEREN DAĞDEVİREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
TarihGaziosmanpaşa ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MÜNİR ATALAR
DOÇ. DR. PINAR ÜLGEN
- Moğollarda kadın
Women in mongols
SÜMEYYE MELEK ÖNCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihNecmettin Erbakan ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AKKUŞ
- Moğollarda din ve devlet ilişkisi (1206-1294)
The relationship of religion and state in The Mongols (1206-1294)
KEMAL TAŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA GÖKÇE
- Moğollarda psikolojik harp ve işkence teknikleri
Psychological warfare and torture techniques in Mongols
OZAN KÖKLÜNAR