Rize ilinde çalışan aile hekimlerinin erişkin bağışıklama hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes and behaviors of family physicians working in Rize province about adult immunization
- Tez No: 988125
- Danışmanlar: PROF. DR. CÜNEYT ARDIÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Aşı, Bağışıklama, Erişkin Bağışıklama, Family Medicine, Vaccine, Immunization, Adult Immunization
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Aşı ile bağışıklama, bulaşıcı hastalıkların önlenmesindeki en etkili koruyucu yöntemlerden biridir. Çocuklukta yapılan aşıların antikor düzeylerinin ileri yaşlarda düşmesi ya da eksik aşılanma gibi sebeplerle koruyuculuk zamanla azalabilmektedir, dolayısıyla aşılama uygulamaları erişkinlik döneminde de etkin şekilde sürdürülmelidir. Yaptığımız bu çalışma ile Rize ilinde görev yapan aile hekimlerinin erişkin bağışıklamasında önerilen aşılar hakkında bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirip, erişkinlere uygulanacak aşılarla ilgili farkındalıklarını arttırarak, aşılama oranlarının artmasına katkıda bulunmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte bir anket çalışmasıdır. 01 04.2024 ile 01.07.2024 tarihleri arasında Rize ilinde aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimleri üzerinde yapılmıştır. Hekimlerin sosyodemografik özelliklerini, tutum ve davranışlarını belirleyen ve aşı bilgi düzeylerini ölçmek için sorular hazırlanmıştır, yüz yüze anket yöntemiyle çalışmaya katılmayı kabul eden 91 aile hekimine uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamıza katılan 91 aile hekiminin 64'ü (%70,3) erkektir. Hekimlerin yaş ortalaması 43,79±10,64 yıldır. Aile hekimlerinin %46,2'si merkezde çalışmaktadır. Hekimlerin meslekteki hizmet yılı ortalaması 18,07±10,36 yıldır. Aile hekimlerinin %94,5'i erişkinlere aşı önermektedir. En çok önerilen aşılar %84,6 ile influenza, %75,8 ile pnömokok, %71,4 ile tetanoz ve %68,1 ile hepatit B aşısıdır. En az önerilen aşı ise %7,7 ile zona aşısı olmuştur. Aşı bilgi puanları değerlendirildiğinde en yüksek puan pnömokok aşısından alınmış olup bunu HPV, hepatit B ve influenza aşısı izlemektedir. En düşük puan Haemophilus influenza tip b aşısından alınmıştır. Bilgi düzeyi arttıkça pnömokok, hepatit A ve meningokok aşısı önerme oranları da artmıştır (p=0,011; p=0,016; p=0,019). Merkezde çalışma, mesleki yılın uzun olması ve daha ileri yaşta olma pnömokok ve hepatit B aşılarını önerme sıklığını arttırmaktadır. Genç yaştaki hekimler meningokok aşısını daha çok önermektedirler (p=0,041). Merkezde çalışan hekimlerin polio aşısı bilgi düzeyi daha yüksektir (p=0,001). Meslekteki yılı fazla olan, daha uzun süre aile hekimliği yapmış olan ve ileri yaşta olan hekimlerin HPV, hepatit A, kuduz ve suçiçeği aşısı bilgi düzeyleri daha düşüktür. Genç hekimlerin toplam bilgi düzeyi daha yüksektir (p<0,05). Kronik hastalığı olmayan hekimlerin toplam bilgi düzeyleri, pnömokok, HPV ve hepatit A aşısı bilgi düzeyleri daha yüksektir (p=0,006; p=0,038; p=0,001; p=0,020). Erişkin bağışıklaması ile ilgili bilgi edinme yollarına bakıldığında ilk iki sırada %86,8 ile yönetmelik ve bakanlık yazıları ve %84,6 ile kılavuz ve rehberler yer almaktadır. Makale ve dergilerden bilgi edinenler influenza, meningokok, tetanoz ve kuduz aşılarını daha sık önermektedirler (p=0,028; p=0,033; p=0,002; p=0,029). Kongrelerden bilgi edinenler pnömokok, HPV ve meningokok aşılarını daha sık önermektedirler (p=0,035; p=0,011; p=0,004). Medyadan bilgi edinen hekimlerin polio aşısı bilgi düzeyleri daha düşüktür (p=0,035). Hekimlerin %95,6'sı aşı olmuştur. En yüksek oranda %79,1 ile tetanoz, en düşük oranda %3,3 HPV aşısı yaptırmışlardır. Bilgi düzeyi arttıkça hekimlerin meningokok aşısı olma oranları da artmıştır (p=0,020). İnfluenza ve tetanoz aşısı yaptıran hekimler bu aşıları daha çok önermektedir (p=0,005; p=0,001). Çocuklara takvim dışı aşı önerme oranı %63,7 olurken en fazla önerilen aşı %47,3 ile rotavirüs aşısı olmuştur. Erişkinlere HPV ve meningokok aşısı öneren hekimlerin bu aşıları çocuklara önerme oranları da yüksektir (p<0,001; p=0,002). Sonuç: Hekimlerin büyük çoğunluğu erişkinlere aşı önermektedir ancak her aşının öneri durumu ve bilgi seviyesi aynı derecede yüksek değildir. Hekimlerin yaşları, meslekte geçirdikleri süreler ve bilgi edinme yolları aşı önerilerini ve aşılar hakkındaki bilgi düzeylerini etkilemektedir. Koruyucu sağlık hizmetleri temel görevleri arasında bulunan aile hekimlerinin aşılarla ilgili bilgi düzeylerini arttırmak için çalışmalar yapılmalı, hizmet içi eğitimler düzenlenmeli, güncel literatürü takip etmeleri ve meslek kuruluşlarının çalışmalarına katılmaları teşvik edilmelidir.
