Geri Dön

Karadeniz'de hamsi (Engraulis encrasicolus linnaeus, 1758) üreme biyolojisi ve populasyon yapısı

Reproductive biology and population structure of anchovy (engraulis encrasicolus linnaeus, 1758) in the black sea

PDF İndir

  1. Tez No: 988108
  2. Yazar: MUHAMMET EMANET
  3. Danışmanlar: PROF. DR. CEMALETTİN ŞAHİN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Su Ürünleri, Aquatic Products
  6. Anahtar Kelimeler: Akuatik ekosistem, Ortak balıkçılık politikası, Aquatic ecosystem, Common fisheries policy
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu doktora tezinde, Karadeniz genelinde yayılış gösteren ve Türkiye balıkçılığı açısından ekonomik değeri yüksek olan Avrupa hamsisinin (Engraulis encrasicolus, Linnaeus, 1758) üreme biyolojisi ve popülasyon yapısı iki yıllık (2020–2022) bir dönem boyunca kapsamlı biçimde incelenmiştir. Çalışma kapsamında Karadeniz'in farklı bölgelerinden aylık olarak toplanan hamsiler değerlendirilmiştir. Gonad histolojisi, eşeysel olgunluk safhaları, ilk eşeysel olgunluk boyu (L₅₀), Gonadosomatik Index (GSI), Hepatosomatik Index (HSI), kondiyon faktörü, fekondite parametreleri, yumurta bırakma saatleri, yumurta çapı büyüklükleri ölüm oranları, boy kompozisyonları, cinsiyet oranları, yaş ve büyüme parametreleri her yıl için ayrı ayrı analiz edilmiştir. Çalışmanın ilk yılnda ortalama boy ve ağırlık sırasıyla 9,33±1,746 cm ve 5,54±3,054 gram olarak ikinci yılında ise 10,58±1,33 cm ve 7,66±2,649 gram olarak bulunmuştur. Dişi erkek oranı ilk yıl 1:1,02 ikinci yıl 1:1,06 hesaplanmış dişilerin her iki yılda da daha baskın olduğu görülmüştür. Boy ağırlık ilişkisi tüm bireylerde ilk yıl için W= 0,0038 L3,2135 (r2= 0,9287) olarak ikinci yıl için ise W= 0,0102 L2,7869 (r2= 0,9146) olarak hesaplanmıştır. Büyüme parametreleri von Bertalanffy büyüme denklemi kullanılarak hesaplanmış, tüm bireyler için L∞ = 14,67 cm, k = 0,551 yıl⁻¹ ve t₀ =-1,850 (2020-2021) ve L∞ = 14,25 cm, k = 0,499 yıl⁻¹ ve t₀ = -2,126 (2021-2022) olarak bulunmuştur. Ölüm oranlarına dayalı olarak her yıl için ayrı ayrı hesaplanan işletme oranlarını (E = 0,73 ve E = 0,69) av baskısının yüksek olduğunu göstermektedir. Histolojik analizler, hamsinin asenkron yumurtlama özelliği taşıdığını ve üremenin ilk yıl Mayıs-Ağustos ayları arasında, ikinci yıl Haziran-Eylül ayları arasında gerçekleştiğini ortaya koymuştur. GSI ve HSI değerleri üreme zamanının belirlenmesinde histolojik analizleri desteklemiştir. Dişi bireyler için L₅₀ değerleri tüm bireylerde 9,82 cm (2020–2021) ve 9,81 cm (2021–2022), olarak hesaplanmıştır. Bu çalışma, hamsinin üreme ve stok özelliklerine dair ayrıntılı veriler sunarak Karadeniz balıkçılığında sürdürülebilir avcılık yönetimi için bilimsel dayanak oluşturmakta ve şimdiye kadar bu tür üzerine yapılmış en kapsamlı bölgesel araştırmalardan biri olma özelliğini taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

