8. sınıf öğrencilerinin cebirsel düşünme düzeyleri ve bilişsel esneklikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between 8th grade students' algebratic thinking levels and cognitive flexibility
- Tez No: 989018
- Danışmanlar: PROF. DR. ADEM ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Matematik, Education and Training, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, 8. sınıf öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeyleri ile cebirsel düşünme düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenlerin bazı sosyodemografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Araştırma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Tokat ili Merkez ilçesinde bulunan altı ortaokulda öğrenim gören ve seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenen toplam 800 öğrenci ile yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama araçları olarak Cebirsel Düşünme Düzeyi Belirleme Testi (CDDT), Bilişsel Esneklik Ölçeği (BEÖ) ve Sosyodemografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 27.0 paket programı aracılığıyla analiz edilmiş; betimsel istatistiklerin yanı sıra normallik testleri, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testleri ve etki büyüklüğü hesaplamalarına yer verilmiştir. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin cebirsel düşünme düzeylerinin genel olarak düşük düzeylerde yoğunlaştığı belirlenmiştir. Kız öğrencilerin cebirsel düşünme düzeyleri erkek öğrencilere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Anne ve baba eğitim düzeyleri arttıkça öğrencilerin cebirsel düşünme düzeylerinin de yükseldiği, özellikle baba eğitim düzeyinin daha güçlü bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Okul öncesi eğitim süresi açısından ise iki yıl ve üzeri okul öncesi eğitim alan öğrenciler lehine anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Öğrencilerin bilişsel esneklik düzeylerinin genel olarak yüksek olduğu, cinsiyete göre farklılaşmadığı ancak anne-baba eğitim düzeyine göre arttığı görülmüştür. Çalışmanın temel bulgusu, cebirsel düşünme düzeyi yükseldikçe bilişsel esneklik puanlarının da arttığını ve bu ilişkinin orta düzeyde bir etki büyüklüğüne sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between eighth-grade students' cognitive flexibility levels and their algebraic thinking levels, and to determine whether these variables differ according to certain sociodemographic characteristics. The research was conducted during the 2024–2025 academic year with a total of 800 students attending six middle schools in the central district of Tokat province, selected through random sampling. Data collection instruments included the Algebraic Thinking Level Determination Test (ATDT), the Cognitive Flexibility Scale (CFS), and a Sociodemographic Information Form. The collected data were analyzed using SPSS 27.0 software. In addition to descriptive statistics, normality tests, independent samples t-tests, one-way ANOVA, Mann–Whitney U tests, Kruskal–Wallis tests, and effect size calculations were performed. The findings indicated that students' algebraic thinking levels were generally concentrated at low levels. Female students demonstrated significantly higher algebraic thinking levels compared to male students. It was also found that students' algebraic thinking levels increased as parental education levels increased, with the father's education level having a stronger effect. Regarding preschool education duration, significant differences were observed in favor of students who had received two years or more of preschool education compared to those who had not received any preschool education. The results further revealed that students' cognitive flexibility levels were generally high. Cognitive flexibility did not differ by gender but showed a significant increase according to parental education levels. However, no significant difference in cognitive flexibility was found based on the duration of preschool education. The main finding of the study demonstrated that cognitive flexibility scores differed significantly across algebraic thinking level groups, and that cognitive flexibility increased as algebraic thinking levels increased. This relationship was found to have a moderate effect size, indicating a positive association between algebraic thinking and cognitive flexibility.
Benzer Tezler
- Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin geometrik ve cebirsel düşünme düzeyleri ile merkezi sınavlardaki başarılarının karşılaştırılması: Demirci örneği
A comparison of the 8th grade middle school students' algebraic and geometrical thinking levels with central examination achievements: Demirci case
FEYZA NUR KARABATAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MatematikManisa Celal Bayar Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET DELİL
- Ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin cebirsel düşünme becerilerinin incelenmesi
Examination of the algebraic thinking skills of secondary school 7th and 8th grade students
AHMET YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MatematikGaziantep ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BOZKURT
- Ortaokul öğrencilerinin problem kurma becerileri ile cebirsel düşünme düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between middle school students' algebraic thinking levels and problem posing skills
MÜŞERREF ŞÜKRAN SAYI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET CİHANGİR
- Ortaokul öğrencilerinin cebirsel düşünme algı düzeyleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between the algebraic thinking levels and critical thinking levels of secondary school students
BETÜL NUR ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK VURAL
- Sayı hissi ile cebirsel düşünme becerisi arasındaki ilişkinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
The investigation of the relationship between number sense and algebraic thinking skill in terms of different variables
SEMA ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLGE PEKER