Türkiye'de aile hekimlerinin bilimsel üretkenliğindeki engellerin araştırılmasına yönelik kapsamlı analiz çalışması
A comprehensive analysis study on the investigation of obstacles to the scientific productivity of family physicians in Turkey
- Tez No: 988936
- Danışmanlar: PROF. DR. SEÇİL GÜNHER ARICA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: aile hekimliği, akademik engeller, akademik motivasyon, akademik demotivasyon, family medicine, academic barriers, academic motivation, academic demotivation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmanın temel amacı, aile hekimlerinin bilimsel araştırma yürütürken karşılaştıkları güçlükleri ortaya koymaktır. Ayrıca, aile hekimlerini araştırmaya katılım konusunda teşvik eden ve motivasyonlarını azaltan etkenlerin; cinsiyet, medeni durum, akademik unvan ve görev yapılan kurum türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek hedeflenmiştir. 9 GEREÇ VE YÖNTEMLER: Etik kurul onayı Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi'nden alındıktan sonra bu tanımlayıcı ve nicel araştırmaya başlanmıştır. Türkiye genelindeki aile hekimlerine, beşli Likert tipi 22 kapalı uçlu ve 2 açık uçlu sorudan oluşan çevrimiçi bir anket uygulanmıştır. Google Formlar aracılığıyla hazırlanan anket, katılımcılara e-posta ve sosyal medya üzerinden ulaştırılmıştır. Mayıs 2025 – Kasım 2025 tarihleri arasında yürütülen çok merkezli veri toplama süreci sonucunda toplam 250 geçerli yanıt elde edilmiştir. BULGULAR: Katılımcıların yanıtları dört tür engel altında sınıflandırılmıştır: motivasyon, zaman kısıtlılığı, araştırma desteği ve yeterlik. Katılımcıların araştırma yapma motivasyonu ortalamanın üzerinde bulunmuştur (3.3 ± 0.8), ancak çoğu zaman kısıtlılığı yaşadığını bildirmiştir (3.7 ± 0.7). Katılımcılar araştırma için yeterli desteğin olmadığını düşünmüş (2.5 ± 0.7) ve kendi yeterlik düzeylerini ortalamanın altında değerlendirmiştir (2.5 ± 0.8). Kadınların, erkeklere kıyasla bilimsel araştırma yapmaya daha yüksek motivasyona sahip olduğu görülmüştür (p < 0.001), ancak daha fazla zaman kısıtlılığı yaşadıkları saptanmıştır (p = 0.008). Araştırma desteği ve yeterlik düzeyi açısından kadınlar ve erkekler arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (sırasıyla p = 0.953 ve p = 0.382). Evli bireylerin, bekârlara göre daha fazla zaman kısıtlılığı yaşadığı (p = 0.046) ancak daha yüksek yeterlik gösterdiği belirlenmiştir (p < 0.001). Motivasyon ve araştırma desteği açısından evli ve bekâr bireyler arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (sırasıyla p = 0.429 ve p = 0.189). SONUÇ: Bu çalışmada aile hekimlerinin bilimsel araştırma yapmaya motive oldukları, ancak zaman ve araştırma desteği konusunda engellerle karşılaştıkları sonucuna varılmıştır. Yeterliliklere bakıldığında genel olarak ortalamanın altında olduğu saptanmıştır. Bu noktada atılacak adımlar yeterliliğin güçlendirilmesine yardımcı olabilir. Kadın hekimlerin bilimsel araştırma yapmaya erkeklerden daha motive oldukları saptanmış ancak zaman sorununu daha fazla yaşadıkları görülmüştür.
Özet (Çeviri)
AIM: The main aim of this study is to reveal the difficulties encountered by family physicians when conducting scientific research. It also aims to examine whether the factors that encourage family physicians to participate in research and those that reduce their motivation differ according to gender, marital status, academic title, and type of institution where they work. 11 MATERIALS AND METHODS: After obtaining ethical committee approval from Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu City Hospital, this descriptive and quantitative study was initiated. An online survey consisting of 22 closed-ended and 2 open-ended questions on a five-point Likert scale was administered to family physicians across Turkey. The survey, prepared using Google Forms, was distributed to participants via email and social media. A total of 250 valid responses were obtained as a result of the multi-centre data collection process conducted between May 2025 and November 2025. FINDINGS: Participants' responses were categorised into four types of barriers: motivation, time constraints, research support, and competence. Participants' motivation to conduct research was above average (3.3 ± 0.8), but most reported time constraints (3.7 ± 0.7). Participants did not consider there to be sufficient support for research (2.5 ± 0.7) and indicated that their level of competence was below average (2.5 ± 0.8). Women were found to be more motivated to conduct scientific research than men (p < 0.001), but they experienced more problems with time constraints (p = 0.008). No statistically significant difference was found between women and men in terms of research support and competence level (p = 0.953 and p = 0.382, respectively). Married individuals were found to experience more time constraints than single individuals (p = 0.046) but demonstrated greater competence (p < 0.001). No significant difference was found between married and single individuals in terms of motivation and research support (p=0.429 and p=0.189, respectively). CONCLUSION: This study concluded that family physicians are motivated to conduct scientific research but face obstacles in terms of time and research support. Competence levels were generally found to be below average. Steps taken at this point could help strengthen competence. Female physicians were found to be more motivated than male physicians to conduct scientific research but were seen to experience time constraints more frequently.
Benzer Tezler
- Türkiye'de Aile Hekimlerinin kullandıkları kanıta dayalı tıp (KDT) kaynakları ve bunların birinci basamağa uy-gunluğu hakkındaki görüşleri: bir vinyet çalışması.
Family physicians' resources of evidence based medicine (eBM) and their views on how relevant these are to primary care: a vignette study in Türkiye
BASEL ELMASRI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ
- Türkiye'de faaliyet gösteren aile hekimlerinin problemlerinin tespiti, aile hekimlerinin problemlere ilişkin değerlendirmeleri ve çözüm önerilerinin tespitine yönelik bir alan araştırması
Determination professional problems and their solution suggestions of family physicians in Turkey
KÜRŞAT ALGIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Sağlık Kurumları YönetimiHacettepe ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMET ŞAHİN
- Preterm bebeklerin izlemlerinde aile hekimlerinin yaklaşımları: İstanbul örneği
Approaches of family physicians in preterm infant follow-up: İstanbul case
ZAFER EREN COŞKUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ
- Ankara'daki aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimlerinin sağlam çocuk takibinde bilgi düzeylerinin ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Assessment of knowledge levels and practices of family physicians who are working in family health centers in Ankara on well child care follow-up
TUĞBA YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İRFAN ŞENCAN
- Aile hekimliği asistanları, aile hekimleri ve uzman aile hekimlerinin online kılavuz kullanım tutum ve davranışları
Family medicine residents, family physicians and family medicine specialists' attitudes and behaviors of using online guidelines
AYŞE GÖKÇEN SAYILIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiYıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ÜSTÜ