In this doctoral dissertation, the reproductive biology and population structure of the European anchovy (Engraulis encrasicolus, Linnaeus, 1758), a species widely distributed throughout the Black Sea and of high economic importance to Turkish fisheries, were comprehensively investigated over a two-year period (2020–2022). Anchovy specimens were collected monthly from various regions of the Black Sea. Gonadal histology, sexual maturity stages, length at first sexual maturity (L₅₀), gonadosomatic index (GSI), hepatosomatic index (HSI), condition factor, fecundity parameters, spawning times, oocyte diameter, mortality rates, length composition, sex ratio, and age-growth parameters were analyzed separately for each year. The mean total length and weight were found to be 9,33±1,746 cm and 5,54±3,054 g in the first year, and 10,58±1,33 cm and 7,66±2,649 g in the second year, respectively. The female-to-male ratio was calculated as 1:1,02 in the first year and 1:1,06 in the second year, indicating a slight dominance of females in both years. The length-weight relationships were estimated as W = 0,0038 L³,²¹³⁵ (r² = 0,9287) for 2020–2021 and W = 0,0102 L²,⁷⁸⁶⁹ (r² = 0,9146) for 2021–2022. Growth parameters were estimated using the von Bertalanffy growth model, with L∞ = 14,67 cm, k = 0,551 year⁻¹, t₀ =-1,850 (2020–2021) and L∞ = 14,25 cm, k = 0,499 year⁻¹, t₀ =-2,126 (2021–2022). Based on mortality rates, the calculated exploitation rates for each year (E = 0,73 and E = 0,69) show that fishing pressure is high. Histological findings confirmed that E. encrasicolus exhibits asynchronous spawning, with the spawning season occurring between May and August in the first year and June and September in the second year. GSI and HSI values supported the histological assessments regarding the timing of reproduction. The length at first sexual maturity (L₅₀) for females was calculated as 9,82 cm and 9,81 cm for the first and second year, respectively. This study provides detailed insights into the reproductive and stock characteristics of European anchovy, offering valuable data for the sustainable management of Black Sea fisheries. It stands out as one of the most comprehensive regional investigations conducted on this species to date.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    360933

    Batı Kkaradeniz (İğneada-İstanbul Boğazı girişi) yaz dönemi ihtiyoplanktonu üzerine bir ön araştırma

    A preliminary research on the Western Black Sea summer ichthyoplankton (İğneada-İstanbul Strait)

    SİNEM İNCE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Deniz Bilimleriİstanbul Üniversitesi

    Fiziksel Oşinografi ve Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. AHSEN YÜKSEK

  2. Tez No

    96709

    Doğu Karadeniz'de hamsi (Engraulis encrasicolus, Linnaeus 1758) populasyonunun özellikleri ve stok miktarının tahmininde analitik yöntemlerin uygulanması

    Determination of population parameters and stock assessment of european anchovy (Engraulis encrasicolus) in south-eastern Black Sea

    CENGİZ MUTLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Balıkçılık TeknolojisiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ERTUĞ DÜZGÜNEŞ

  3. Tez No

    392443

    Doğu Karadeniz'de 2013-2014 av sezonunda avlanan hamsi (Engraulis encrasicolus Linnaeus, 1758)'nin popülasyon dinamiği

    Population dynamics of anchovy (Engraulis encrasicolus Linnaeus, 1758) caught 2013-2014 fishing seasons in the Eastern Black Sea

    EBRU SOLAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Su ÜrünleriRecep Tayyip Erdoğan Üniversitesi

    Su Ürünleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SABRİ BİLGİN

  4. Tez No

    984628

    Güneydoğu karadeniz bölgesi'ndeki hamsi (Engraulis encrasicolus, Linnaeus, 1758) yumurta ve larva dağılımlarının coğrafi bilgi sistemi kullanılarak haritalandırılması

    Mapping of anchovy (Engraulis encrasicolus, Linnaeus, 1758) egg and larval distributions in the southeastern black sea region using geographical information system

    TUĞBA KAYA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Balıkçılık TeknolojisiRecep Tayyip Erdoğan Üniversitesi

    Su Ürünleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CEMALETTİN ŞAHİN

  5. Tez No

    129533

    Karadeniz ve Marmara'da avlanan hamsi (Engraulis encrasicolus (Linnaeus, 1758)) balığının parazit faunasının karşılaştırılması

    The Comparison of parasite fauna of anchovy (Engraulis encrasicolus (Linnaeus, 1758)) fished in the Black Sea and the Marmara sea

    V. AREL TUNCEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Su Ürünleriİstanbul Üniversitesi

    Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. AHMET AKMIRZA

Geri Dön