Tekstil atık kutuları yer seçiminde bir bulanık karar destek mekanizması: Trabzon için bir uygulama
A fuzzy decision support mechanism for the location selection of textile waste boxes: An application for Trabzon
- Tez No: 987554
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERTUĞRUL AYYILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tüketimdeki artışla birlikte tekstil atıklarının hızla çoğalması, çevresel etkilerin azaltılması, sürdürülebilirliğin desteklenmesi ve ekonomik faydaların sağlanması için etkin atık yönetimini gerekli kılmaktadır. Uygun şekilde yönetilmeyen tekstil atıkları; toprak, su ve hava kalitesini olumsuz etkileyerek çevresel kirliliği artırmaktadır. Bu nedenle tekstil atık kutularının yanlış konumlandırılması hem toplama verimliliğini düşürmekte hem de çevresel ve ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin Trabzon ilinde tekstil atık kutularının uygun konum seçimine odaklanmaktadır. Uzman görüşleri ve literatür taramasıyla belirlenen 18 kriter; ekonomik, coğrafi, sosyal, çevresel ve erişilebilirlik başlıkları altında değerlendirilmiştir. Kriter ağırlıkları Görüntü Bulanık Step-Wise Weight Assessment Ratio Analysis (GB-SWARA) yöntemiyle, alternatiflerin sıralanması ise Görüntü Bulanık Evaluation based on Distance from Average Solution (GB-EDAS) yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, ana kriterler arasında ekonomik faktörlerin en yüksek ağırlığa sahip olduğunu, alt kriterler içinde ise halkın katılımının öne çıktığını göstermektedir. Alternatifler arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Kampüsü en uygun konum olarak belirlenmiştir. Duyarlılık analizi, kriter ağırlıklarındaki değişimlere rağmen sıralamaların büyük ölçüde korunduğunu, GB-VIKOR yöntemiyle yapılan karşılaştırmalı analiz ise sonuçların tutarlılığını doğrulamıştır. Elde edilen bulgular, sürdürülebilir tekstil atığı yönetim stratejilerinin geliştirilmesi açısından yerel yönetimler ve özel kuruluşlar için yol gösterici niteliktedir.
Özet (Çeviri)
The rapid increase in textile waste driven by rising consumption necessitates effective waste management to reduce environmental impacts, support sustainability, and ensure economic benefits. Improperly managed textile waste adversely affects soil, water, and air quality, thereby increasing environmental pollution. Consequently, the improper placement of textile waste collection boxes reduces collection efficiency and leads to environmental and economic losses. This study focuses on the selection of appropriate locations for textile waste collection boxes in Trabzon, Türkiye. A total of 18 criteria identified through expert opinions and a literature review were evaluated under economic, geographic, social, environmental, and accessibility dimensions. Criterion weights were determined using the Picture Fuzzy Step-Wise Weight Assessment Ratio Analysis (PF-SWARA) method, while the alternatives were ranked using the Picture Fuzzy Evaluation based on Distance from Average Solution (PF-EDAS) method. The results show that economic factors have the highest weight among the main criteria, while public participation emerges as the most important subcriterion. Among the alternatives, the Karadeniz Technical University (KTU) Campus was identified as the most suitable location. Sensitivity analysis indicates that the rankings remain largely stable despite changes in criterion weights, and the comparative analysis conducted using the PF-VIKOR method confirms the consistency of the results. The findings provide valuable guidance for local authorities and private organizations in developing sustainable textile waste management strategies.
Benzer Tezler
- Tekstil atık sularında bazı organik boyar maddelerin foto-oksidasyonlarının incelenmesi
Photo-oxidation of some organic dyes in textile wastewater
NESLİHAN ALTUN
- Tekstil atık sularından boyar maddelerin sepiyolit kullanılarak giderilmesi
Removal dyes from textile waste water using sepiolite
SERMET ÇELİKÇAPA
- Tekstil atık sularından adsorpsiyon yöntemiyle boyar madde giderimi
The Removal of the dyestuffs for the textile wastewater by adsorption method
ERBİL YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Kimya MühendisliğiGazi ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATİLLA MURATHAN
- Tekstil atık suyunda boyar madde gideriminde pirofilit mineralinin adsorban olarak kullanılabilirliğinin araştırılması
Use of pyrophyllite as adsorbent for removal of dyestuff in textile wastewater
ASLIHAN GÜCEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Çevre MühendisliğiMersin ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAVAŞ ŞENER
- Tekstil atık sularında foto-oksidasyon sonucu oluşan organik bileşiklerin incelenmesi ve metal komplekslerinin atomik absorpsiyon spektrometresi ile fraksiyonlama şemasının geliştirilmesi
Investigation of photo-oxidation products of organic compounds in textile waste water and evaluation of fractionation scheme for its metal complexes by atomic absorption spectrometry
SONGÜL KARAASLAN AKSU