Gebe ve çocuklarda ftalat etkileşimi ile tiroid hormonları ilişkisi: Sistematik derleme
The relationship between phthalate exposure and thyroid hormones in pregnant women and children: A systematic review
- Tez No: 988161
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ÖZKAN VARDAR, PROF. DR. SARP ÜNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Farmasötik Toksikoloji, Pharmaceutical Toxicology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Lokman Hekim Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ftalatlar, plastik ürünlerde yaygın olarak kullanılan ve endokrin bozucu etkiler gösterebilen kimyasal bileşiklerdir. DEHP, DBP ve BBP gibi türleri; PVC esaslı malzemelerden kozmetik ve kişisel bakım ürünlerine kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir. Moleküler yapıları nedeniyle çevreye kolayca yayılan bu bileşikler, solunum, sindirim ve deri yoluyla vücuda girerek özellikle gebeler ve çocuklarda tiroid dengesini bozup nörogelişimsel ve üreme sağlığını olumsuz etkileyebilir. Bu sistematik derleme, ftalat maruziyetinin gebelik dönemindeki kadınlar ve çocuklar üzerinde tiroid fonksiyonlarıyla ilişkili olası etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Literatür taramaları, 2000–2024 yılları arasında İngilizce olarak yayımlanmış, yalnızca kohort tasarımına sahip epidemiyolojik çalışmaları kapsayacak şekilde, sistematik bir yaklaşım izlenerek PubMed, Scopus ve Web of Science veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Taramalar ve yinelenen kayıtların ayıklanması için EndNote 21 programı kullanılmıştır. Çalışmaların kalite değerlendirmesi, iki bağımsız araştırmacı tarafından Newcastle-Ottawa Ölçeği ile yapılmıştır. 2013–2024 yılları arasında yürütülen çalışmalar, farklı sosyoekonomik ve coğrafi bölgeleri kapsamakta ve katılımcılar gebe kadınlar, anne–yenidoğan çiftleri ile çocuklardan oluşurken, örneklem büyüklükleri 60–2.521 ve yaş aralıkları gebelerde 18–45, çocuklarda 2–18 olarak değişmektedir. Elde edilen bulgular DEHP'nin ana metabolitleri olan MEHP, MEHHP ve MEOHP ile FT4 düzeylerinde anlamlı negatif ilişkiler olduğunu göstermektedir. Bazı çalışmalarda TSH düzeylerindeki artışın negatif geri bildirim mekanizmasıyla ilişkili olduğu bildirilmiştir. Çocuklarda, prenatal ve postnatal dönemdeki ftalat metabolit düzeyleriyle FT4 ve TSH arasında farklı yönlerde ilişkiler rapor edilmiştir. Birçok çalışma, özellikle ilk trimesterdeki maruziyetin nörogelişim açısından daha kritik olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, cinsiyet farklılıkları da bulgular üzerinde etkili olmuş; bazı hormon düzeylerindeki değişiklikler yalnızca erkek veya kız çocuklarda anlamlı bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Phthalates are chemical compounds widely used in plastic products and are known to exhibit endocrine-disrupting effects. Types such as DEHP, DBP, and BBP have a broad range of applications, from PVC-based materials to cosmetics and personal care products. Due to their molecular structure, these compounds can easily disperse in the environment and enter the body via inhalation, ingestion, or dermal absorption, potentially disrupting thyroid balance and adversely affecting neurodevelopmental and reproductive health, particularly in pregnant women and children. This systematic review aims to evaluate the potential effects of phthalate exposure on thyroid function in pregnant women and children. Literature searches were conducted in PubMed, Scopus, and Web of Science databases using a systematic approach, including only English-language epidemiological studies with a cohort design published between 2000 and 2024. EndNote 21 was used for screening and removing duplicate records. The methodological quality of the studies was assessed independently by two researchers using the Newcastle-Ottawa Scale. Studies conducted between 2013 and 2024 encompassed diverse socioeconomic and geographic regions, with participants including pregnant women, mother–newborn pairs, and children; sample sizes ranged from 60 to 2,521, and age ranges were 18–45 years for pregnant women and 2–18 years for children. The findings indicate significant negative associations between DEHP's primary metabolites (MEHP, MEHHP, and MEOHP) and FT4 levels. Some studies reported increases in TSH levels associated with negative feedback mechanisms. In children, prenatal and postnatal phthalate metabolite levels showed varying associations with FT4 and TSH. Several studies emphasized that exposure during the first trimester is more critical for neurodevelopment. Additionally, sex differences appeared to influence the findings, with some hormonal changes being significant only in male or female children.
Benzer Tezler
- Aile hekimlerinin gebe ve çocuklarda Amerika Birleşik Devletleri önleyici hizmetler çalışma grubu önerileri ve periyodik sağlık muayeneleri ile tarama testleri rehberi hakkındaki bilgi düzeyinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
MURAT TOSUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEKTAŞ MURAT YALÇIN
- Gebe kalma şeklinin çocuklarda hipospadias oluşumu üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of pregnancy on the formation of hypospadias in children
SOLMAZ ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YELİZ KAYA
- Gebe kadın ve yenidoğanlarda sifiliz taraması
Başlık çevirisi yok
BEYHAN NÜKHET ARIKAN (SÖZER)
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1998
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Gebelik döneminde görülen psikososyal değişikliklerin gebe, fetüs ve çocuklar üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLDALI AYBAŞ
Doktora
Türkçe
1997
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEZİYET ARI
- İştahsızlık şikayeti ile başvuran çocuklarda demir eksikliği ve demir eksikliği anemisi sıklığının araştırılması
Investigation of the frequency of iron deficiency and iron deficiency anemia in children with poor apetite
FATMA BEGÜM TOKATLIOĞLU ÖZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İSMAİL ARSLAN