İnsan eritrositlerinde glutamat homeostazı ve N-metil D-aspartat reseptör modulasyonunun metil cıva toksisitesinde etkisi
Effect of glutamate homeostasis and N-methyl D-aspartate receptor modulation on methyl mercury toxicity
- Tez No: 988031
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE BAŞAK ENGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Farmasötik Toksikoloji, Pharmaceutical Toxicology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Metil cıva (MeHg) başta balık tüketimi olmak üzere çevresel olarak insanların maruz kaldığı en toksik ağır metallerden biridir. Maruziyet sonrası MeHg'nin yaklaşık %98,1'i eritrositlerde biriktiği için eritrositlerdeki cıva yükü vücuttaki MeHg birikiminin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. Merkezi sinir sisteminde iyi tanımlanmış olan N-metil-D-aspartat (NMDA) reseptörlerinin, eritrosit membranında da fonksiyonel olarak bulunduğu gösterilmiş; bu çalışma, MeHg'nin insan eritrosit toksisitesinde N-metil D-aspartat (NMDA) reseptörlerinin rolü olup olmadığı, özgün bir NMDA/GluN2B alt birim antagonisti olan lityum karbonatın (Li2CO3) MeHg toksisitesine karşı koruyucu etkisinin bulunup bulunmadığını araştırmak amacı ile planlanmıştır. Sağlıklı gönüllülerden elde edilen tam kan örnekleri EPA'nın önerdiği kan cıva seviyeleri dikkate alınarak, 2,5–5–10 μg/L konsantrasyonlarında MeHg tek başına veya 1,2 mM terapötik dozda Li2CO3 ile in vitro olarak inkübe edildi. 6 saat ve 24 saatlik inkübasyon süreleri sonunda % hemoliz, redükte glutatyon (GSH), total nitrit+nitrat (NOx) ve ekstrasellüler Ca2+ düzeyleri ölçüldü. İnsan eritrositlerinin NMDA reseptörlerinin MeHg tarafından aşırı uyarılması her iki süre sonunda da anlamlı düzeyde hemoliz artışı, GSH azalması, NOx ve eritrosit içi Ca2+ artışı ile sonuçlandı. Li2CO3 uygulandığında ise, MeHg'ya bağlı intraeritrositer Ca2+ girişi ve oksidatif stres belirgin biçimde azalmış, hemoliz oranlarında iyileşme gözlenmiştir. Bulgular, eritrositlerde MeHg toksisitesinin NMDA reseptör aracılı olduğunu ve psikiyatrik bozukluklarda kullanılan Li2CO3'ın, terapötik dozda NMDA reseptörlerinin GluN2B alt birimini bloke ederek, MeHg kaynaklı hemolizi hafifletebileceğini göstermektedir. Bu çalışma, eritrositlerde NMDA reseptör blokajının, MeHg kaynaklı toksisiteye karşı potansiyel koruyucu etkisi olduğunu ortaya koyan ilk özgün çalışmadır.
Özet (Çeviri)
Methyl mercury (MeHg) is one of the most toxic heavy metals which humans are exposed to environmentally, especially through fish consumption. Since approximately 98,1% of MeHg accumulates in erythrocytes after exposure, mercury load in erythrocytes is considered as an indicator of MeHg accumulation in the body. N-methyl-D-aspartate (NMDA) receptors, which are well defined in the central nervous system, have been shown to be functionally present in the erythrocyte membrane; This study aimed to investigate whether the N-methyl D-aspartate (NMDA) receptors have a role in MeHg toxicity in human erythrocytes and a specific GluN2B subunit antagonist lithium carbonate (Li2CO3) has a protective effect against MeHg toxicity. Considering EPA-recommended blood mercury levels, the whole blood samples obtained from healthy volunteers were treated in vitro with MeHg at concentrations of 2,5–5–10 μg/L, alone or with the therapeutic dose of 1,2 mM Li2CO3. The hemolysis %, reduced glutathione (GSH), total nitrite (NOx) and total Ca2+ levels were measured after 6 and 24 hours of incubation. Overstimulation of NMDA receptors in human erythrocytes by MeHg resulted in a significant increase in hemolysis %, NOx and intraerythrocytic Ca2+ and decrease in GSH in both time periods. When administered with Li2CO3, MeHg-induced intracellular Ca2+ flow and oxidative stress were significantly reduced, and hemolysis rates were improved. Findings indicate that MeHg toxicity in erythrocytes is associated with NMDA receptor-mediated mechanisms and that Li2CO3, used mainly in psychiatric disorders, can attenuate MeHg-induced hemolysis by blocking the GluN2B subunit of NMDA receptors at therapeutic doses. This is the first study revealing that NMDA receptor blockade has a potential protective pathway against MeHg-induced toxicity.
Benzer Tezler
- İnsan eritrositlerinde insülin reseptörlerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
IŞIK GÜLPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEVSER PİŞKİN
- İnsan eritrositlerinde bulunan karbonik anhidraz izoenzimleri üzerinde bazı ilaçların aktivasyon ve inhibisyon etkilerinin incelenmesi
Investigation of activation and inhibition effects of some drugs on human erythrocyte carbonic anhydrase isozymes
ŞÜKRÜ BEYDEMİR
- İnsan eritrositlerinde Rho/Rho-Kinaz sinyal ileti mekanizmasının fonksiyonel önemi
The functional significance of Rho/Rho-Kinase signal transduction mechanism in human erythrocyte
R. NALAN TİFTİK
Doktora
Türkçe
2009
Eczacılık ve FarmakolojiMersin ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KANSU BÜYÜKAFŞAR
- Bazı ilaçların insan eritrositlerinde bulunan glukoz 6-fosfat dehidrogenaz enzimi üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of inhibition effects of some drugs on the glucose 6-phosphate dehydrogenase enzyme in human erythrocyte
MEHMET ÇİFTÇİ