Ege denizi amatör olta balıkçılığında farklı canlı yem ve iğnelerin seçiciliği ve birim çabaya düşen av miktarına etkileri
Selectivity of different natural baits and hooks and their effects on catch per unit effort in recreational angling in the aegean sea
- Tez No: 987423
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FİKRET ÖNDES
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Su Ürünleri, Balıkçılık Teknolojisi, Aquatic Products, Fisheries Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, amatör balıkçılıkta kullanılan farklı iğne tipleri, iğne boyutları, yem türleri ve bu faktörlerin etkileşimlerinin birim çabaya düşen av miktarı (CPUE) ile yakalanan balıkların boy seçiciliği üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Veriler, 2025 yılında İzmir (Ege Denizi)'de kıyı ve tekne tabanlı gözlemlerden elde edilmiştir (n = 30 gün). Araştırmada iki iğne tipi (C ve J tipi), üç farklı iğne boyutu ve üç farklı yem türü (sülünez, mamun ve sardalya) kullanılmıştır. Çalışma kapsamında 11 familyaya ait 25 balık türü ile 2 familyaya ait 2 yengeç türü kaydedilmiştir. Kıyıdan gerçekleştirilen örneklemelerde, av kompozisyonunda sayı bakımından ilk üç tür Pagellus acerna (%23), Parablennius gattorugine (%17) ve Serranus scriba (%13)'dan oluşmuştur. Buna karşılık, tekne tabanlı gözlemler değerlendirildiğinde kompozisyonun Boops boops (%36), Spicara smaris (%23) ve Pagellus erythrinus (%13) türleri tarafından domine edildiği görülmüştür. J ve C tipi iğnelerle yakalanan balıkların boyları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmemiştir. Hem kıyı hem de tekne temelli gözlemlerde, iğne boyutunun artmasıyla yakalanan balık boylarında anlamlı düzeyde bir artış tespit edilmiştir. Yem türü, kıyıdan gerçekleştirilen avcılıkta balık boylarında anlamlı farklılık oluştururken, tekne gözlemlerinde bu etki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Genelleştirilmiş doğrusal model sonuçları, bu üç faktörün (iğne tipi, iğne boyutu ve yem türü) etkileşiminin balık boyu üzerinde anlamlı bir ortak etki oluşturmadığını göstermiştir. Birim çabaya düşen av miktarı, J tipi iğnelerde C tipi iğnelere kıyasla daha yüksek bulunmuş ve kıyı gözlemlerinde bu fark istatistiksel olarak anlamlı olmuştur. Hem kıyı hem de tekne verilerinde iğne tipi, iğne boyutu ve yem türünün etkileşiminin birim çabaya düşen av miktarını anlamlı düzeyde etkilemediği belirlenmiştir. Öte yandan, J tipi iğnelerde iğne kaynaklı yaralanma oranları daha yüksek saptanmıştır. Sonuçlar, sürdürülebilir balıkçılık yönetimi kapsamında özellikle kıyı avcılığında iğne boyutu ve yem seçiminin düzenlenmesinin, av baskısının daha kontrollü ve seçici hâle getirilmesine katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the effects of different hook types, hook sizes, bait types, and the interactions of these factors on catch per unit effort (CPUE) and the size selectivity of captured fish in recreational angling. Data were collected in 2025 through shore- and boat-based observations in İzmir (Aegean Sea, Turkey) (n = 30 days). The study employed two hook types (C and J hooks), three hook sizes, and three bait types (sülünez, mamun, and sardine). A total of 25 fish species belonging to 11 families and 2 crab species belonging to 2 families were recorded. In shore-based samples, the catch composition was dominated in terms of numbers by Pagellus acarne (23%), Parablennius gattorugine (17%), and Serranus scriba (13%), whereas in boat-based observations, the dominant species were Boops boops (36%), Spicara smaris (23%), and Pagellus erythrinus (13%). No significant difference in fish size was observed between catches obtained with J and C hooks. In both shore- and boat-based observations, an increase in hook size was associated with a significant increase in the size of captured fish. Bait type significantly affected fish size in shore-based fishing but had no significant effect in boat-based observations. Results from the generalized linear model indicated that the interaction among hook type, hook size, and bait type did not have a significant combined effect on fish size. CPUE was higher with J hooks compared to C hooks, and this difference was statistically significant in shore-based samples. However, the interaction among hook type, hook size, and bait type did not significantly affect CPUE in either shore or boat observations. Additionally, J hooks were associated with a higher incidence of hook-related injuries. These findings suggest that, in the context of sustainable recreational fisheries management, regulating hook size and bait selection, particularly in shore angling, may contribute to more controlled and selective harvesting.
Benzer Tezler
- İzmir Körfezi'nde kalamar (Loligo vulgaris) avcılığında kullanılan yöntemler ve renk faktörünün önemi
Squid (Loligo vulgaris) catching methods in Izmir Bay and the importance of colour factor
EMİN ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Su ÜrünleriEge ÜniversitesiSu Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. HAKAN KAYKAÇ
- Norveç tipi balık sepetlerinin Ege Denizi'nde deneme çalışmaları
Experimental studies on Norwegian fish pots in the Aegean Sea
PINAR BALA
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Su ÜrünleriEge ÜniversitesiSu Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALTAN LÖK
- Aydın-Kuşadası bölgesinde küçük ölçekli balıkçılığın durumu
The status of small-scale fishery in Aydın-Kusadası region
NİHAN TELLİ ÇEKMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Su ÜrünleriMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiSu Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ANIL GÜLŞAHİN
- Karadeniz Mullidae populasyonlarının taksonomik durumunun belirlenmesi
Determination of the taxonomic status of the populations belonging to Mullidae in the Black Sea
TOLGA AKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Su Ürünleriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMİH ENGİN
- Ege Denizi'nde barbunya balığının (Mullus barbatus, L.) biyolojisi ve populasyon dinamiği üzerinde bir ön çalışma
Başlık çevirisi yok
SEMRA ÇORAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Su ÜrünleriDokuz Eylül ÜniversitesiDeniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAVAŞ MATER