Kaçıngan/kısıtlı yiyecek alımı bozukluğu olan okul çağı çocuklarında yürütücü işlevler ve duygu düzenlemenin incelenmesi
Investigation of executive functions and emotion regulation in school age childreen with avoidant/restrictive food intake disorder
- Tez No: 989315
- Danışmanlar: PROF. DR. TAYFUN KARA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Kaçıngan/kısıtlı yiyecek alımı bozukluğu, Yürütücü işlevler, Duygu düzenleme, Çocuk, KKYAB, Avoidant/restrictive food intake disorder, Executive functions, Emotion regulation, Child, ARFID
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kaçıngan/kısıtlı yiyecek alımı bozukluğu (KKYAB); beden imajı bozukluğu olmaksızın, duyusal hassasiyet, iştahsızlık veya korku nedeniyle yetersiz beslenme ve psikososyal bozulmaya yol açan bir yeme bozukluğudur. Bu çalışmanın amacı, 6-12 yaş aralığındaki KKYAB tanısı almış çocuklarda yürütücü işlevler ve duygu düzenleme becerilerinin incelenmesidir. Kesitsel tipteki araştırmaya, KKYAB tanılı 52 çocuk (vaka) ile benzer sosyodemografik özelliklere sahip 52 sağlıklı çocuk (kontrol) dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında Dokuz Maddeli Kaçıngan/Kısıtlayıcı Gıda Alım Bozukluğu Tarama Ölçeği (NİAS-EÖ), Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri (ÇDYİE), Duygu Düzenleme Ölçeği (DDÖ) ve sosyodemografik veri formu kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, vaka grubunun yürütücü işlevler (çalışma belleği, ketleyici kontrol) ve duygu düzenleme (değişkenlik/olumsuzluk, duygu ayarlama) becerilerinde sağlıklı kontrollere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bozulma gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca, seçici yeme alt boyutu ile ketleyici kontrol ve değişkenlik/olumsuzluk alt boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı bir korelasyon saptanmış olup, regresyon analizinde ise ketleyici kontrolün seçici yeme davranışını anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Bulgularımız, KKYAB'nin yalnızca beslenme odaklı bir sorun olmadığını, aynı zamanda eşlik eden bilişsel ve duygusal güçlüklerin de tabloya dahil olduğunu, bu nedenle tedavide bu alanların da göz önünde bulundurulması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Avoidant/restrictive food intake disorder (ARFID) is an eating disorder causing nutritional deficiency and psychosocial impairment due to sensory sensitivity, lack of interest, or fear, without body image disturbance. The aim of this study is to investigate executive functions and emotion regulation skills in children aged 6-12 years diagnosed with ARFID. This cross-sectional study included 52 children diagnosed with ARFID (case) and 52 healthy children (control) with similar sociodemographic characteristics. Data were collected using the Nine Item Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder Screen (NIAS-PR), Childhood Executive Functioning Inventory (CHEXI), Emotion Regulation Checklist (ERC), and a sociodemographic data form. The results indicated that the case group showed statistically significant impairment in executive functions (working memory, inhibitory control) and emotion regulation (lability/negativity, emotion regulation) skills compared to healthy controls. Furthermore, a significant positive correlation was found between the selective eating subscale and both the inhibitory control and lability/negativity subscales, and regression analysis determined that inhibitory control significantly predicted selective eating behavior. Our findings reveal that ARFID is not solely a nutrition-oriented problem but also involves accompanying cognitive and emotional difficulties; therefore, these areas should be considered in treatment.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğuna eşlik eden kaçıngan kısıtlı yiyecek alım bozukluğunda ebeveyn faktörlerinin etkisinin incelenmesi
Examining the role of parental factors in avoidant/restrictive food intake disorder comorbid with autism spectrum disorder
BEYZA DEVELİ KARACA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN DENİZ UZUN ÇAKIR
- Yeme reddi olan okul öncesi dönem çocuklarda anne kişilik özellikleri ve bağlanma stillerinin incelenmesi
Investigation of the personality traits and attachment styles of the mothers of preschool children with food refusal
TUĞÇE YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİHA BAYKAL
- Kaçıngan/kısıtlı yiyecek alımı bozukluğu tarama ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği
Validity and reliability of the avoidance/restrained food intake disorder screening scale
MERVE SAYIN YERLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM TAYMUR
- Kaçıngan kısıtlı yiyecek alımı bozukluğu tanısı alan çocukların sosyal beceriler açısından otizm spektrumundaki çocuklarla karşılaştırılması
Comparison of children diagnosed with avoidant/restrictive food intake disorder and children on the autism spectrum in terms of social skills
EZGİ KURTULDU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA YÜRÜMEZ
- Okul öncesi dönem çocuklarda görülen beslenme/yeme bozukluğu ile maternal faktörlerin ilişkisinin değerlendirilmesi
Association of maternal factors with feeding/eating disorders in preschool children
SILA KUTLAR KAPICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİDEM BEHİCE ÖZTOP