Özet (Çeviri)
Introduction: Vaccination is one of the most effective preventive methods for infectious diseases. The protective effect of childhood vaccinations may diminish over time due to factors such as declining antibody levels in later years or incomplete vaccination, therefore vaccination practices should be effectively continued into adulthood. With this study, we aimed to assess the knowledge, attitudes and behaviors of family physicians working in Rize province regarding recommended vaccines for adult immunization, increase their awareness of vaccines to be administered to adults and contribute to increasing vaccination rates. Materials and Methods: Our study is a descriptive and cross-sectional survey. It was conducted between April 1, 2024, and July 1, 2024, among family physicians working in family health centers in Rize province. Questions were prepared to determine the physicians' sociodemographic characteristics, attitudes and behaviors and to measure their level of knowledge about vaccines. The questionnaire was administered face-to-face to 91 family physicians who agreed to participate in the study. Results: Of the 91 family physicians participating in our study, 64 (70.3%) were male. The average age of physicians was 43.79±10.64 years. 46.2% of family physicians worked in the city center. The average length of service in the profession was 18.07±10.36 years. 94.5% of family physicians recommend vaccinations to adults. The most recommended vaccines were influenza (84.6%), pneumococcal (75.8%), tetanus (71.4%), and hepatitis B (68.1%). The least recommended vaccine is the shingles vaccine at 7.7%. When vaccine knowledge scores were evaluated, the highest score was for the pneumococcal vaccine, followed by the HPV, hepatitis B, and influenza vaccines. The lowest score was for the Haemophilus influenza type b vaccine. As the level of knowledge increased, the rates of recommending pneumococcal, hepatitis A, and meningococcal vaccines also increased (p=0.011; p=0.016; p=0.019). Working in the city center, having more years of professional experience, and being older increased the frequency of recommending pneumococcal and hepatitis B vaccines. Younger physicians recommend the meningococcal vaccine more often (p=0.041). Physicians working in the city center have a higher level of knowledge about the polio vaccine (p=0.001). Physicians with more years of experience, those who have practiced family medicine for a longer period, and older physicians have lower levels of knowledge about HPV, hepatitis A, rabies, and chickenpox vaccines. Younger physicians have a higher overall level of knowledge (p<0.05). Physicians without chronic diseases have a higher overall level of knowledge and a higher level of knowledge about pneumococcal, HPV, and hepatitis A vaccines (p=0.006; p=0.038; p=0.001; p=0.020). When looking at the ways of obtaining information about adult immunization, regulations and ministry documents (86.8%) and guidelines and manuals (84.6%) are in the top two places. Those who obtained information from articles and journals recommended influenza, meningococcal, tetanus, and rabies vaccines more frequently (p=0.028; p=0.033; p=0.002; p=0.029). Those who obtain information from congresses recommend pneumococcal, HPV, and meningococcal vaccines more frequently (p=0.035; p=0.011; p=0.004). Physicians who obtain information from the media have lower levels of knowledge about polio vaccine (p=0.035). 95.6% of physicians have been vaccinated. The highest rate is 79.1% for tetanus, and the lowest rate is 3.3% for HPV vaccine. As knowledge levels increased, the rate of physicians receiving the meningococcal vaccine also increased (p=0.020). Physicians who received the influenza and tetanus vaccines recommended these vaccines more often (p=0.005; p=0.001). The rate of recommending non- schedule vaccines to children was 63.7%, with the most recommended vaccine being the rotavirus vaccine at 47.3%. Physicians who recommended HPV and meningococcal vaccines to adults also had high rates of recommending these vaccines to children (p<0.001; p=0.002). Conclusion: The vast majority of physicians recommend vaccinations for adults but the recommendation status and level of knowledge for each vaccine is not equally high. Physicians' ages, length of time in the profession and methods of acquiring information influence their vaccination recommendations and level of knowledge about vaccines. Efforts should be made to increase the level of knowledge about vaccines among family physicians, whose primary duties include preventive health services. In-service training should be organized and they should be encouraged to keep up with the latest literature and participate in the activities of professional organizations.
Benzer Tezler
- Rize ilinde çalışan aile hekimlerinin rotavirüs enfeksiyonu ve aşıları hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Assessment of knowledge, attitudes and behaviours of family physicians working Rize province about rotavirus infection and vaccination
CİHANGİR YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CÜNEYT ARDIÇ
- Rize ilinde küçük ölçekli sanayi işletmelerinin istihdam yapısı, çalışan çocuklar ve sorunları
The employment structure of small - scalled business enterprises and the problems of labor children in the city of Rize
MEHMET KARASU
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÖZYURT
- Örgütsel adaletin işten ayrılma niyeti ile ilişkisinde iş yeri arkadaşlığının düzenleyici rolü: TR-90 bölgesindeki çay işletmelerinde çalışan mavi yakalılar üzerine bir araştırma
Regulatory role of workplace friendship in its relationship with organizational justice: A research on blue collar working in tea facilities in TR-90 region
MUHAMMED KÜRŞAD DURSUN
- Riskli birimlerde çalışan hemşirelerin psikolojik sağlamlıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of psychological resilience of nurses working in risky services
EDA ÇOLAK SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikAvrasya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ ÖZORAN
DOÇ. DR. DİLEK ÇİLİNGİR
- Algılanan örgütsel adalet ve tükenmişlik sendromu ilişkisi: Bir alan araştırması
The relationship between perceived organizational justice and burnout syndrome: A field study
SEVGİ KASIMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeArtvin Çoruh Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR DOĞAN